အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအတွက် ကာကွယ်ဆေးများဖြင့် သင့်ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အားဖြည့်ပါ

ထိုင်းနိုင်ငံသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများ ပိုများလာသည့် အိုမင်းလူဦးရေရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်း သို့ ဝင်ရောက်ပြီးဖြစ်သည်မှာ လူသိများသော အချက်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ လူဦးရေ သိသိသာသာ တိုးလာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ သို့မဟုတ် အရွယ်ရောက်သူအများစုသည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကထက် ခုခံအားနည်း လေ့ရှိပြီး၊ ကူးစက်ခံရပါက ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာသည်။ ထို့ကြောင့် ကူးစက်ရောဂါများဖြစ်စေ၊ နာတာရှည် မကူးစက်ရောဂါများ (NCDs) ဖြစ်စေ သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ကာကွယ်ရေးကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကို အလေးပေးသင့်သည်။
အဖြစ်များသော ကူးစက်ရောဂါများ
ကူးစက်ရောဂါများသည် လူမှ လူသို့ ကူးစက်နိုင်ပြီး ဥပမာအားဖြင့် influenza, chickenpox, measles, နှင့် rubella တို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့ ကူးစက်နိုင်သော avian influenza, Middle East respiratory syndrome (MERS), rabies, monkeypox တို့လည်း ရှိပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှပင် ကူးစက်နိုင်သော fungal infections နှင့် melioidosis ကဲ့သို့သော ရောဂါများလည်း ရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံကဲ့သို့သော အပူပိုင်းဒေသနိုင်ငံများတွင် နောက်ထပ် အရေးကြီးသော ကူးစက်မှုတစ်ခုမှာ အင်းဆက်ပိုးမွှားမှ ကူးစက်သော ကူးစက်မှုများဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ခြင်မှ ကူးစက်သည့် dengue fever, malaria, chikungunya fever, သို့မဟုတ် Zika virus infection တို့ဖြစ်သည်။
ကူးစက်ရောဂါများစွာကို rabies, smallpox, polio, influenza, COVID-19 viral infections, နှင့် shingles တို့ကဲ့သို့ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။
အရွယ်ရောက်သူများအတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း... ကလေးဘဝ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကဲ့သို့ပင် အရေးကြီးသည်
လူအများစုက ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ကလေးများတွင် ရောဂါကာကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားတည်ဆောက်ခြင်းအတွက်သာဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်နိုင်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကလေးဘဝ ကာကွယ်ဆေးများ၏ အမျိုးအစားများ တိုးလာသကဲ့သို့ ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်အကျိုးရှိသောကြောင့် အရွယ်ရောက်သူများအတွက် ကာကွယ်ဆေးများလည်း တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာနေသည်။
ထို့အပြင် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ကလေးများနှင့် ဆင်တူသော အားနည်းထိခိုက်လွယ်သည့် အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကလေးဘဝတွင် ထိုးနှံခဲ့သော ကာကွယ်ဆေးများအနက် အချို့သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ထိရောက်မှု လျော့နည်းသွားသဖြင့် ယခင်က ကာကွယ်ဆေးထိုးထားပြီးသားဖြစ်লেও သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ကူးစက်ရောဂါအချို့ ဖြစ်နိုင်သေးသည်။ ထို့အပြင် diabetes, chronic kidney disease, liver disease ကဲ့သို့ နာတာရှည်ရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် immunosuppressive drugs သောက်သုံးနေသူများသည်လည်း ကူးစက်နိုင်ခြေရှိသော အားနည်းထိခိုက်လွယ်သည့် အုပ်စုများဖြစ်သည်။
အားနည်းထိခိုက်လွယ်သည့် အုပ်စုများတွင် ကူးစက်ရောဂါများသည် ကြီးမားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်စေသည်
ကူးစက်ရောဂါများသည် လူဦးရေအုပ်စုအလိုက် ကွာခြားသည်။ အားနည်းထိခိုက်လွယ်သည့် အုပ်စုများတွင် ကူးစက်ရောဂါများ လွယ်ကူစွာ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး ပြင်းထန်နိုင်သကဲ့သို့ ပြန်လည်သက်သာရန်လည်း ပိုကြာသည်။ ကူးစက်ရောဂါများစွာသည် ကျန်းမာသူများတွင် အနည်းငယ်သာ လက္ခဏာပြနိုင်သော်လည်း ကျန်းမာရေးအားနည်းသူများတွင် ပြင်းထန်နိုင်ပြီး ဆေးရုံတက်ကုသမှု လိုအပ်လာနိုင်သကဲ့သို့ မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် သေဆုံးမှု ထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
Booster Vaccinations ဘာကြောင့် လိုအပ်သနည်း?
ယေဘုယျအားဖြင့် ရောဂါကာကွယ်နိုင်သော အဆင့်မြင့်သော ကိုယ်ခံအားကို ထိန်းသိမ်းထားရန် ကာကွယ်ဆေးများတွင် booster shots လိုအပ်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ကိုယ်ခံအား လျော့နည်းသွားသည်။
Booster doses များ မလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လူဦးရေအတွင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံမှု လွှမ်းခြုံမှု မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ကြာမြင့်စွာ မတွေ့ရတော့သည့် ရောဂါများ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။
ရောဂါပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၏ ဥပမာများမှာ 2012 ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဒေသ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော diphtheria ဖြစ်ပွားမှု၊ 2018 ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော rubella ဖြစ်ပွားမှု၊ နှင့် 1980 ခုနှစ်တွင် smallpox vaccination ရပ်ဆိုင်းပြီးနောက် 2022 ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများအပြား၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော monkeypox ဖြစ်ပွားမှုတို့ဖြစ်သည်။
အရွယ်ရောက်သူများအတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အကြံပြုချက်များ
နိုင်ငံတကာနှင့် ထိုင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအကြံပြုချက်များအရ အချို့ကာကွယ်ဆေးများသည် လျော့နည်းသွားသော ကိုယ်ခံအားကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ရန် booster shots ဖြစ်သည်။ အချို့ကို သက်ကြီးရွယ်အိုများ သို့မဟုတ် immunocompromised individuals များအတွက် အကြံပြုထားပြီး၊ အချို့ကိုမူ လူနေမှုပုံစံ သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ ထိတွေ့မှုကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသော လူအုပ်စုများအတွက် ထိတွေ့မှုမဖြစ်မီ ရောဂါကာကွယ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်ဆရာဝန်များအတွက် rabies vaccination၊ အုပ်စုလိုက် လေ့ကျင့်နေပြီး နေထိုင်သော စစ်သားများအတွက် diphtheria, pertussis, tetanus, နှင့် influenza vaccines၊ spleenectomy လိုအပ်သော လူနာများအတွက် bacterial infection vaccines နှင့် အောက်တွင် ဥပမာပြထားသကဲ့သို့ အခြားကာကွယ်ဆေးများလည်း ရှိသည်။
|
လူအုပ်စု |
အကြံပြုထားသော ကာကွယ်ဆေးများ |
| အသက် 19 နှစ်နှင့်အထက် | Tetanus, measles, rubella, mumps, hepatitis B vaccines |
| အသက် 50 နှစ်နှင့်အထက် | Pneumococcal infection vaccine* |
| အသက် 65 နှစ်နှင့်အထက် | Diphtheria, pertussis, tetanus, hepatitis B, pneumococcal infection vaccines |
| ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများ | Diphtheria, pertussis, tetanus, influenza vaccines |
| ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ | Diphtheria, pertussis, tetanus, chickenpox, measles, rubella, mumps vaccines |
| နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ၊ နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ နာတာရှည် အသည်းရောဂါရှိသူများ | Diphtheria, pertussis, tetanus, influenza, hepatitis B, pneumococcal infection vaccines |
| သရက်ရွက်မရှိသူများ၊ spleenectomy ပြုလုပ်ထားသူများ သို့မဟုတ် သရက်ရွက် လုပ်ငန်းမလုပ်သူများ | Diphtheria, pertussis, tetanus, influenza, hepatitis B, pneumococcal infection vaccines |
| ရေရှည် immunosuppressive therapy ခံယူနေသူများ | Diphtheria, pertussis, tetanus, influenza, hepatitis B, pneumococcal infection vaccines |
*Pneumococcal infection သည် pneumonia, meningitis, နှင့် bloodstream infection ကို ဖြစ်စေသော bacterial infection ဖြစ်သည်။
အထက်ပါ အများပြည်သူအတွက် အကြံပြုထားသော ကာကွယ်ဆေးများအပြင် chickenpox vaccine, hepatitis A vaccine, shingles vaccine, နှင့် cervical cancer ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သော HPV vaccine ကဲ့သို့ ရွေးချယ်ထိုးနိုင်သော ကာကွယ်ဆေးများလည်း ရှိသည်။ မည်သည့်ကာကွယ်ဆေးကို ထိုးသင့်သည်ကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေး၍ ကိုယ်ခံအားထိုးသူ၏ သင့်လျော်မှုနှင့် ထိုးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို စဉ်းစားကာ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်အေးချမ်းမှု နှစ်ခုလုံးအတွက် အမြင့်ဆုံးအကျိုးကျေးဇူးရရှိစေရန် ရွေးချယ်နိုင်သည်။
ကိုးကားချက် :
Phyathai Nawamin International Hospital လူကြီးများအတွက် ကာကွယ်ဆေးများဖြင့် ကိုယ်ခံ
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု - အကြောင်းရင်းကို သိပါ!!!
လူအများစုသည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကို ခံစားဖူးကြသည်။ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းတွင် အတွင်းအင်္ဂါများ အများအပြား ပါဝင်နေသောကြောင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သော သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။ နာကျင်သည့် တည်နေရာကို နားလည်ခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်ပြီး၊ အချိန်မီ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှုကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။

လက်ချောင်းအရိုးလွတ်ကျခြင်း... ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်ပါသလား?
လက်ချောင်းအဆစ်လွဲခြင်းဆိုသည်မှာ လက်ချောင်း၏အရိုးများသည် ပုံမှန်ခန္ဓာဗေဒအနေအထားမှ ရွေ့သွားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည့် အများအားဖြင့်တွေ့ရသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ချောင်းအဆစ်တိုင်းကို ထိခိုက်နိုင်သော်လည်း အများဆုံးမှာ လက်ချောင်း၏ အနီးဆုံးနှင့် အလယ်အဆစ်များတွင် ဖြစ်တတ်သည်။ ဤဒဏ်ရာသည် အသက်အရွယ်အားလုံးရှိသူများတွင် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဘတ်စကက်ဘော၊ ဘော်လီဘော၊ ဘောလုံးကစားခြင်း သို့မဟုတ် လက်ကိုအသုံးပြုသည့် အခြားလုပ်ဆောင်မှုများနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်တွေ့ရတတ်သည်။

ဒူးနာ… နာတာကို မကြာမြင့်တဲ့ အဆင့် (နာတာရှည်) အဖြစ် မဖြစ်ခွင့်မပြုပါနဲ့!
လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ လှေကားတက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကုလားထိုင်မှ ထထခြင်းတို့ပြုလုပ်ချိန်တွင် ဒူးတွင် အမြဲတမ်းနာကျင်မှု ခံစားနေရဖူးပါသလား။ ဤလက္ခဏာများကို မလျစ်လျူရှုသင့်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ (osteoarthritis) ၏ အစောပိုင်း သတိပေးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပြီး သင့်ဘဝအရည်အသွေးနှင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။