ကနှင့်လည်ပင်းကင်ဆာ: စစ်ဆေးခြင်း၊ လက္ခဏာများ၊ နှင့် မကြာမီကာကွယ်မှုများကို သင်သိထားရမည်

ပွားရင်းသမားကင်ဆာ - စစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရေး သင့်သိသင့်သောအရာများ

 

ပွားရင်းသမားကင်ဆာ သည် မိခင်အမျိုးသမီးများအတွက် ကြုံရလေ့ရှိသော အနာလက္ခဏာအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံကင်ဆာအင်စတီကျူးရဲ့ အချက်အလက်အရ၊ ဤကင်ဆာသည် ထိုင်းအမျိုးသမီးများတွင် ရင်သားကင်ဆာနောက်ပိုင်းမှာ ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

 

ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ချက်ချင်းမိနိုင်မည့် ကြိုတင်သိရှိမှုသည် ရောဂါအစောပိုင်းအဆင့်တွင် ရောဂါကိုဖော်ထုတ်ပေးပြီး အချိန်မှန်ကုသနိုင်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

 

ပွားရင်းသမားကင်ဆာ စစ်ဆေးနည်းလမ်းများ

 

၁။ Pap Smear စမ်းသပ်မှု

Pap smear သည် ပွားရင်းသမားချပ်ဆဲလ်များအနုညဏ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်သည့် ယေဘုယျ အသုံးများသော စစ်ဆေးနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကင်ဆာသို့ပြောင်းလဲနိုင်သော မူမျိုးဗိုင်းရပ်အပေါ်အခြေခံသည့်ဆဲလ်များကိုရှာဖွေပါသည်။

 

သို့သော် အောက်ဖော်ပြပါအကြောင်းပြချက်များကြောင့် တခါတရံ မှားယွင်းသော “အ့-negative” ရလာဒ်များထွက်နိုင်သည် -

๐ ဆဲလ်များ ထပ်နေခြင်း

๐ သွေး သို့မဟုတ် အုန်းရည်ကပ်လှုပ်မှုကြောင့် ထုထည်အရည်အသွေးကျဆင်းခြင်း

๐ မိုဏ်ကရိုစကိုပ်ဖြင့်ကြည့်ရာတွင် နမူနာထဲက သက်ဆိုင်သောအရာများ မပြည့်စုံခြင်း

 

၂။ အရည်ပုံစံ ဆိုင်တိုလော်ဂျီ (Liquid-Based Cytology, LBC)

 

သို့မဟုတ်

๐ ThinPrep Pap Test

๐ Cy-Prep

 

ဤနည်းလမ်းသည် -

๐ ပိုရွှင်လင်းပြည့်စုံသော ဆဲလ်နမူနာများကို စုဆောင်းနိုင်ခြင်း

๐ ကင်ဆာအစောပိုင်းဆဲလ်များကို ပိုတိကျစွာရှာဖွေနိုင်ခြင်း

๐ မဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရလာဒ်များ ထပ်နည်းစေရန် လျော့နည်းစေနိုင်ခြင်း

 

သတိပေးချက် - ဝယ်ယူရန် ဆေးခန်းသို့ သွားသင့်သလား

 

အောက်ပါ အခြေအနေများရှိပါက ဆေးဝါးကုသမှု လိုအပ်သည် -

๐ မူယာသွားပြီးနောက် သို့မဟုတ် သီးသန့်သွားယာချိန်မဟုတ်ချိန်တွင် မယားသွေးထွက်ခြင်း

๐ သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် နာရီကြာသွေးယိုခြင်းဖြစ်လာခြင်း

๐ အာဟာရမစားချင်ခြင်း နှင့် အတုမရှိ အလေးချိန်လျော့နည်းလာခြင်း

๐ မယားဓာတ်မြောင်းထွက်ခြင်း (ရေစိုပြောင်၊ ကပ်သော၊ အုန်းသုတ်သလောက်၊ ပျစ်တဲ့၊ သွေးပါသလောက်၊ အနံ့ပါ/မပါခြင်းပါရှိနိုင်သည်)

๐ ဆီး သို့မဟုတ် ဝမ်းကို အရေရာအနားတွင် သွေးပါလာမှု (ရောဂါရှည်လျားအဆင့်)

๐ Pelvic နာကျင်မှု၊ ဆီးကျင့်ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းထုတ်ရာတွင် အခက်အခဲရှိခြင်း

๐ ခြေလက်ဖောင်းတတ်ခြင်း (လျင်းဖိုင်း နို့းပါဝင်မှုဖြစ်နိုင်ခြင်း)

 

ပွားရင်းသမားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်သော စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကြောင်းရင်းများ

အောက်ပါအခြေအနေများရှိပါက ဖြစ်ပွားနိုင်မှု ပိုမြင့်တက်သည် -

๐ အသက် ၁၇ လွန်၊ လိင်ရေးလုပ်ရပ် ပြုလုပ်ထားခြင်း

๐ မိမိတွင် လိင်အဖော်လူနည်းမဟုတ်ခြင်း (သို့မဟုတ် မိမိလိင်ဖော်တွင် တခြားလက်တွဲရှိခြင်း)

๐ သားဖြစ်ရေ သုံးကြိမ်ကျော်ကျင့်ခဲ့ခြင်း

๐ ကိုယ်ခံစွမ်းအားချို့ယွင်းခြင်း (ဥပမာ HIV/AIDS သို့မဟုတ် ရေကြာကိုယ်ခံစွမ်းအားချုံးစေသောဆေးများသုံးထားခြင်း)

๐ လိင်စွဲရောဂါများ (syphilis, herpes, gonorrhea စသည့် STIs) ရှိခဲ့ဖူးခြင်း

๐ ပွားရင်းသမား စစ်ဆေးခြင်းမလုပ်ဖူးခြင်း

๐ ပွားရင်းသမားကင်ဆာကာကွယ်ဆေး (oral contraceptives) ကို ၁၀ နှစ်ကျော် continuous သုံးခဲ့ခြင်း

๐ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း

 

 

ပွားရင်းသမားကင်ဆာ ကိုကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများ

 

๐ စွန့်စားမှု မြင့်သော အပြုအမူများ မလုပ်ပါနဲ့ (လိင်ရေးအရမူကောင်းလို့အရွယ်ထက်အရွယ်ပိုပြီးလုပ်ခြင်း၊ လိင်အဖော်ကြီးခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း)

๐ HPV (Human Papillomavirus) ကာကွယ်ဆေး ထိုးယူပါ

๐ လိင်ရေးလုပ်ရေး မစခင်ကပဲ ထိုးယူပါ

๐ ပွားရင်းသမားကင်ဆာစစ်ဆေးမှု ပုံမှန်ကျင့်သုံးပါ

 

ပွားရင်းစစ်ဆေးမှုအတွက် ပြင်ဆင်နည်းများ

 

ရက်ချိန်းမတိုင်ခင် -

๐ ပြင်ပ မူယာဧရိယာကို ပျော့ပျောင်းသောဆပ်ပြာဖြင့် သန့်ရှင်းအောင်လျှော်ပါ

๐ ချွတ်ရန်လွယ်သောအဝတ်အစားဝတ်ပါ

๐ စစ်ဆေးခြင်းမတိုင်ခင် လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ပါနဲ့

๐ စစ်ဆေးဖို့မတိုင်ခင် လိင်ဆက်ဆံမှု မလုပ်ပါနဲ့

๐ မူယာလျှော်သော ပစ္စည်းများ သုံးမထားပါနဲ့

๐ ဆေးဝါးများကို မူယာထဲသို့ မထည့်ပါနဲ့

๐ သွေးကြေးအချိန်တွင် မရက်ချိန်းပါနဲ့

 

သင့်၏ရလာဒ် ပုံမှန်မဟုတ်လျှင်?

 

စစ်ဆေးမှုရလာဒ် ပုံမှန်မဟုတ်ပါက ဆရာဝန်သည် ထပ်မံစစ်ဆေးရန် အောက်ပါနည်းလမ်းများ တစ်ခုကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည် -

 

Colposcopy

 

Colposcopy သည် မီးအောက်တွင် ချဲ့ကြည့်နိုင်သော ကိရိယာဖြင့် -

๐ ပွားရင်း

๐ မယာ

๐ ဝယ်လ်ဗာ

๐ အန်နယ်ဧရိယာ

ကိုနီးကပ်စမ်းသပ်ပေးသည့် ကုသခြင်းနည်းဖြစ်သည်။ အထူး ဖြူသောရည်ဖြင့် မူမျိုးဆဲလ်များ ပိုမိုမြင်နိုင်စေရန် အသုံးပြုသည်။ အချက်အလက်ကောင်း ပြသနေသော ဧရိယာ တွေ့ရှိပါက ဆဲလ်စစ်မှု (biopsy) များကို ထုတ်ယူလုပ်ဆောင်သည့် သေချာစစ်ဆေးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။

 

Colposcopy ပြုလုပ်ရန် ပြသည့အချက်များ

 

အောက်ပါအခြေအနေများတွင် Colposcopy ကို တိုက်တွန်းနိုင်သည် -

๐ Pap smear သို့မဟုတ် ThinPrep စစ်ဆေးမှုမှ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် ရလာဒ်ရခြင်း

๐ ပွားရင်း၌ သေချာမြင်မြင်သာသာအမှတ်အသား/အစုအပေါင်း တွေ့ရှိခြင်း

๐ အကြောင်းမဲ့သွားသွား မယားသွေးထွက်ခြင်း

๐ ရေရှည် မယားထွက်ခြင်း

๐ မယာသို့မဟုတ် ဝယ်လ်ဗာဧရိယာ၌ သံသယသူ့အကျဉ်းတွေ့ရှိခြင်း

 

လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ပြီးနောက်ဂရုစိုက်မှု

 

လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း

๐ လူနာသည် lithotomy (အနောက်ကုန်းပေါ်၊ ခြေနို့ထောင်ပေးထားသည့်အနေအထား) ပြု၍ထိုင်ပါမည်

๐ မယာပေါက်ကို ဖွင့်ရန် သီးသန့်ကိရိယာ (speculum) ထည့်ပါမည်

๐ ပွားရင်းကို သန့်စင်ပြီး စစ်ဆေးပါမည်

๐ သံသယရှိပါက ဆဲလ်စစ်မှု (biopsy) ကိုပြုလုပ်ပါမည်

๐ သွေးစီးမှုကို ပါးလေးပိတ်၊ ဆေး သို့မဟုတ် cauterization ဖြင့် ထိန်းချုပ်ပါမည်

 

လုပ်ငန်းစဉ်ပြီးနောက်

๐ လိင်ဆက်ဆံမှု မလုပ်ပါနဲ့

๐ မယာထဲသို့ အရာမျိုးမျိုး (tampon အပါအဝင်) မထည့်ပါနဲ့

๐ ခန့်မှန်း၍ ရက် ၇-၁၀ ခန့် သတ္တိရှိစဉ်ပါစေ

 

သတ်မှတ်ချက်

 

ပွားရင်းသမားကင်ဆာသည် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပြီမှာ အစောပိုင်းမိနိုင်ပါက ကုသနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။ ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်း၊ HPV ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို သတိထားခြင်းသည် အမျိုးသမီးအာရုံစိုက်ဖို့အရေးကြီးသည်။

 

 

 

 

 

ရင်းမြစ် : Bangphai Hospital

**ArokaGO Content Team မှ ပြန်ဖြင့် တင်ဆက်ပါသည်