"ကလေးများ၏ ကိုယ်အဂတိရောဂါ (Meningitis)" သည် မိဘများ မလွဲမသွေ ဂရုစိုက်သင့်သည့် ရောဂါအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

"ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ" သည် မိဘများမလျှော့နည်းသင့်သည့် ပြင်းထန်သောရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ (Meningitis) သည် ပြင်းထန်ပြီး အသက်ပိုမိုအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော တတ်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် မွေးဖွားပြီး မကြာသေးမည့်ကလေးများနှင့် ၅ နှစ်အောက် ကလေးများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ အချိန်မီ ကုသမှုမပေးရင် ဦးနှောက်ထိခိုက်မှု သို့မဟုတ် သေဆုံးမှုလိုက်ပါနိုင်သော ပြင်းထန်သော ပြဿနာများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မိဘများနှင့် စောင့်ရှောက်သူများသည် ဤရောဂါအကြောင်း သိရှိနားလည်မှု ရှိပြီး ကာကွယ်နိုင်ရေးနှင့် အချိန်မီကုသနိုင်ရေးကို အာရုံစိုက်သင့်သည်။

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ ဆိုတာဘာလဲ? 

 

ဦးနှောက်အကာယာသနာသည် ဦးနှောက်အကာ (meninges) နှင့် ကြွက်ကြောချောင်း (spinal cord) တို့တွင် ပိုးဝင်၍ အာရုံအကာယာရောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ဖန်ဂိုက် (ဂိမ်းပိုး) အတူတူ ဖြစ်နိုင်ပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးများကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ထက် ပိုမိုပြင်းထန်၍ အန္တရာယ်သော ဖြစ်သည်။

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်းရင်းများ 

 

၁။ ဗိုင်းရပ်စ်များ - ဥပမာ Enteroviruses, measles virus, mumps, chickenpox

၂။ ဘက်တီးရီးယားများ - ဥပမာ Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae

၃။ ဖန်ဂိုက် (ဂိမ်းပိုးများ) - ရှားပါးသည်၊ သက်တင့်သက်သာနည်းသော သက်တမ်းနည်းသည့်ကလေးများတွင် ပိုဖြစ်သည်။

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ၏ လက္ခဏာများ 

 

လက္ခဏာများသည် အသက်အရွယ်နှင့် အကြောင်းပြု ပိုးအမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားနိုင်သည်။ အဓိကလက္ခဏာများမှာ -

๐ အဖျားအတက်မြင့်

๐ ခေါင်းကိုက်ခြင်း

๐ လည်ပင်းကြမ်းတင်းခြင်း (လည်ပင်းရွှေ့ပြောင်းလို့ နာကျင်ခြင်း)

๐ အော်ဟစ်ခြင်း

๐ ဟောင်းချေ၊ အစာမစားချင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထူးဆန်းစွာ ငိုကြွေးခြင်း (အထူးသဖြင့် မွေးကင်းစကလေးများတွင်)

๐ ဇွမ်းကြည့်ခြင်း

๐ အချို့သောခေါက်ရောများတွင် သွေးကျောက်ကွက် (skin petechiae) တွေ့နိုင်သည် (အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော ဘက်တီးရီးယားပိုး ထိခိုက်မှုတွင်)

 

သိရှိခြင်းနှင့် ကုသခြင်း 

 

သိရှိခြင်း

ဆရာဝန်များသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းထုတ်ယူပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစမ်းသပ်ခြင်း ပြုလုပ်သည်။ မသမာပါက သွေးနှင့် ဦးနှောက်အရည် (cerebrospinal fluid) ကို စမ်းသပ်သိရှိခြင်းဖြင့် အကြောင်းပြုပိုးကို ရှာဖွေမည်။

 

ကုသခြင်း

๐ ဘက်တီးရီးယားပိုးဖြစ်ပါက - အချိန်မီ intravenous antibiotic ကုသမှု တိုက်ရိုက်ပေးရပါမည်။

๐ ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပါက - လက္ခဏာတွေပေါ်မူတည်၍ ဆေးပေးခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်သည့်ကုသမှု

๐ ဖန်ဂိုက် (ဂိမ်းပိုး) ဖြစ်ပါက - သင့်တော်သည့် antifungal ဆေးဖြင့် ကုသခြင်း

๐ အချို့သောနေရာတွင် intensive care unit (ICU) တွင်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။

 

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာ ကာကွယ်ရေး 

 

๐ အရေးပါသော ကာကွယ်ဆေးများ ရရှိရန် - meningococcal vaccine (MenACWY, MenB), Hib vaccine (Hib), pneumococcal vaccine, measles-mumps-rubella vaccine (MMR) စသည်

๐ ရောဂါအကြောင်းဖြစ်သည်ထင်ရသောသူနွဲ့ မထိတွေ့ရန်

๐ လက်ဆေးလက်သန့်များပြုလုပ်သည့် စိတ်ရှင်းသန့်နေစဉ်ကို လိုက်နာရန်

๐ ကလေးတွင် အဖျားမြင့်ခြင်း၊ ဟောင်းချေခြင်း၊ ဇွမ်းကြည့်ခြင်း၊ သွေးကျောက်ကွက် စသည့် မဖြစ်ရာလက္ခဏာများ တွေ့ရပါက ဆေးဝါးအကူအညီ အမြန်ယူရန်

 

မိဘများအတွက် အကြံဉာဏ် 

 

๐ သင့်ကလေးတွင် အဖျားမြင့်ခြင်း၊ ဟောင်းချေခြင်း၊ အော်ဟစ်ခြင်း၊ လည်ပင်းကြမ်းတင်းခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံစနစ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ တွေ့ရပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ခြင်းသွားရန်

๐ မဖြစ်ရာလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုမထားရပါ - ဦးနှောက်အကာယာသနာသည် ပြင်းထန်၍ အသက်အန္တရာယ်ရှိစေနိုင်သည်။

๐ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် ဤရောဂါကို လျှော့ချပေးနိုင်သော အရေးပါသော ရှင်းလင်းသော အကာအရံတစ်ခုဖြစ်သည်။

 

ကလေးများတွင် ဦးနှောက်အကာယာသနာသည် အလွန်သတိထားစောင့်ရှောက်ရန်လိုအပ်ပြီး ဖြစ်လာပါက ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်များ ဖြစ်မြင်နိုင်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ သင့်ကလေးတွင် မဖြစ်ရာလက္ခဏာများ တွေ့ပါက ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု လိုအပ်ပါသည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် စိတ်ရှင်းမြှင့်တင်မှုတို့သည် ဤရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်မှု စားအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်သော အဓိကအချက်များဖြစ်သည်။

 

 

 

 

 

ရင်းမြစ် : PHAYATHAI 2 ဆေးရုံ