အသားပေးအပြစ်များအနေနဲ့ များများပြောကြားခံရသော စိတ်ဝင်စားမှုအမှားများကို မျက်နှာသာကျက်သရေကာ အစင်းအရေးအကြောင်းများ။

လူများအနက်အချို့သည်ခံယူချက်မှားခြင်းဖြင့် ချွေးဖျားအချို့မျိုးကို လွန်စွာ အနုမြူ့နည်းသောအရာဟုထင်မြင်ကြပြီး သက်တောင့်သက်သာ ဆယ်လီပျောက်သွားမည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သို့သော်၊ တချို့သောရောင်ရမ်းရောဂါဆိုင်ရာ ချွေးဖျားမျိုးစိတ်များသည် အရေပြား၏ နက်ရှိုင်းသောအလွှာများထိခိုက်စေပြီး သေချာစွာကုသမှုမရပါက အမြဲတမ်းကျန်နေစေသော ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်နိုင်သည်။

 

ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်သော ချွေးဖျားမျိုးစိတ်များမှာ မည်သို့မျိုးတွင်ပါဝင်သနည်း?

၁။ ပုပ်ကွေးတုပ်ချွေးဖျား (Pustules)

ပုပ်ကွေးတုပ်ချွေးဖျား သည် ဆံပင်ဖျားအတွင်း Cutibacterium acnes ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရောင်ရမ်းရောဂါဆိုင်ရာ ချွေးဖျားတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေသည် ပုပ်ရည် (pus) ဖွဲ့စည်းလာစေပြီး၊ ဤပုပ်ရည်တွင် ကိုယ်ခန္ဓာ ကူးစက်မှုကို တိုက်ဖျက်ရန် ပေးပို့သော အဖြူသွေးဆဲလ်များ ပါဝင်သည်။

ပုပ်ကွေးတုပ်ချွေးဖျား၏ လက္ခဏာများ

  - အနီရောင်၊ တက်နေသောအမြစ်များနှင့် အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင်အလယ်ဗဟို (ပုပ်ကွေးခေါင်း) ပါဝင်သည်

  - ပုံမှန်အားဖြင့် အသေးငယ် မှ အလယ်အလတ်အရွယ်

  - နှိပ်လိုက်သည့်အခါ နာကျင်မှုရှိ

  - အခြား ရောင်ရမ်းရောဂါဆိုင်ရာ ချွေးဖျားများဖြစ်သည့် papules သို့မဟုတ် nodules များနှင့်အတူ ပွားလေ့ရှိ

  - ကုသခြင်းမရှိပါက ပုပ်ရည်သည် အရေပြားအောက်သို့ပုပ်ကွဲ၍ နက်ရှိုင်းသောရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်ပွားနိုင်

ပုပ်ကွေးတုပ်ချွေးဖျားသည် ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်စေနိုင်ခြေ မြင့်ရသလား?

  - ပြင်းထန်သောရောင်ရမ်းမှု ကြောင့် ဆံပင်ဖျားသောစည်းသည် ပုပ်ကွဲနိုင်ပြီး dermis ထိ ချွံ့နိုင်သည်

  - ကိုယ်ခန္ဓာရောင်ရမ်းမှုဖြစ်စဉ်များက ဝန်းရံအရေပြားတစ်၀ိုက်ကို ထိခိုက်စေခြင်းကြောင့် collagen ပျက်စီးမှု ဖြစ်နိုင်သည်

  - အရေပြားတည်နေရာများ ပျောက်ဆုံးသွားခြင်း ကြောင့် ကုသပြီးနောက်အရေပြားအောက်တွင် အလွတ်လပ် နေရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်

  - ချွေးဖျားကို နှိပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထုထုတ်ခြင်းသည် ကူးစက်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုမိုများစေနိုင်သည့်အတွက် အမာရွတ် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြှင့်တင်သည်

 

၂။ ပမာဏကြီး ချွေးဖျား (Nodules)

    ပမာဏကြီး ချွေးဖျား (nodular acne) သည် ဆီကြွားမှုအလွန်များခြင်း၊ သေဆုံးသွားသည့်အရေပြားဆဲလ်နှင့် Cutibacterium acnes ကူးစက်ခြင်း တို့ စုပေါင်းရာမှ ဖြစ်လာသော ပြင်းထန်တဲ့ ရောင်ရမ်းရောဂါဆိုင်ရာ ချွေးဖျားတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤတုပ်ချွေးဖျားသည် pustules များနှင့်မတူပဲ dermis အထိ နက်ရှိုင်းစွာ ရောင်ရမ်းပြန့်နှံ့လေ့ရှိပြီး ကြီးမားသော နာကျင်မှုရှိသော အမြစ်ကြီးများ ဖွဲ့စည်းသည်။

ပမာဏကြီး ချွေးဖျား၏ လက္ခဏာများ

  - အရေပြားအောက်တွင် ကြီးမားသော၊ တင်းအားအပြည့်ရှိသော၊ အနီရောင်အမြစ်ကြီးများ

  - တုပ်ချွေးခေါင်းကဲ့သို့ ဖွင့်ပေါ်သော အခေါ်မရှိသဖြင့် ထုတ်ယူ၍ မရနိုင်

  - အလွန်နာကျင်သည် (ထိလိုက်လျှင် ပိုနာလေ့ရှိ)

  - တစ်ပတ်များစွာ ထိန်းသိမ်းမှ မပျောက်နိုင်သော ချွေးဖျားများ ဖြစ်လေ့ရှိ

ပမာဏကြီး ချွေးဖျားသည် ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်စေနိုင်ခြေ မည်မျှအမြင့်နေသနည်း?

  - နက်ရှိုင်းသောရောင်ရမ်းမှုသည် dermis နှင့် အောက်ခံအရေပြားအလွှာ (subcutaneous layer) ထိခိုက်စေနိုင်သည်

  - ရောင်ရမ်းမှုကြာကျမလားတစ်လျှောက် collagen ပေါင်းစည်းမှုများဖျက်စီးမှု ဖြစ်နိုင်သည်

  - ကိုယ်ခန္ဓာ၏ နာကျင်သောအရေပြားပြန်မြှုပ်ထုတ်မှုဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် ကြွက်သားအမာရွတ် (fibrous scar tissue) ဖြင့် အစားထိုးခံရနိုင်သည်

  - ကြီးမားနက်ရှိုင်းသော ထိခိုက်မှုကြောင့် pustular acne ထက် အမာရွတ် ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်သည်

 

၃။ ပုပ်ကြီး ချွေးဖျား (Cystic Acne)

ပုပ်ကြီး ချွေးဖျား (cystic acne) သည် ရောင်ရမ်းရောဂါဆိုင်ရာ ချွေးဖျားမျိုးစိတ်အနက် အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အသည်းတင် (sebum)၊ သေဆုံးသွားသောအရေပြားဆဲလ်များနှင့် Cutibacterium acnes တို့ ထပ်တူစုဆောင်းပြီး အရေပြားအောက်တွင် ကြီးမားသည့် ပုပ်ကြီးတည်ဆောက်ပုံချွေးဖျားများဖန်တီးစေသည်။ ပြင်းပြသော ရောင်ရမ်းမှုမှာ နက်ရှိုင်းပြီး ကြာရှည်စွာ ကြီးပြင်းနေခြင်းဖြစ်သည်။

ဖြစ်ပွားလာသော ပုပ်ကြီး ချွေးဖျားကို သင့်တင့်စွာ ကုသမှု မရပါက အမြဲတမ်းကျန်နေသော ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်နိုင်ခြေ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။

ပုပ်ကြီး ချွေးဖျား၏ လက္ခဏာများ

  - ကြီးမားသော၊ ရောင်ပြင်း၊ အနီရောင် အမြစ်ကြီးများ (nodules ထက် ပိုကြီး)

  - ပုပ်ရည်ဖြင့်လည်း မျှတပေမယ့် ပေါ်ပင်မြင်နိုင်သော ခေါင်းမရှိ

  - ထိသော်မဟုတ် နာကျင်မှုအလွန် ပြင်းထန်

  - ပုပ်ကြီးများသည် အရေပြားအောက်တွင် အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်လေ့ရှိ (confluent cysts)

  - အပတ်များ သို့မဟုတ် လများတောင် တည်ရှိနိုင်ခြေရှိ

ပုပ်ကြီး ချွေးဖျားသည် ချွေးဖျားအမာရွတ် ဖြစ်စေနိုင်ပါသလား?

  - နက်ရှိုင်းပြင်းပြသော ရောင်ရမ်းမှုသည် dermis နှင့် အောက်ခံအဆီအလွှာ (subcutaneous fat layer) နှစ်ခုစလုံး ကိုထိခိုက်စေသည်

  - ပုပ်ကြီးပုပ်ကွဲခြင်းကြောင့် ပုပ်ရည်နှင့် ရောင်ရမ်းမှုအညစ်အကြေးများ ဝန်းကျင်အရေပြားသို့ ပြန့်ပျံ့နိုင်သည်

  - သန့်စင်မရသော အရေပြား ပြန်ဖြည့်ခြင်းဖြစ်စဉ်တွင် ကြွက်သားအမာရွတ်တည်တံ့မှု ဖြစ်ပြီး ဆီမူအရေပြားအစားထိုးခံရတတ်သည်

  - အမြဲတမ်းဝက်ခြံအမာရွတ် (permanent atrophic scars/depressed acne scars) သို့ရောက်စေနိုင်

 

ရင်းမြစ်: Doctornat

**ဘာသာပြန်ရှိ၍ ArokaGO Content Team မှ စုပေါင်းရေးသားပါသည်**