ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ၂၀၁၉ (COVID-19)
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ဝူဟန်မြို့၊ တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော နယူးကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်မှာ Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားခြောက်မျိုး ခန့်မှန်းနိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် လျင်မြန်စွာပြန့်ပွားသွားသော ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားသည် ယခင်အချိန်များတွင် မတွေ့ရှိခဲ့သည့် နယူးမဟုတ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်တစ်ခုဖြစ်သဖြင့် “နယူးကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တရားဝင်အမည်ကို COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ
၁။ ကိုယ်အပူချိန်မြင့်ခြင်း
၂။ လည်ချောင်းနာခြင်း
၃။ ချောင်းခြောက်ခြောက် တက်ခြင်း
၄။ နှာရည်ယိုခြင်း
၅။ အသက်ရှုခက်ခဲခြင်း
ဤလက္ခဏာများသည် ဖျားနာအအေးတိုင်း၊ ကပ်ဖျား လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူသည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် နာတာရှည် ပိုးဝင်၍ ဆီးမြောင်းရောင်ရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော ဆိုးရွားသော စပ်ဆက်ရောဂါများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဆရာဝန်များက ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် ရိုက်ချသည့် စမ်းသပ်ခွင့်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး အဆုပ်အူအတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်းကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အတော်လေးဆိုးရွားသော ကုသရေး မပြုမီ နောက်ဆုံးအဆင့်များတွင် အသက်အန္တရာယ် နှင့် အ္ဂါင်ဖျက်စီးမှုရှိနိုင်သည်။
COVID-19 ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေ မြင့်သော လူ့အုပ်စုများ
- ကလေးငယ်များ (သို့သော် အသက်ကြီးပြီကြီးလူကြီးတွင်မျှ ဆိုးရွားမှုမများနိုင်ပါ)
- အသက်ကြီးသူများ
- နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ သို့မဟုတ် အဆုပ်ရောဂါရှည်ယာ အသက်တော်ကြီး လူနာများ
- ဓာတ်ခွဲတုံ့ပြန်မှုနည်းသော သို့မဟုတ် ဓာတ်တုန်းနည်းကာလဆေးသောက်နေသူများ
- မဒဏ်ချိန်သာလွန်၍ ပဝသာရှိသူ သို့မဟုတ် ဝလွန်သူများ
- အန္တရာယ်မြင့်နိုင်ငံများ (ဥပမာ- တရုတ်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ တိုင်ဝမ်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို၊ စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ အီတလီ၊ အီရန် စသည်တို့) သွားပြီးအကြာမီ လာသူများ
- COVID-19 လူနာများ ကို နီးစပ်စွာ စောင့်ရှောက်ရသည့်သူများ၊ တစ်ဦးချင်းစီအနီးကပ် ဆက်သွယ်နေရသူများ
- နိုင်ငံခြားသားများနှင့် မကြာခဏ ဆက်သွယ်ရသည့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်သားများ (ဥပမာ- တက္ကစီသမား၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်း၊ လေကြောင်းလေယာဉ်ဝန်ထမ်းနှင့် ဆက်စပ်အလုပ်များ)
Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) မှ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်၊ အခြားသူများအား ကာကွယ်ပါ
- ချောင်းချားခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း ထင်သာမြင်သာထင်ရှားသော ရောဂါလက္ခဏာရှိသူတို့နှင့် နီးကပ်ဆက်သွယ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
- အန္တရာယ်အလွန်မြင့် နေရာများ (အထူးသဖြင့် ဝူဟန်နှင့် တခြားတရုတ်နယ်မြေများ) သို့ ခရီးသွားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
- မသန့်ရှင်းသော မျက်နှာပြင်များ ထိတွေ့ရာတွင် သတိပြုပါ
- ဆပ်ပြာ သို့မဟုတ် အယ်လကိုဟော အေကြာဖြတ်လည်ဂျယ်ဖြင့် လက်ကို အနည်းဆုံးစက္ကန့် ၂၀ ထပ်ခါထပ်ခါဆေးပါ
- လက်မဆေးခင် မျက်လုံး၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့ကို မထိပါနှင့်
- တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကူးစက်ခြင်း မရှိအောင် မှန်ကန်သော ကာကွယ်မှုနည်းလမ်းအသုံး ပြုပါ
- သန့်ရှင်း၍ ကျက်ပြီးသားအစားအစာသာ စားသုံးပါ။ ကြက်သားထုပ်တစ်ခုတည်း မသုံးပါနှင့်။ စားသုံးရာတွင် သားတောသတ္တဝါ၊ တောဘဲသား၊ တောကြက်သားများကို မစားသုံးပါနှင့်
- နာမကျန်းမာရေးအနေအထားကောင်းစွာရှိနေဖို့ အားကစားပြုပါ။ နားလည်ပေါင်းစုံဝင်၍ အားလဲသည်အထိ အိပ်ယာမက်ပါ
- ပြည်ပပြန်လည်လာပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာများ (အထူးသဖြင့် သပ်သပ်ရပ်ရပ်စွာမရှိသော်လည်း) ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွား၍ သွားလာမှုမှတ်တမ်းကို ဆရာဝန်ထံ အပြည့်အဝ သိရှိအပ်သည် (နိုင်ငံအတွက် COVID-19 ဖြစ်ပွားမှုမတင်ပြရသော်လည်း)
- ဆေးပညာဝန်ထမ်းများ သို့မဟုတ် COVID-19 လူနာ သေချာစွာစောင့်ရှောက်ရသူများသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှ တဆင့် ကူးစက်နိုင်သော ရောဂါမှ ကာကွယ်ရန် မျက်နှာတပ်ဘိုင်းတင်ပါ၊ မျက်မှန်ကာကွယ်မှုနည်းလမ်းများ ကို အသုံးပြုပါ
ရင်းမြစ် : မြောင်းလိုးရမ်ဆေးရုံ
**ဘာသာပြန်တင်ပြသူ – ArokaGO Content Team
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
Do You Really Need 10,000 Steps? The Real “Magic Number” for Longevity
We’ve all heard the advice: Walk 10,000 steps a day to stay healthy. But for many people, that number feels overwhelming sometimes discouraging. Here’s the exciting news: a 2025 umbrella review (a large-scale synthesis of multiple meta-analyses) reveals a more encouraging truth you don’t need 10,000 steps to start gaining serious health and longevity benefits.
ကနှင့်လည်ပင်းကင်ဆာ: စစ်ဆေးခြင်း၊ လက္ခဏာများ၊ နှင့် မကြာမီကာကွယ်မှုများကို သင်သိထားရမည်
စူဗာကျောကင်ဆာသည် မိန်းကလေးများကို သက်ရောက်စေသော ကင်ဆာများထဲမှ ထိပ်တန်းအများဆုံးပါဝင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံက ကင်ဆာအသည်းစိတ်အဖွဲ့အစည်းအရ၊ ဤကင်ဆာသည် ထိုင်းမိန်းကလေးများနှင့်အတူ ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အကြီးအကျယ်မှာ ဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။
Heat Stroke: A Dangerous Condition That Comes with Hot Weather
Heatstroke is a common condition during hot weather, especially in summer. It occurs when the body is exposed to extreme heat, causing the body temperature to rise to a level that it can no longer regulate or control effectively