အိုသူဦးများတွင် စိတ်နှလုံးကျန်းမာရေး ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သော စိတ်ကျရောဂါကို မယူဆမပျက်ထားသင့်ပါ။

     အကြိမ်ကြိမ် ပြည်သူ့လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း၌ အရွယ်ရောက်သူများနှင့်ပတ်သက်သော မှားယွင်းသောယူဆချက်များ ရှိနေတတ်ပါသည်။ လူများသည် အသက် ၆၀ နှစ်နှင့်အထက်ဝင်ရောက်လာသူများသည် အားလပ်ချမ်းသာသော၊ စိတ်ပူစရာမရှိသောဘဝကို ဖြတ်သန်းနေကြသည်ဟု ယုံကြည်လေ့ရှိသည်။ ယင်းယူဆချက်သည် သူတို့သည် မှန်ကန်ပြီးဆုံးသောတာဝန်များ၊ အလုပ်အကိုင်တာဝန်များနှင့် မိသားစုဆိုင်ရာတာဝန်များအပါအဝင် တာဝန်အမျိုးမျိုးကို အပြီးသတ်ပြီးသားဆိုသည့်အပေါ်မှ ရလာသည်။ ထို့ပြင် အရွယ်ရောက်သူများကို ယခင်ကဘဝအတွင်း အကဲဖြတ်မည့် အခက်အခဲများစွာကို ခံခဲဖြတ်သန်းဖူးသောသူများဟု သတ်မှတ်ကြလေ့ရှိပြီး၊ ထို့ကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မအေးချမ်းခြင်းကို လွယ်လွယ်အလျောကပါခံစားသင့်မည် မဟုတ်ဟုလည်း ယုံကြည်နေကြသည်။

     သို့သော် ယခုခေတ်တွင် ပြုလုပ်သောသုတေသနများအရ ယင်းယူဆချက်သည် မှားယွင်းနေသည်ဟုပြသထားသည်။ အရွယ်ရောက်အဆင့်သည် အဓိကအားဖြင့် ကိုယ်ရေးအားနည်းမှုကြောင့် တက်ပြောင်းလဲမှု အများအပြားလိုအပ်သောကာလ ဖြစ်သည်။ ယင်း ခန္ဓာကိုယ် ခြိမ်းခြောက်မှုသည် အရွယ်ရောက်သူများကို ကိုယ်ရေးကန့်သတ်မှုအသစ်များနှင့် ကိုက်ညီနိုင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြုပြင်ရနိင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အရွယ်ရောက်လာသည်နှင့်အမျှ ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ခွဲထွက်မှုများ (ဥပမာ - ချစ်ခင်ရသူများ သေဆုံးမှု၊ မိတ်ဆွေများဆုံးရှုံးမှု) ဖြစ်တတ်သည်။ တချို့အရွယ်ရောက်သူများအတွက် ယခင်ကရယူထားသော အခန်းကဏ္ဍနှင့် တာဝန်များ လျော့နည်းလာခြင်းသည် အလွတ်တကြီးမှု ခံစားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကိုယ့်ကိုယ်ရဲ့ တန်ဖိုးရှိမှုကို မေးခွန်းထုတ်စေခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်တန်ဖိုးမဲ့သွားသည့် ခံစားမှုကိုရရှိစေနိုင်သည်။ ရှေးရေတွက်မရသော အနာဂတ်အတွက် စိတ်စိုးရိမ်ခြင်း၊ စိတ်ကျရောဂါမွန်းသောခံစားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့အသွင်ကူးမှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုများသည် စိတ်ကျရောဂါ ရှိလာနိုင်သည့် သတိပေးအချက်များဖြစ်လာနိုင်သည်။

     စိတ်ကျရောဂါ၏ သတိပြုရမည့် လက္ခဏာများကို အရွယ်ရောက်သူတစ်ဦး၏ အပြုအမူနှင့် စိတ်ခံစားမှုအခြေအနေကို သတိရပ်စောက်နေခြင်းဖြင့်လည်း တွေ့နိုင်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သောအခြေအနေများတွင် အနုတ်တရားခံစားမှုများ တိုးလာခြင်း၊ ငွေညစ်ဂန့်ညမဖြစ်လာခြင်း၊ ယခင်က ဝါသနာပါသော အလုပ်အကိုင်/ဖျော်ဖြေပွဲများတွင် ဝင်ရောက်အားကျမှု ပျောက်သွားခြင်း၊ နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်ရသော လုပ်ငန်းများတွင်ပါဝင်မှုလျော့နည်းလာခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများကြောင့် တက်ကြွအတက်နည်းလာခြင်းနှင့် လူမှုထဲမှ ဝေးကွာသွားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် စိတ်ကျရောဂါသည် အိပ်ရေးစားရေးစရိတ်အစီအစဉ်များကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် အထွေထွေထက် ပိုမိုအိပ်ပျော်ရခြင်း သို့မဟုတ်ပိုမိုအိပ်မပျော်ရခြင်း၊ ပိုမိုစားသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် မစားလိုဖြစ်ခြင်းဆိုသည့် ပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများသည် သတိထားခြင်း၊ သွယ်ဝိုက်မှတ်မိခြင်း၊ အချက်အလက်များ ကိုင်တွယ်မှုလိုမျိုး အသိမှတ်ပြုမှုလုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိခိုက်စေတာတွေ့နိုင်သည်။ ပြproblems ပြဿနာဖြေရှင်းခြင်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းစွမ်းရည်လည်း လျော့နည်းလာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အရွယ်ရောက်သူများတွင် ကိုယ့်အပေါ်ယုံကြည်မှုနဲ့ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး လျော့နည်းထိုက်စေနိုင်သည်။ တချို့အခြေအနေတွင် သူများနဲ့ ချိတ်ဆက်မလုပ်လိုတဲ့ထိ ခဏခဏ အတွေးထဲရောက်ပြီး ခြားနားနေမိခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အပေါ် ဆိုးနည်းအမြင်များ ပိုလာပြီး စိတ်ကျရောဂါအန္တရာယ်တိုးပွါးစေနိုင်ပါသည်။

     သင်နှစ်သက်သော အရွယ်ရောက်သူတစ်ဦးတွင် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများ ရှိလာသည်ဟု သံသယရှိပါက၊ သုတေသနများအရ အထောက်အကူပြုနိုင်သော နည်းလမ်းများများစွာတည်ရှိနေသည်ကို တိတိကျကျ ပြသနိုင်သည်။ ပထမအဆင့်မှာ ဆရာဝန်အရည်အချင်းပြည့်သူနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး စုံစမ်းသိရှိမှုတစ်ခုလုံးကို ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပြီး ဦးစားပေးစစ်ဆေးပြီးမှ စိတ်ကျရောဂါရှိမရှိသိရှိနိုင်သည်။ ရောဂါအတည်ပြုရပါက ကုသမှုတွင် ဆေးဝါးကုသခြင်းမက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိတ်ပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပါဝင်နိုင်ပြီး စိတ်ကျရောဂါ လက္ခဏာများကို ထိရောက်စွာသက်သာစေနိုင်သည်။

     အဆိုပါကုသနည်းများတွင် အတွေးအမျိုးအစား ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း (cognitive restructuring)သည် ပြုစုနိုင်ပြီး၊ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အနုတ်မြန်သောအတွေးတွေနဲ့ ကိုက်ညီစွာ ပြင်ဆင်ပေးရာတွင် အရွယ်ရောက်သူများအတွက် ထိရောက်မှုရှိပါသည်။ လူမှုဆက်ဆံရေးအသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်းသည် ယခင် ဆုံးရှုံးသွားသော ဆက်ဆံရေးများအား ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အဓိပ္ပါယ်ပါရှိသော လုပ်ငန်းများအတွက် တက်ဝင်ပါဝင်ခိုင်းခြင်းသည် ထပ်မံကိုယ်တိုင်တန်ဖိုးနဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ခံစားမှုကို ပြန်လည်ပေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့ဘဝကို စိတ်အားထက်သန်မှု အသစ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ပါသည်။

အဆိုပါကုသနည်းများသည် အရွယ်ရောက်သူတို့၌ စိတ်ကျရောဂါ လျော့နည်းအောင် ကူညီပေးနိုင်သည့် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာများတစ်ရပ်လည်းဖြစ်သည်။

 

ရင်းမြစ် : Tria medical wellness center

**ဘာသာပြန်ရေးနှင့် စုစည်းတင်ပြမှု ArokaGO Content Team