တုပ်ကွေးရောဂါ

တုပ်ကွေးပိုးကူးစက်မှုနှင့် ရာသီအလိုက် ဖြစ်ပွားမှုများ

တုပ်ကွေးသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကူးစက်နိုင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မိုးရာသီနှင့် အေးမြသောရာသီများတွင် ကူးစက်မှုများကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစီရင်ခံကြသော်လည်း အခြားအချိန်များတွင်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

လည်ပတ်နေသော influenza strain များသည် ပြောင်းလဲတတ်ပြီး ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းမှ ရရှိသော ကာကွယ်မှုသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လျော့နည်းသွားသောကြောင့် ရာသီအလိုက် influenza ကာကွယ်ဆေးကို နှစ်စဉ်ထိုးရန် ယေဘုယျအားဖြင့် အကြံပြုထားသည်။

Influenza ကာကွယ်ဆေးကို မည်သူများ ထိုးနိုင်သနည်း?

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက် မရှိသော အသက် ၆ လနှင့်အထက်ရှိသူများအတွက် နှစ်စဉ် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ယေဘုယျအားဖြင့် အကြံပြုထားသည်။ ကာကွယ်ဆေးကို ကလေးများ၊ အရွယ်ရောက်သူများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် နာတာရှည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါရှိသူများအား ထိုးနိုင်သည်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ မည်သည့်အဆင့်တွင်မဆို inactivated influenza vaccine ကို ထိုးနိုင်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် မွေးကင်းစကလေးက ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အလွန်ငယ်သေးသည့် ဘဝ၏ ပထမလများအတွင်း ကလေးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သော antibodies များ ရရှိစေရန်လည်း ကူညီပေးသည်။ နို့တိုက်ခြင်းသည် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို ရှောင်ရမည့် အကြောင်းရင်း မဟုတ်ပါ။

Influenza ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစားများ

ရာသီတစ်ခုစီတွင် လည်ပတ်မည့် ဗိုင်းရပ်စ်များနှင့် ကိုက်ညီစေရန် influenza ကာကွယ်ဆေး ဖော်မြူလာများကို ပုံမှန်ပြန်လည်သုံးသပ်၍ မွမ်းမံပြင်ဆင်လေ့ရှိသည်။

ထုတ်ကုန်၊ နိုင်ငံနှင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးအစီအစဉ်ပေါ် မူတည်၍ ကာကွယ်ဆေးများကို influenza strain ၃ မျိုး သို့မဟုတ် ၄ မျိုးကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ဖော်စပ်နိုင်သည်။

Trivalent Influenza Vaccine

Trivalent vaccine သည် အောက်ပါအရာများကို ကာကွယ်ပေးသည်။

๐ influenza A ဗိုင်းရပ်စ် ၂ မျိုး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် A(H1N1) နှင့် A(H3N2)

๐ B/Victoria lineage မှ influenza B ဗိုင်းရပ်စ် ၁ မျိုး

၂၀၂၆ တောင်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း ရာသီအတွက် World Health Organization က trivalent ဖော်မြူလာကို အကြံပြုထားသည်။

Quadrivalent Influenza Vaccine

Quadrivalent vaccine တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။

๐ influenza A strain ၂ မျိုး

๐ influenza B strain ၂ မျိုး

World Health Organization သည် B/Yamagata lineage ကို မလိုအပ်တော့ဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့် trivalent vaccine များသို့ ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုထားသော်လည်း ပြောင်းလဲမှု မပြီးစီးသေးသော နိုင်ငံများတွင် quadrivalent influenza vaccine များကို ဆက်လက်ရရှိနိုင်သေးနိုင်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ Department of Disease Control ဝန်ဆောင်မှုအချို့က quadrivalent vaccine များကို ဆက်လက်ပေးအပ်ခဲ့သည်။

Influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

Influenza ကာကွယ်ဆေးသည် ကူးစက်မှုအားလုံးကို မကာကွယ်နိုင်သော်လည်း အောက်ပါတို့တွင် ကူညီနိုင်သည်။

๐ influenza ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချခြင်း

๐ ရောဂါပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချခြင်း

๐ influenza နှင့် ဆက်နွှယ်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချခြင်း

๐ ဆေးရုံတက်ရနိုင်ခြေကို လျှော့ချခြင်း

๐ အထူးသဖြင့် ထိခိုက်လွယ်သော အုပ်စုများတွင် ပြင်းထန်သော ရောဂါနှင့် သေဆုံးမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချခြင်း

Influenza ဗိုင်းရပ်စ်များ ပြောင်းလဲတတ်ပြီး ယခင်ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းမှ ရရှိသော ကိုယ်ခံအားသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာသောကြောင့် ကာကွယ်ဆေးကို နှစ်စဉ် အသစ်ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်။

Influenza ကာကွယ်ဆေးကို မည်သူများ ဦးစားပေးထိုးသင့်သနည်း?

အသက် ၆ လနှင့်အထက်ရှိသူအများစုက ကာကွယ်ဆေးထိုးနိုင်သော်လည်း ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသူများအတွက် အထူးအရေးကြီးသည်။

ဦးစားပေးအုပ်စုများတွင် ပါဝင်သည်မှာ -

๐ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများ

๐ အသက် ၆ လနှင့်အထက်ရှိ ကလေးငယ်များ

๐ အသက် ၆၅ နှစ်နှင့်အထက်ရှိ အရွယ်ရောက်သူများ

๐ အဝလွန်သူများ

๐ မိမိကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်နိုင်မှုကို ကန့်သတ်သော neurologic conditions သို့မဟုတ် disabilities ရှိသူများ

๐ thalassaemia သို့မဟုတ် immune system အားနည်းသူများ

๐ လက္ခဏာပြသော HIV infection ရှိသူများ

๐ chemotherapy သို့မဟုတ် immunosuppressive treatment ခံယူနေသူများ

๐ chronic obstructive pulmonary disease ရှိသူများ

๐ asthma ရှိသူများ

๐ heart disease ရှိသူများ

๐ cerebrovascular disease ရှိသူများ

๐ kidney failure ရှိသူများ

๐ diabetes ရှိသူများ

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Department of Disease Control သည် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် ပြင်းထန်သော ရောဂါနှင့် သေဆုံးမှုကို လျှော့ချရန် အသိအမှတ်ပြုထားသော အန္တရာယ်မြင့်အုပ်စုများအတွင်း နှစ်စဉ် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို ဆက်လက်မြှင့်တင်နေသည်။

ကာကွယ်ဆေးကို မည်သူများ မထိုးသင့် သို့မဟုတ် ရွှေ့ဆိုင်းသင့်သနည်း?

အသက် ၆ လအောက် ကလေးများ

အသက် ၆ လအောက် မွေးကင်းစကလေးများအတွက် influenza ကာကွယ်ဆေးများကို လိုင်စင်မရရှိထားပါ။ ဤကာလအတွင်း ကာကွယ်မှုကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် မိခင်ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် နီးစပ်သော မိသားစုဝင်များအား ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းမှတစ်ဆင့် ပံ့ပိုးနိုင်သည်။

ယခင် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှု ရှိခဲ့သူ

ယခင် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီးနောက် သို့မဟုတ် သိရှိထားသော ကာကွယ်ဆေးအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကြောင့် anaphylaxis ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှု ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူသည် ထပ်မံထိုးမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။

ဆရာဝန်က ကွဲပြားသော ကာကွယ်ဆေး ဖော်မြူလာ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ထိုးခြင်း၊ သို့မဟုတ် allergy specialist ၏ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်မှုကို အကြံပြုနိုင်သည်။

အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော Acute Illness

ဖျားနာမှု ရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်စွာ နေမကောင်းသူများအား အခြေအနေ ကောင်းမွန်လာသည်အထိ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် အကြံပြုနိုင်သည်။

အနည်းငယ်ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် အနည်းငယ်အဖျားရှိခြင်းကြောင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို အမြဲတမ်း ရွှေ့ဆိုင်းရန် မလိုအပ်သော်လည်း ထိုးသင့်မထိုးသင့်ကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပညာရှင်က အကဲဖြတ်သင့်သည်။

Influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းနှင့် ဥဓာတ်မတည့်မှု

ဥဓာတ်မတည့်မှု တစ်ခုတည်းသည် influenza ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို ရှောင်ရမည့် အကြောင်းရင်း မဟုတ်တော့ပါ။

လက်ရှိ လမ်းညွှန်ချက်များအရ ဥဓာတ်မတည့်သူများသည် ၎င်းတို့၏ အသက်နှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေအတွက် သင့်လျော်သည့် မည်သည့် influenza ကာကွယ်ဆေးကိုမဆို ထိုးနိုင်သည်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးသည့် နေရာတိုင်းတွင် ဓာတ်မတည့်တုံ့ပြန်မှုများကို သတ်မှတ်ရန်နှင့် ကုသရန် စံကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ရှိနေသင့်သည်။

Influenza ကာကွယ်ဆေးကို မည်မျှမကြာခဏ ထိုးသင့်သနည်း?

လူအများစုသည် influenza ကာကွယ်ဆေးကို တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ထိုးသင့်သည်။

ယခင်က influenza ကာကွယ်ဆေး မထိုးဖူးသည့် အသက် ၉ နှစ်အောက် ကလေးအချို့သည် မိမိတို့၏ ပထမကာကွယ်ဆေးထိုးရာသီအတွင်း dose ၂ ကြိမ် လိုအပ်နိုင်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် အနည်းဆုံး ၄ ပတ်ခြား၍ ထိုးရသည်။ အတိအကျ အချိန်ဇယားသည် ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်နှင့် အသုံးပြုနေသော ကာကွယ်ဆေး၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာသင့်သည်။

အကျဉ်းချုပ်

Influenza သည် ကူးစက်တတ်သော အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖြစ်ပွားနိုင်ကာ ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများနှင့် နာတာရှည်ရောဂါ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားနည်းသူများတွင် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

 

ကိုးကားချက်:

Bangphai Hospital Influenza

ArokaGO Providers Bangphai Hospital