ဖုန်းမှုန့်တားမြစ်ရောဂါ: အိမ်တွင်းထိန်းချုပ်မှု၊ ကုသမှုနှင့် တုပ်ကွေးတုံ့ပြန်မှုကုသမှု (Immunotherapy)

ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ်

 

သင့်အနေနှင့် ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ် ရှိလျှင် ဘာပြုလုပ်သင့်သလဲ?

 

ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ် စမ်းသပ်မှုအရ အတည်ပြုလိုက်ပြီး အရောဂါလက္ခဏာများပါတဲ့လူများအတွက် ကိုယ်တိုင်နေထိုင်ရာပတ်ဝန်းကျင်ကို အောက်ပါအတိုင်း စီမံခန့်ခွဲခြင်းဖြင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပါ။

၁။ မပ်လွှာနှင့် အိပ်ရာခင်းများကို အပူချိန် ၆၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တွင် မိနစ် ၃၀ ခန့်ပူသော ရေနှင့် အပတ်စဉ်လှန်လှဲ သန့်ရှင်းစင်ကြယ် စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောပါ။

၂။ အိပ်ရာအိပ်ယာ နှင့် အခေါင်းခေါက်အတွက် ဖုန်မွှားမဖြတ်နိုင်သော အဖုံးများ နိုင်ငံတကာသတ်မှတ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီသော အဖုံးများ အသုံးပြုပါ။

၃။ အိပ်ရာခန်းတွင် စိုထိုင်းဆရှိမှု လျှော့ချပေးရန် လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြုလုပ်ပါ - အိပ်ရာခန်းတံခါးနှင့် ပြတင်းပေါက်များကို နေ့စဉ် တစ်နာရီခန့် ဖွင့်ထားခြင်း သို့မဟုတ် မိမိနေအိမ်အတွင်း ဆွေမျိုးစိုထိုင်းဆရာ ၅၀% ခန့် ထိန်းသိမ်းပါ။

၄။ HEPA ဖုန်စုပ်သန့်စက် ပါသော ဖုန်စုပ်စက် ကိုရွေးချယ်အသုံးပြုပါ။

၅။ အိမ်နှင့် အိပ်ရာခန်းကို နို့ပျော်ဖြင့် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပါ။

၆။ အိပ်ရာခန်းတွင် အလွတ်လပ်သောကာဖက်၊ ဖိုက်ဘာမိုးအကာ၊ အထည်ထည်ပေါ်ထားသော ကုလားထိုင်မျိုး မသုံးပါနှင့်။

၇။ ပိုးမွှားအသားပွင့်/ယှဉ်တံပုလွေများ ကို အိပ်ရာခန်းတွင် မထားပါနှင့်။

၈။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များကို အိပ်ရာခန်းအတွင်း မရောက်စေပါနှင့်။

၉။ အိပ်ရာအိပ်ယာ၊ အခေါင်းခေါက်နှင့် ပက်လက်များကို နေရောင်ပြင်းပြင်းမှာ အနည်းဆုံး ၃ နာရီခန့်ခြောက်အောင် ဖြန့်ပေးပါ။ ဒါက ဖုန်မွှားနှင့်ပစ်ဖျက်နိုင်ပါတယ်။

 

ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းချုပ်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးသော်လည်း လက္ခဏာများ မသက်သာပါက ဆရာဝန်ထံသွားပေးရန်လိုအပ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် antihistamines တို့ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများ (antihistamines) ကိုသုံးနိုင်သည်။ လက္ခဏာပြင်းထန်ပါက intranasal corticosteroid spray ကိုလိုအပ်လျှင် ထပ်မံအသုံးပြုရနိုင်ပါသည်။

 

ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ်ရှိသူများအတွက် ဆန်းသစ်သောကုသနည်းများ

 

ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ်ကြောင့် allergic rhinitis သို့မဟုတ် asthma ရှိပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းချုပ်သော်လည်း ကောင်းမွန်လာမှုမရှိသော၊ ဆေးဝါးကိုအကောင်းဆုံးသုံးပြီးလည်း အဆင်မပြေတာမျိုးတွင် allergen immunotherapy ကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ဒီသတ်မှတ်ကုသမှုသည် ကိုယ်တွင်းခံအားစနစ်ကို ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သောကြောင့် ဖုန်မွှားကို ကောင်းစွာ တုံ့ပြန်ခံနိုင်ပြီး လက္ခဏာများ သက်သာလာပါသည်။

 

ဖုန်မွှားအုတ်အန္တရာယ် ကုသရန်ရရှိနိုင်သော allergen immunotherapy များမှာ subcutaneous injection (အသားအောက်ထိုးဆေး) နှင့် sublingual (သံပေါ်အောက်တွင်အရည်ပေါက်) ဆေးအမျိုးအစား နှစ်မျိုးပါဝင်သည်။ နှစ်မျိုးတွင် ကွဲပြားချက်မှာ-

 

๐ Subcutaneous immunotherapy (SCIT): သတ်မှတ်ထားသော ဖုန်မွှားအုတ်ပေါင်းအနုတ်များကို ငယ်ငယ်လေးနည်းနည်းဆေးထိုးချိန်နှင့် တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်စတင်ထိုးပြီး မူလစုဆောင်းချက်အတိုင်း ၅-၆ လအထိ ဆေးပမာဏ တဖြည်းဖြည်းတိုး၍ ကြာရှည်သုံးလောက်ထိ ဆက်ထိုးရပါသည်။ ထို့နောက် သိမ်းထားသင့်သည့် ပမာဏအထိရောက်မှ အပစ်ပျက်သိပ်ကြာပြီး တစ်လတစ်ကြိမ်သက်သာအောင် ဆက်လက်ထိုးရသည် (၃-၅ နှစ်ကြာ)။ ဤနည်းဖြင့် ဆေးထိုးရာတွင် hives, asthma, laryngeal swelling, hypotension သို့မဟုတ် anaphylaxis တို့ကဲ့သို့သော allergy ပြသနာများ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဒီကုသနည်းကို allergy specialist တစ်ဦးထံမှသာ ဆောင်ရွက်ခိုင်းသင့်ပါသည်။

 

๐ Sublingual immunotherapy (SLIT): ပါးစပ်ဖြင့်ဆိုပြီး သံပေါ်အောက်တွင် ဆေးကို သိမ်းမယ့်နည်းဖြစ်သည်။ ဆေးထိုးခြင်းကို မကြိုက်သူများအတွက်သင့်တော်ပြီး အိမ်မှာပင် ယူသုံးနိုင်သောကြောင့် လေဆေးခန်းကို မကြာခဏသွားရရန် မလိုအပ်ပါ။ ထိုနည်းဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်သောဖြစ်စဉ်ပါဝင်သည့် system-wide allergic reaction များ ဖြစ်ရခြင်း မကြာခဏ မဖြစ်ပါ။

 

 

ရင်းမြစ် : Synphaet Children's Hospital