အသည်းအဆီကျဆင်းရောဂါ: အသည်းအတွင်း အဆီစုဝေးခြင်း

NAFLD သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပိုမိုအဖြစ်များလာနေသည်။ နိုင်ငံအလိုက် ဖော်ပြထားသော ပျံ့နှံ့နှုန်း ကွာခြားသော်လည်း ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ခန့်မှန်းခြေ 25% ခန့်ကို သက်ရောက်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ဤအခြေအနေသည် အမျိုးသမီးများနှင့် အမျိုးသားများ နှစ်မျိုးစလုံးကို သက်ရောက်နိုင်သည်။

Fatty liver disease ကို ယခုအခါ ပိုမိုမကြာခဏ ရှာဖွေတွေ့ရှိလာသော်လည်း လူအများအပြားတွင် ရောဂါမသိရှိဘဲ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ရောဂါအတည်ပြုပြီးသူများအနက်မှပင် အချို့သည် လုံလောက်စွာ ပြည့်စုံသော နောက်ဆက်တွဲ စောင့်ရှောက်မှု မရရှိနိုင်ကြပေ။

Fatty Liver Disease သည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း?

Fatty liver disease သည် ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများစွာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

๐ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ: coronary artery disease, stroke နှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ဤသည်ကို fatty liver disease နှင့် ဆက်နွယ်သော အရေးအကြီးဆုံး အန္တရာယ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

๐ အသည်းပြင်ပ ကင်ဆာများ: ဤအခြေအနေသည် အသည်းမဟုတ်သော ကင်ဆာအချို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေနှင့် ၎င်းတို့ကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

๐ အသည်းဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ: အဆီစုပုံခြင်းသည် အသည်းရောင်ရမ်းခြင်း၊ အသည်း fibrosis, cirrhosis နှင့် အသည်းကင်ဆာသို့ တိုးတက်သွားနိုင်သည်။

အစောပိုင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် သင့်တော်သော စီမံခန့်ခွဲမှုသည် ဤနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများနှင့် ဆက်စပ်သေဆုံးမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် ကူညီနိုင်သည်။

အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များ

Fatty liver disease ကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော အချက်များတွင် ပါဝင်သည်များမှာ:

๐ ခန္ဓာကိုယ်လိုအပ်ချက်ထက် ပိုမိုသော ကယ်လိုရီများ စားသုံးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အဆီမြင့်အစားအစာများ၊ refined carbohydrates နှင့် သကြားများမှ ရရှိသော ကယ်လိုရီများ

๐ အဝလွန်ခြင်း

๐ Type 2 diabetes mellitus

๐ Metabolic syndrome

๐ Insulin resistance

๐ Polycystic ovary syndrome (PCOS)

๐ PNPLA3 နှင့် TM6SF2 ကဲ့သို့သော genes များရှိ variants များ အပါအဝင် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်များ

Fatty Liver Disease ကို မည်သို့ ရောဂါရှာဖွေသနည်း?

ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှု၊ ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများနှင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ ပေါင်းစပ်ပါဝင်သည်။

ဆေးရာဇဝင်နှင့် ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးခြင်း

ဆရာဝန်သည် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှု မလုပ်မီ လူနာ၏ လက္ခဏာများ၊ လူနေမှုပုံစံ၊ ဆေးရာဇဝင်၊ သောက်နေသောဆေးများ၊ အခြေခံရောဂါများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဖြစ်သည်။

ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ

အဆီစုပုံခြင်း သို့မဟုတ် အသည်း fibrosis ကို ရှာဖွေရန် အသုံးပြုနိုင်သော စစ်ဆေးမှုများတွင် ပါဝင်သည်များမှာ:

๐ အပေါ်ဗိုက် ultrasound

๐ Computed tomography (CT scan)

๐ Magnetic resonance imaging (MRI)

๐ အသည်းတင်းမာမှုနှင့် ဖြစ်နိုင်သော fibrosis ကို အကဲဖြတ်ရန် FibroScan

ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ

ဆက်စပ်အခြေအနေများကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် fatty liver disease ကို ဖြစ်စေသော အချက်များကို အကဲဖြတ်ရန် သွေးနှင့် အခြားစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

၎င်းတို့တွင် ပါဝင်နိုင်သည်များမှာ:

๐ အစာရှောင်ပြီးနောက် သွေးချို

๐ Lipid profile

๐ Liver-function tests

๐ Kidney-function tests

๐ Complete blood count

๐ Urinalysis

๐ Chest X-ray

๐ Electrocardiogram

๐ ဆရာဝန်က လိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်သော အခြားစစ်ဆေးမှုများ

ကုသမှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု

စီမံခန့်ခွဲမှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အဓိကနည်းလမ်း နှစ်ခု ပါဝင်သည်:

๐ လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း

๐ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်ရှိပါက ဆေးဝါးကုသမှု

လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း

ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်း

အဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် အလေးချိန်ပိုနေသူများအတွက် ရည်မှန်းချက်သည် မူလကိုယ်အလေးချိန်၏ ခန့်မှန်းခြေ 7-10% အထိ လျှော့ချခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော နည်းလမ်းများမှာ:

๐ နေ့စဉ် ကယ်လိုရီစားသုံးမှုကို ခန္ဓာကိုယ် အသုံးပြုသည့်ပမာဏထက် နည်းအောင် လျှော့ချခြင်း

๐ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သင့်လျော်မှုရှိပါက အမျိုးသမီးများအတွက် တစ်နေ့လျှင် ခန့်မှန်းခြေ 1,200-1,500 kilocalories စားသုံးခြင်း

๐ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သင့်လျော်မှုရှိပါက အမျိုးသားများအတွက် တစ်နေ့လျှင် ခန့်မှန်းခြေ 1,500-1,800 kilocalories စားသုံးခြင်း

๐ လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု တိုးမြှင့်ခြင်း

๐ တစ်ဦးချင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေအတွက် သင့်လျော်ပါက တစ်နေ့လျှင် ခန့်မှန်းခြေ 10,000 ခြေလှမ်း ရည်မှန်းခြင်း

๐ တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး 150 မိနစ် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်း

๐ soft drinks, သကြားပါ သစ်သီးရည်များနှင့် အရက်ယမကာများ အပါအဝင် ကယ်လိုရီမြင့် သောက်စရာများကို လျှော့ချခြင်း

ကယ်လိုရီရည်မှန်းချက်များကို အသက်အရွယ်၊ ကိုယ်အရွယ်အစား၊ လှုပ်ရှားမှုအဆင့်၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဆေးဘက် သို့မဟုတ် အာဟာရဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များအလိုက် ပြင်ဆင်သင့်သည်။

အစားအသောက် ရွေးချယ်မှုများ တိုးတက်စေခြင်း

အထူးသဖြင့် saturated fat, trans fat နှင့် fructose ပါဝင်သော sweeteners များ မြင့်မားသည့် အစားအစာများတွင် အဆီများသော အစားအစာများ၊ refined carbohydrates နှင့် သကြား၏ အချိုးကို လျှော့ချသင့်သည်။

ကန့်သတ်ရန် လိုအပ်နိုင်သော အစားအစာနှင့် သောက်စရာများတွင် ပါဝင်သည်များမှာ:

๐ အဆီများသော ဝက်သားနှင့် အဆီများသော အသားအပိုင်းများ

๐ Lard

๐ Coconut oil နှင့် palm oil

๐ Non-dairy creamer

๐ Cheese နှင့် အဆီမြင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ

๐ Egg yolks နှင့် organ meats ကို အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်း

๐ သကြားများသော သောက်စရာများ

๐ Soft drinks

๐ refined starch နှင့် added sugar များ မြင့်မားသော အစားအစာများ

မျှတသော အစားအသောက်တွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ whole grains, lean protein, သစ်သီးများနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော fats များကို သင့်တော်သော ပမာဏဖြင့် အလေးပေးသင့်သည်။

ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း

လေ့ကျင့်ခန်းကို ပုံမှန်နှင့် တည်ငြိမ်စွာ ပြုလုပ်သင့်သည်။

အထွေထွေ ရည်မှန်းချက်တွင် ပါဝင်နိုင်သည်များမှာ:

๐ တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး သုံးရက်မှ လေးရက် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်း

๐ တစ်ကြိမ်လျှင် ခန့်မှန်းခြေ 45-60 မိနစ်

လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်ကို တစ်ဦးချင်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များအလိုက် ရွေးချယ်သင့်သည်။

ကော်ဖီ သောက်သုံးခြင်း

သကြား၊ နို့ သို့မဟုတ် non-dairy creamer မထည့်ဘဲ တစ်နေ့လျှင် ခန့်မှန်းခြေ ကော်ဖီ 2 ခွက်ထက် မပိုဘဲ သောက်သုံးခြင်းသည် လူအချို့တွင် အသည်း fibrosis ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ကော်ဖီတွင် antioxidants ပါဝင်သော်လည်း ၎င်းသည် ဆေးကုသမှု သို့မဟုတ် အခြား လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများကို အစားထိုးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။

လုံလောက်သော အိပ်စက်ခြင်း

လုံလောက်ပြီး အရည်အသွေးကောင်းသော အိပ်စက်မှုသည် metabolic health ကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ အရွယ်ရောက်သူများသည် မိမိ၏ လိုအပ်ချက်အရ တစ်ညလျှင် သင့်တော်သော အိပ်ချိန်ကို ရည်မှန်းသင့်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် 7 မှ 9 နာရီခန့် ဖြစ်သည်။

ဆေးဝါးကုသမှု

Fatty liver disease ရှိသူ အများစုအတွက် လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းသည် အဓိကနည်းလမ်းဖြစ်ပြီး လူတိုင်း ဆေးဝါးလိုအပ်သည် မဟုတ်ပါ။

သို့သော် ဆေးဝါးကုသမှုကို အောက်ပါအခြေအနေများတွင် စဉ်းစားနိုင်သည်:

๐ Fatty liver disease သည် အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် အဆင့်မြင့် အဆင့်သို့ တိုးတက်သွားပါက

๐ အသည်းရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် fibrosis အထောက်အထားရှိပါက

๐ လူနာတွင် diabetes, high cholesterol, obesity သို့မဟုတ် အခြား ဆက်စပ်အခြေအနေတစ်ခုခု ရှိပါက

๐ လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများတစ်ခုတည်းဖြင့် အန္တရာယ်များကို လုံလောက်စွာ မလျှော့ချနိုင်ပါက

ဆရာဝန်သည် ဆေးဝါးအကြံပြုမီ ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှု၊ ဆက်စပ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေများနှင့် တစ်ဦးချင်းအန္တရာယ်များကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။

Fatty liver disease ကို ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ မျှတသော အာဟာရ၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း၊ လုံလောက်သော အိပ်စက်မှုနှင့် ဆက်စပ်အခြေအနေများကို သင့်တော်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် မကြာခဏ တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်သည်။ လက္ခဏာများ ထင်ရှားမရှိသော်လည်း အခြေအနေသည် တိုးတက်သွားနိုင်သည့်အတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲစောင့်ကြည့်မှုသည် အရေးကြီးနေဆဲဖြစ်သည်။