အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်အိုတာ စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သော ရောဂါအုပ်စု ၅ မျိုး

လူ့ အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းတွင် မတူကွဲပြားသော မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုမ် အီကိုစနစ်တစ်ခု တည်ရှိပြီး မတူညီသော မိုက်ခရိုဘီယယ်မျိုးစိတ် ၁,၀၀၀ ကျော် ပါဝင်ကာ စုစုပေါင်း အဏုဇီဝပိုးအရေအတွက် ၁၀၀ ထရီလီယံကျော် ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဘက်တီးရီးယား၊ ဖန်ဂိုင်နှင့် ယီစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မျိုးစိတ်တစ်ခုချင်းစီသည် အိမ်ရှင်၏ အစာချေစနစ်အတွင်း အပြန်အလှန်အကျိုးပြု (symbiotic) ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံနှင့် မိုက်ခရိုဘိုင်ယယ်ဝန်အားသည် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆင်တူနေသလို ထင်ရနိုင်သော်လည်း၊ တိကျသော ပရိုဖိုင်များမှာ လူတစ်ဦးစီအတွက် လုံးဝထူးခြားသည်။ ဤသည်မှာ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာ ဟန်ချက်ညီမှုဖြစ်သည်။ အကောင်းဆုံးသော အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးသည် ဟန်ချက်ညီကောင်းမွန်သော မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုမ်မှ စတင်လာပြီး ၎င်းက စနစ်တစ်ခုလုံး၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သုခချမ်းသာကို အခြေခံအားဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးသည်။

အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ပြုပြင်ခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သော အခြေအနေများ ၅ မျိုးတွင် ပါဝင်သည်မှာ -

၁. အာဟာရချို့တဲ့မှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ

အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာ မျိုးစိတ်များစွာသည် အစားအစာချေဖျက်ခြင်းနှင့် အာဟာရစုပ်ယူမှုတို့ကို ပူးပေါင်းကူညီပေးသည်။ ထို့အပြင် ဗီတာမင်မျိုးစုံ၊ ဟော်မုန်းများ၊ နျူရိုထရန်စမစ်တာများနှင့် အရေးကြီးသော အမိုင်နိုအက်စစ်အချို့ အပါအဝင် လိုအပ်သော မက်တဘိုလိုက်များစွာ၏ ဇီဝပေါင်းစပ်မှု (biosynthesis) ကိုလည်း အထောက်အကူပြုသည်။ ထို့ကြောင့် အူလမ်းကြောင်း dysbiosis ကြောင့် အရေးကြီးသော ဇီဝကမ္မအာဟာရဓာတ်များ ချို့တဲ့နိုင်ပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

၂. အဝလွန်ခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲခြင်း

အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာ ဖွဲ့စည်းပုံပြောင်းလဲမှု (dysbiosis) သည် အဝလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါ (diabetes mellitus) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤသည်မှာ lipid စုဆောင်းမှု၊ ဂလူးကိုစ် မက်တာဘော်လစ်ဇမ်နှင့် အစာစားချင်စိတ်ကို လှုံ့ဆော်သော ဟော်မုန်းများ၏ signal pathways များအပေါ် မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုမ်၏ ထိန်းညှိသက်ရောက်မှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။

၃. ကိုယ်ခံအားစနစ်မှ မိမိကိုယ်ကို တိုက်ခိုက်သော ရောဂါများ

ဤအမျိုးအစားတွင် မတူညီသော ရောဂါနှင့် အခြေအနေ ၈၀ ကျော် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးတွင် ကိုယ်ခံအားစနစ်က အိမ်ရှင်၏ ကိုယ်ပိုင် ဆဲလ်တစ်ရှူးများ သို့မဟုတ် အင်္ဂါများကို မမှန်ကန်စွာ ပစ်မှတ်ထား ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် လက္ခဏာပြသည်။ အဓိက အကြောင်းရင်းသည် မကြာခဏ အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာ မညီမျှမှုမှ စတင်ပြီး ဒေသတွင်း ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ အူလမ်းကြောင်း အီပီသီလီယမ် ဘာရီယာ၏ တည်ကြည်မှုကို ထိခိုက်စေသည် (အူလမ်းကြောင်း ပေါက်ကြားမှု တိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် "leaky gut")။ ဤရောဂါဗေဒသည် စနစ်တစ်ခုလုံး၏ hyper-immune တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး မူလတစ်ရှူးများကို တိုက်ခိုက်စေကာ systemic lupus erythematosus (SLE), psoriasis, rheumatoid arthritis, type 2 diabetes, autoimmune thyroiditis, နှင့် Alzheimer's disease ကဲ့သို့သော အခြေအနေများတွင် တွေ့ရသည်။

၄. အာရုံကြောနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ

အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းတွင် enteric nervous system (ENS) ဟု ခေါ်သော ကိုယ်ပိုင် အတွင်းပိုင်း အာရုံကြောစနစ် ရှိသည်။ ENS တွင် ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးအာရုံကြောစနစ်၏ အမိန့်များမှ သီးခြား၍ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်သော နျူရွန် ၁၀၀ သန်းကျော် ပါဝင်သည်။ သို့သော် ENS သည် အူလမ်းကြောင်းဘက်တီးရီးယားများက ဖန်တီးသော serotonin နှင့် dopamine ကဲ့သို့သော ဓာတုစေတမန်များကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းညှိနိုင်သည်။ ဤအရေးကြီးသော နျူရိုထရန်စမစ်တာများ ဦးနှောက်တွင် လျော့နည်းသွားပါက စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး စိတ်ဖိစီးမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းကို လျော့နည်းစေသည်။

၅. ကင်ဆာရောဂါဆိုင်ရာ အခြေအနေများ (ကင်ဆာများ)

အူလမ်းကြောင်း dysbiosis သည် အူအတွင်း ဒေသအလိုက်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးအနှံ့လည်းကောင်း နာတာရှည် ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေပြီး oncogenesis ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှု အန္တရာယ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ဆက်စပ်သော ကင်ဆာရောဂါများအနက် colorectal cancer, breast cancer, နှင့် hepatocellular carcinoma တို့ ပါဝင်သည်။

ထို့ကြောင့် အကောင်းဆုံးသော အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်ယိုတာ ပရိုဖိုင်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် ခိုင်မာသော ဇီဝကမ္မကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ရောဂါကာကွယ်ရေးကို သေချာစေရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်။

 

 

ကိုးကားချက် :