နီပါဟာဗိုင်းရပ်စ်ကို သိကျွမ်းကြပါ... ပြင်းထန်တဲ့ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ (Encephalitis) ကို ဖြစ်စေတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်!!!

အိန္ဒိယတွင် Nipah virus ပျံ့နှံ့မှုနှင့်ပတ်သက်သော မကြာသေးမီသတင်းများတွင် West Bengal ပြည်နယ်၌ အတည်ပြုလူနာများနှင့် ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အနီးကပ်ထိတွေ့သူများအား quarantine လုပ်ဆောင်ချက်များ ပါဝင်နေသည်

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ယခင်က လူတွင်ကူးစက်မှုကို တစ်ခါမှ မအစီရင်ခံဖူးသော်လည်း သင့်လျော်သော surveillance နှင့် prevention အတွက် ဤပြင်းထန်သော virus ကို နားလည်ထားရန် အရေးကြီးသည်

Nipah virus disease ဆိုတာဘာလဲ?

Nipah virus disease (Nipah Virus Infection) သည် Henipavirus genus ၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော Nipah virus ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် အလွန်ပြင်းထန်သော zoonotic infectious disease တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး outbreak ကို 1998 ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၌ အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းကို သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားမှုနှင့် သီးခြား vaccine မရှိခြင်းတို့ကြောင့် World Health Organization က အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရန်လိုအပ်သော disease အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Nipah virus က ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ?

ဤ virus သည် fruit bats တွင် သဘာဝ reservoir ရှိသည်။ Virus သည် bat urine, feces, နှင့် saliva တွင် ရှိနေပြီး အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါ primary route သုံးမျိုးဖြင့် ပျံ့နှံ့သည်-

• fruit bats မှ virus ကူးစက်ထားသော pigs, horses, goats, သို့မဟုတ် cats ကဲ့သို့သော infected animals များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းမှတစ်ဆင့် animal-to-human transmission
• infected individuals ၏ bodily fluids ဖြစ်သော saliva, sputum, သို့မဟုတ် urine နှင့် အနီးကပ်ထိတွေ့ခြင်းမှတစ်ဆင့် human-to-human transmission
• virus ပါဝင်သော contaminated food ကို စားသောက်ခြင်း၊ ဥပမာ virus contaminated ဖြစ်သော raw palm sap သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် bats မှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း စားထားသော fruit ကို စားခြင်း

Nipah virus disease ရဲ့ symptoms တွေက ဘာတွေလဲ?

incubation period သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 4-14 days ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် patients များတွင် symptoms များ စတင်ပေါ်လာပြီး အဆင့် ၃ ဆင့်ခွဲနိုင်သည်-
1. Initial stage High fever, headache, muscle pain, fatigue, nausea, vomiting, sore throat, and cough
2. Neurological stage Drowsiness, dizziness, confusion, muscle twitching, seizures, and loss of consciousness
3. Severe stage with respiratory complications Some patients may develop acute respiratory failure, abnormal blood pressure, and may progress to death
ဤ disease ၏ mortality rate သည် 40% -75% အထိ မြင့်မားသည်။ Survivors များ၏ ခန့်မှန်းအားဖြင့် 20% တွင် အမြဲတမ်း neurological complications ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

Nipah virus disease ကို ဘယ်လို diagnosis လုပ်သလဲ?

• throat swabs, nasal secretions, urine, သို့မဟုတ် cerebrospinal fluid မှ RT-PCR ကို အသုံးပြုသော laboratory testing သို့မဟုတ် antibody testing

• MRI သို့မဟုတ် CT scan အသုံးပြုသော brain imaging

Nipah virus disease ကို ဘယ်လို treatment လုပ်သလဲ?

လက်ရှိတွင် ဤ virus အတွက် သီးခြား antiviral medication သို့မဟုတ် vaccine မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် treatment သည် supportive ဖြစ်ပြီး symptom management နှင့် neurological နှင့် respiratory complications များကို လျှော့ချခြင်းအပေါ် အဓိကထားသည်။
Nipah virus disease ကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်သလဲ?
• bats, sick animals, သို့မဟုတ် animal carcasses နှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
• active outbreaks ရှိနေသော areas များသို့ ခရီးသွားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
• fruits နှင့် vegetables များကို စားသုံးမီ သေချာစွာ ဆေးကြောပါ၊ contaminated ဖြစ်နိုင်သော fruit ကို စားခြင်း သို့မဟုတ် palm sap သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
• လက်များကို မကြာခဏ ဆေးကြောပါ
• infected patients များ သို့မဟုတ် high-risk animals များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာတွင် personal protective equipment ကို အသုံးပြုပါ
ဖြစ်နိုင်သည်

 

 

Reference :

Synphaet Ramintra Hospital Nipah Virus အကြောင်း သိထားပါ... ပြင်းထန်သော Encephalitis ဖြစ်စေသော Virus တစ်မျိုး!!!

ArokaGO Providers Synphaet Ramintra Hospital