ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု အထုပ်များ: မည်သည့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများမှာ အဖိုးထိုက်တန်ပြီး မည်သည့်များကို ရှောင်သင့်သနည်း

ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု ပက်ကေ့ခ်ျများသည် နိုင်ငံတကာမှ လာရောက်သူများက ထိုင်းဆေးရုံတွင် ချိန်းဆိုမှု ပြုလုပ်ရန် ရွေးချယ်ရသည့် အထူးလူကြိုက်များသော အကြောင်းရင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အကြောင်းရင်းကို နားလည်ရ လွယ်ကူသည်။ နံနက်တစ်ပိုင်းအတွင်း၊ အိမ်ပြန်နိုင်ငံတွင် အထူးကုဆရာဝန်ကို ပုံမှန်တွေ့ဆုံသည့် စရိတ်ထက် နည်းသည့် ဈေးနှုန်းဖြင့်ပင် သွေးစစ်ဆေးမှုများ၊ scan များ၊ နှလုံးလှိုင်းမှတ်တမ်း (ECG) နှင့် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုတို့ကို ရရှိနိုင်သည်။ ပက်ကေ့ခ်ျများတွင် စစ်ဆေးမှု 30၊ 50 သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုသော စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ premium အဆင့်များတွင် CT scan များနှင့် cancer marker panel များ ထပ်ထည့်ထားသည်။

စစ်ဆေးမှုများ များလေလေ ပိုကောင်းကာကွယ်ပေးနိုင်မည်ဟု ယူဆခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်သည်။ သို့သော် သုတေသနအရ မဟုတ်ပေ။ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတစ်ခု၏ အသုံးဝင်မှုသည် ၎င်းအတွင်း ပါဝင်သော စစ်ဆေးမှုများအပေါ် မူတည်ပြီး၊ မှန်ကန်သော စစ်ဆေးမှုများမှာ ပက်ကေ့ခ်ျ၏ ဈေးနှုန်းအပေါ် မဟုတ်ဘဲ သင့်အသက်၊ ကျား/မ၊ မိသားစု ရောဂါရာဇဝင်နှင့် နေထိုင်မှုပုံစံအပေါ် မူတည်သည်။ အချို့သော စစ်ဆေးမှုများမှာ ရောဂါကို စောစီးစွာ ရှာဖွေပြီး အသက်ကယ်နိုင်ကြောင်း ခိုင်မာသော အထောက်အထားရှိသည်။ အချို့ကိုတော့ ကျန်းမာသူများအတွက် မလုပ်ရန် ကျွမ်းကျင်အဖွဲ့အစည်းများက အကြံပြုထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကို ပက်ကေ့ခ်ျများတွင် ပုံမှန်ထည့်သွင်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ အမှန်တကယ် ရောဂါအတည်ပြုချက်ထက် false alarm များ ပိုများစေတတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် အထောက်အထားများက ဘာဆိုသည်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပြီး၊ သင့်အတွက် တကယ်အသုံးဝင်မည့် ပက်ကေ့ခ်ျကို ရွေးချယ်နိုင်စေမည် ဖြစ်သည်။

ယေဘုယျ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများအပေါ် အထောက်အထားများက ဘာပြောသလဲ

ယေဘုယျ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများအပေါ် အကျယ်ပြန့်ဆုံး သုံးသပ်ချက်ကို 2019 ခုနှစ်တွင် Cochrane က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုသုံးသပ်ချက်တွင် လူကြီးများကို broad check-up တစ်ခု ပေးအပ်ခဲ့သည့် randomized trial များ—ပုံမှန်အားဖြင့် questionnaire၊ physical examination၊ blood tests နှင့် တခါတရံ imaging ပါဝင်သည်—ကို စုစည်းပြီး၊ check-up မပေးခဲ့သော လူကြီးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ လူ 233,298 ဦး ပါဝင်သည့် trial 11 ခုနှင့် သေဆုံးမှု 21,535 ခု အခြေခံ၍ သုံးသပ်ကြည့်ရာတွင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများသည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မဆို သေဆုံးနိုင်ခြေ (risk ratio 1.00) အပေါ် အနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝ မသက်ရောက်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှုအပေါ်လည်း အနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝ မသက်ရောက်ခဲ့ဘဲ၊ နှလုံးရောဂါကြောင့် သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် heart attack နှင့် stroke အရေအတွက်အပေါ်လည်း အနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝ မသက်ရောက်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။

ဤအရာသည် screening မလိုအပ်ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ အဓိပ္ပါယ်မှာ risk ကို မခွဲခြားဘဲ လူတိုင်းအတွက် တစ်ပုံစံတည်း အသုံးပြုသည့် broad test bundle တစ်ခုသည် လူများကို အသက်ပိုရှည်အောင် ယုံကြည်စိတ်ချရစွာ မလုပ်ပေးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို Cochrane review ၏ အရင်ဗားရှင်းတွင် screening ခံရသူများအကြား diagnosis အသစ် စုစုပေါင်း အရေအတွက် 20% တိုးလာကြောင်း trial တစ်ခုက တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ယေဘုယျ check-up များက “ပြဿနာ” များကို ပိုမိုတွေ့ရှိတတ်သော်လည်း၊ ပြဿနာများ ပိုတွေ့ခြင်းသည် ရောဂါကာကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးမှုလျှော့ချခြင်းနှင့် တူညီမဟုတ်ပေ။

အမှန်တကယ် အသုံးဝင်သည့်အရာမှာ targeted screening ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သီးခြားရောဂါအတွက်၊ သီးခြားအုပ်စုအတွက်၊ သီးခြားအကြိမ်နှုန်းဖြင့် ပြုလုပ်သော စစ်ဆေးမှုများဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါကို စောစီးစွာ တွေ့ရှိခြင်းက ရလဒ်ကို တိုးတက်စေကြောင်း အထောက်အထားများက ထောက်ခံထားသည်။ ဤအကြံပြုချက်များအတွက် အကောင်းဆုံး လူသိများသော ရင်းမြစ်မှာ US Preventive Services Task Force (USPSTF) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် screening test တစ်ခုချင်းစီကို အထောက်အထား၏ ခိုင်မာမှုအပေါ် မူတည်၍ အဆင့်ခွဲခြားပေးသော လွတ်လပ်သည့် panel တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သင့်အသက်နှင့် အန္တရာယ်အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီလျှင် လုပ်သင့်သော စစ်ဆေးမှုများ

သွေးဖိအားတိုင်းတာခြင်းသည် အလွယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ မည်သည့် check-up မဆိုတွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး စစ်ဆေးမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ USPSTF က အသက် 18 နှစ်နှင့် အထက် လူကြီးအားလုံးကို high blood pressure အတွက် screening လုပ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် လက္ခဏာများ မဖြစ်ပေါ်တတ်ဘဲ၊ ကုသမှုက stroke နှင့် heart attack အန္တရာယ်ကို ထင်ရှားစွာ လျှော့ချပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Prediabetes နှင့် type 2 diabetes အတွက် screening ကို BMI အဝလွန်/အဆီများသော အသက် 35 မှ 70 နှစ်အကြား လူကြီးများတွင် အကြံပြုထားပြီး၊ cardiovascular risk ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် cholesterol အကဲဖြတ်ခြင်းကို အသက် 40 မှ 75 နှစ်အကြား လူကြီးများတွင် statin သောက်သင့်မသင့် ဆုံးဖြတ်ရန် အကြံပြုထားသည်။

ကင်ဆာအတွက် အထောက်အထား အခိုင်မာဆုံးရှိသည့် စစ်ဆေးမှုများမှာ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ Colorectal cancer screening ကို အသက် 45 မှ 75 နှစ်အကြား လူကြီးများအတွက် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် stool test သို့မဟုတ် ဆယ်နှစ်တစ်ကြိမ် colonoscopy အပါအဝင် အခြားရွေးချယ်မှုများဖြင့် အကြံပြုထားသည်။ Breast cancer screening ကို mammography ဖြင့် အမျိုးသမီးများအတွက် ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် အသက် 40 မှ 74 နှစ်အတွင်း အကြံပြုထားသည်။ Cervical cancer screening ကို cytology, HPV testing သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံးဖြင့် အသက် 21 မှ 65 နှစ်အကြား အမျိုးသမီးများအတွက် အကြံပြုထားသည်။ Low-dose CT ဖြင့် lung cancer screening ကို အသက် 50 မှ 80 နှစ်အကြား၊ ဆေးလိပ် 20 pack-years အနည်းဆုံး သောက်ခဲ့ပြီး ယခုလည်း သောက်နေဆဲ သို့မဟုတ် လွန်ခဲ့သော 15 နှစ်အတွင်း ရပ်ခဲ့သူများအတွက်သာ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အကြံပြုထားသည်။

ဤစစ်ဆေးမှုတစ်ခုချင်းစီတွင် သီးသန့် ရည်ရွယ်အုပ်စု ရှိသည်။ အသက် 35 နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် routine check-up ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် colonoscopy မလိုအပ်သကဲ့သို့၊ မည်သည့်အခါမှ ဆေးလိပ်မသောက်ခဲ့သူတစ်ဦးသည် lung CT မှ အကျိုးမရရှိပါ။ ပက်ကေ့ခ်ျကောင်းတစ်ခုဆိုသည်မှာ စစ်ဆေးမှုအများဆုံး ပါဝင်သည့် ပက်ကေ့ခ်ျ မဟုတ်ပါ။ သင့်အတွက် မှန်ကန်သော စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်သည့် ပက်ကေ့ခ်ျ ဖြစ်သည်။

ကျန်းမာသူများတွင် အကျိုးနည်းသည့်အတွက် ပက်ကေ့ခ်ျများတွင် မကြာခဏ ထည့်သွင်းထားသော စစ်ဆေးမှုများ

premium check-up package များတွင် မကြာခဏ ပါဝင်နေသော်လည်း၊ လက္ခဏာမရှိသူများအတွက် မအကြံပြုထားသော စစ်ဆေးမှုများကို ကျွမ်းကျင်အဖွဲ့အစည်းများက သုံးသပ်ပြီး ဖြစ်သည်။

Resting electrocardiogram (ECG) သို့မဟုတ် exercise stress test သည် ပက်ကေ့ခ်ျများစွာ၏ စံသတ်မှတ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် USPSTF က heart disease အန္တရာယ်နိမ့်သော လူကြီးများတွင် resting သို့မဟုတ် exercise ECG ဖြင့် screening မပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်အရ အကျိုးကျေးဇူးသည် အနည်းငယ်ထက် မပိုနိုင်ကြောင်း၊ coronary angiography ကဲ့သို့ invasive tests များဆီ သွားစေတတ်သော false-positive ရလဒ်များအပါအဝင် အန္တရာယ်များမှာ အနည်းဆုံး အနည်းငယ်ရှိပြီး အလယ်အလတ်အဆင့်အထိ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် အန္တရာယ်မြင့်သူများအတွက် ECG ထပ်ထည့်ခြင်းက အကျိုးရှိမရှိ ဆိုသည့် အထောက်အထား မလုံလောက်ပေ။ နှလုံးအန္တရာယ်ကို သွေးဖိအား၊ cholesterol၊ သွေးတွင်းသကြား၊ ဆေးလိပ်သောက်မှု အခြေအနေနှင့် မိသားစု ရောဂါရာဇဝင်တို့ဖြင့် ပိုကောင်းစွာ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။

CA-125, CEA, AFP ကဲ့သို့သော cancer marker သွေးစစ်ဆေးမှုများကို “ကင်ဆာကို စောစီးစွာ ရှာဖွေရန်” နည်းလမ်းအဖြစ် မကြာခဏ ဈေးကွက်တင်ကြသည်။ သို့သော် ဤ markers များကို ကင်ဆာရှိပြီးသား လူနာများကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် တီထွင်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ကျန်းမာသူများကို screening လုပ်ရန် မဟုတ်ပါ။ USPSTF သည် CA-125 ပါဝင်သည့် ovarian cancer screening ကို လက္ခဏာမရှိသည့် အမျိုးသမီးများတွင် မပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ အကြောင်းမှာ စမ်းသပ်မှုများတွင် သေဆုံးမှု လျှော့ချနိုင်ခြင်း မတွေ့ရဘဲ၊ false-positive ရလဒ်များကြောင့် ကင်ဆာမရှိသော အမျိုးသမီးများစွာမှာ ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံခဲ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Prostate-specific antigen (PSA) testing ဖြင့် prostate cancer စစ်ဆေးခြင်းသည် အသက် 55 မှ 69 နှစ်အကြား အမျိုးသားများက ၎င်း၏ အကျိုးအပြစ်များကို နားလည်ပြီးနောက် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ကာ တစ်ဦးချင်းဆုံးဖြတ်ရမည့် ကိစ္စဖြစ်ပြီး၊ အသက် 70 နှင့် အထက် အမျိုးသားများအတွက် USPSTF က မအကြံပြုထားပါ။ လက္ခဏာမရှိသူများတွင် thyroid ultrasound ကိုလည်း မအကြံပြုထားပါ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းက အများအားဖြင့် အန္တရာယ်မဖြစ်စေမည့် သေးငယ်ပြီး ကြီးထွားနှုန်းနှေးသော ကင်ဆာများကိုသာ တွေ့ရှိလေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Whole-body CT scan များသည် premium package များ၏ ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိတတ်သည်။ US Food and Drug Administration (FDA) က လက္ခဏာမရှိသူများကို whole-body scan လုပ်ခြင်းသည် အန္တရာယ်ထက် အကျိုးပိုမိုရှိကြောင်း သက်သေပြထားသော သိပ္ပံအထောက်အထား မရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ CT scan များသည် အခြား X-ray စစ်ဆေးမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ရေဒီယေးရှင်း ထိတွေ့မှု ပိုမြင့်မားပြီး၊ မမှန်ကန်သော abnormal finding တစ်ခုသည် မပြင်းထန်နိုင်သကဲ့သို့၊ normal result တစ်ခုသည်လည်း မမှန်နိုင်သည်၊ false leads များကြောင့် ထပ်မံလိုအပ်မည်မဟုတ်သော စစ်ဆေးမှုများဆီ ဦးတည်စေနိုင်သည်။

အပိုစစ်ဆေးမှုများ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော ကုန်ကျစရိတ်: incidental findings

အလွန်ကြီးမားလွန်းသော check-up ၏ အကြီးဆုံး အန္တရာယ်မှာ စစ်ဆေးမှုကိုယ်တိုင် မဟုတ်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပျက်သွားသော အရာများ ဖြစ်သည်။ “incidentaloma” ဆိုသည်မှာ အခြားအကြောင်းပြချက်တစ်ခုအတွက် scan လုပ်ရာမှ မတော်တဆ တွေ့ရှိသည့် abnormality ကို ဆိုလိုသည်။ BMJ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော umbrella review တစ်ခုက systematic review 20 ခုနှင့် study 240 ခုကို အခြေခံ၍ chest CT scan များ၏ 45%၊ CT colonography scan များ၏ 38%၊ cardiac MRI scan များ၏ 34%၊ နှင့် brain နှင့် spine MRI scan များ၏ 22% တွင် incidental findings ပေါ်ထွက်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အများစုမှာ အန္တရာယ်မရှိပေ။ Brain, parotid gland, နှင့် adrenal gland တို့တွင် တွေ့ရှိသည့် အရာများအနက် 5% ထက်နည်းသာ ကင်ဆာဖြစ်သည်ဟု နောက်ဆုံးတွင် ပေါ်လာသည်။

incidental finding တစ်ခုချင်းစီမှာလည်း အဖြေလိုအပ်ပြီး၊ ထိုအဖြေမှာ အများအားဖြင့် နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆုတ်ပေါ်ရှိ သေးငယ်သော အစက်တစ်ခုသည် ထပ်မံ CT လိုအပ်နိုင်သည်။ Thyroid nodule တစ်ခုသည် biopsy လိုအပ်နိုင်သည်။ Medical traveller တစ်ဦးအတွက် ဤနောက်ဆက်တွဲလုပ်ငန်းစဉ်သည် အထူးခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ follow-up ကို သင်က အိမ်ပြန်ပြီးသားဖြစ်ပြီးနောက် ရက်သတ္တပတ်များ သို့မဟုတ် လများအကြာတွင် လုပ်ရနိုင်ပြီး၊ အိမ်ရှိ သင့်ဆရာဝန်တွင် မူလပုံရိပ်များ မရှိနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အပိုစစ်ဆေးမှုများသည် ၎င်းတို့ တွေ့ရှိသည့်အရာကို ဆက်လက်လိုက်နာရန် သင်ပြင်ဆင်ထားပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်မှသာ အသုံးဝင်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု ပက်ကေ့ခ်ျကို ဘယ်လိုရွေးမလဲ

ပက်ကေ့ခ်ျ menu ကို မကြည့်မီ သင့်ကိုယ်ပိုင် risk profile ကို အရင်ဆုံး စဉ်းစားပါ။ Booking မလုပ်မီ သင့်အသက်၊ နှလုံးရောဂါ၊ diabetes သို့မဟုတ် cancer ၏ ကိုယ်ပိုင် သို့မဟုတ် မိသားစု ရောဂါရာဇဝင်ရှိ/မရှိ၊ ဆေးလိပ်သောက်နေ/သောက်ခဲ့ဖူးခြင်း ရှိ/မရှိ၊ နှင့် နောက်ဆုံး screening test များ၏ ရက်စွဲနှင့် ရလဒ်များကို စာရင်းလုပ်ပါ။ ဤအချက်များကို ဆေးရုံသို့ ပို့ပြီး ၎င်းတို့အပေါ် မူတည်ကာ စစ်ဆေးမှုများကို အကြံပြုပေးရန် တောင်းဆိုပါ။ ဆေးရုံကောင်းတစ်ခုသည် သင်မလိုအပ်သော စစ်ဆေးမှုများကို ဖယ်ရှားပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးရိုး ထပ်ထည့်ပေးရုံသာ မဟုတ်ပေ။

ရလဒ်များကို သင်နားလည်သည့် ဘာသာစကားဖြင့် ဆရာဝန်က ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးမလား၊ နှင့် abnormal တစ်ခုခု တွေ့ရှိလျှင် ဘာဖြစ်မလဲ ဆိုသည်ကို မေးပါ။ ခရီးစဉ်ကို check-up ကို အဆုံးမဟုတ်ဘဲ အစပိုင်းတွင် စီစဉ်ပါ။ ထိုသို့လုပ်လျှင် သင် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရှိနေစဉ် follow-up tests များ လုပ်ရန် အချိန်ရမည်။ Colonoscopy ပါဝင်လျှင် bowel preparation နှင့် sedation တစ်နေ့လုံး လိုအပ်ကြောင်း သတိရပါ၊ ထို့ကြောင့် ထိုနေ့တွင် အခြား လှုပ်ရှားမှုများ မစီစဉ်သင့်ပါ။ နောက်ဆုံးတွင် scan များအတွက် images အပါအဝင် သင့်ရလဒ်အားလုံး၏ မိတ္တူအပြည့်အစုံကို တောင်းယူပါ၊ သို့မှသာ အိမ်ရှိ သင့်ဆရာဝန်က နောင်စစ်ဆေးမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ထိုင်းနိုင်ငံရှိ health check-up package များသည် တန်ဖိုးရှိပါသလား?
သင့်အတွက် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ထားလျှင် တန်ဖိုးရှိနိုင်သည်။ Blood pressure၊ diabetes နှင့် cholesterol စစ်ဆေးမှုများ၊ အသက်အလိုက် သင့်တော်သော cancer screening ကဲ့သို့သော အထောက်အထားအခြေပြု စစ်ဆေးမှုများသည် တန်ဖိုးရှိသည်။ အပိုစစ်ဆေးမှုများ များစွာပါဝင်သော package ကြီးများသည် လူများကို အသက်ပိုရှည်အောင် မလုပ်ပေးဘဲ false alarm ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။ စစ်ဆေးမှုအရေအတွက်ကို မကြည့်ဘဲ သင့်အသက်နှင့် risk အပေါ် မူတည်၍ ရွေးချယ်ပါ။

check-up ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် whole-body CT scan လိုအပ်ပါသလား?
မလိုအပ်ပါ၊ လက္ခဏာမရှိလျှင် ပို၍ မလိုအပ်ပါ။ US FDA က လက္ခဏာမရှိသူများကို whole-body CT scan လုပ်ခြင်းသည် အန္တရာယ်ထက် အကျိုးပိုရှိကြောင်း သိပ္ပံအထောက်အထား မရှိဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတွင် ရေဒီယေးရှင်း ထိတွေ့မှု အတော်မြင့်မားပြီး၊ များသောအားဖြင့် အန္တရာယ်မရှိသော abnormality များကို တွေ့ရှိကာ နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများဆီ ဦးတည်စေတတ်သည်။

ကင်ဆာ marker သွေးစစ်ဆေးမှုများသည် ကင်ဆာ screening အတွက် ကောင်းမွန်ပါသလား?
မကောင်းပါ။ CA-125, CEA, AFP ကဲ့သို့သော tumour markers များသည် ကင်ဆာရှိပြီးသား လူနာများကို စောင့်ကြည့်ရန် ဒီဇိုင်းလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ USPSTF သည် CA-125 ပါဝင်သည့် ovarian cancer screening ကို ကျန်းမာသော အမျိုးသမီးများတွင် မပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ အကြောင်းမှာ သေဆုံးမှု မလျှော့ချနိုင်ဘဲ false-positive ရလဒ်များကြောင့် မလိုအပ်သော ခွဲစိတ်ကုသမှုများကို ဖြစ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ECG ကို check-up တိုင်းတွင် ပါဝင်သင့်ပါသလား?
heart disease အန္တရာယ်နိမ့်သော လူများအတွက် မဟုတ်ပါ။ USPSTF သည် low-risk လူကြီးများတွင် resting သို့မဟုတ် exercise ECG ဖြင့် screening မပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ အကျိုးကျေးဇူးသည် သေးငယ်နိုင်ပြီး false-positive ရလဒ်များကြောင့် invasive tests များဆီ ဦးတည်စေနိုင်သည်။ နှလုံးအန္တရာယ်ကို သွေးဖိအား၊ cholesterol၊ သွေးတွင်းသကြားနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ အချက်အလက်များဖြင့် ပိုကောင်းစွာ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုအတွက် ဘာယူသွားသင့်ပါသလဲ?
သောက်နေသော ဆေးများစာရင်း၊ ယခင် စစ်ဆေးမှုရလဒ်များ၊ ကိုယ်ပိုင်နှင့် မိသားစု ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါရာဇဝင်တို့ကို ယူလာပါ။ သွေးစစ်ဆေးမှု မတိုင်မီ ဆေးရုံ၏ fasting ညွှန်ကြားချက်များကို စစ်ဆေးပါ။ မထွက်ခွာမီ သင့်ရလဒ်များနှင့် scan image များ၏ မိတ္တူအပြည့်အစုံကို တောင်းယူပါ၊ သို့မှသာ အိမ်ရှိ သင့်ဆရာဝန်က ဆက်လက်ကုသမှုကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ဒါဆို ဘယ် package ကို ရွေးမလဲ?

အကောင်းဆုံး ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုဆိုသည်မှာ အကြီးဆုံး package မဟုတ်ပါ။ သင့်ကဲ့သို့သော လူများအတွက် အကျိုးရှိကြောင်း သက်သေပြထားသော စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် စိုးရိမ်စိတ်နှင့် နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများကိုသာ ဖြစ်စေသည့် စစ်ဆေးမှုများကို ချန်လှပ်ထားသော package ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆေးရုံကို မေးသင့်သည့် အရေးအကြီးဆုံး မေးခွန်းမှာ “သင့်ရဲ့ အပြည့်စုံဆုံး package ထဲမှာ ဘာတွေပါသလဲ?” မဟုတ်ဘဲ “ကျွန်ုပ်၏ အသက်နှင့် ရောဂါရာဇဝင်အပေါ် မူတည်ပြီး ကျွန်ုပ်တကယ် လိုအပ်သော စစ်ဆေးမှုများက ဘာတွေဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခုခုတွေ့ရင် သင်တို့ ဘာလုပ်မလဲ?” ဖြစ်သည်။

ArokaGO သည် နိုင်ငံတကာ လူနာများကို ထိုင်းနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ဆေးရုံများနှင့် ဆေးခန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ သင် ArokaGO တွင် health check-up providers များကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပြီး၊ booking မပြုမီ သင့်လိုအပ်ချက်အလိုက် package ကို ပြင်ဆင်ပေးရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်။

ကိုးကားချက်များ

1. Krogsbøll LT, Jørgensen KJ, Gøtzsche PC. General health checks in adults for reducing morbidity and mortality from disease. Cochrane Database Syst Rev. 2019;1:CD009009. doi:10.1002/14651858.CD009009.pub3
2. Krogsbøll LT, Jørgensen KJ, Grønhøj Larsen C, Gøtzsche PC. General health checks in adults for reducing morbidity and mortality from disease. Cochrane Database Syst Rev. 2012;10:CD009009. doi:10.1002/14651858.CD009009.pub2
3. US Preventive Services Task Force. A and B recommendations. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation-topics/uspstf-a-and-b-recommendations
4. US Preventive Services Task Force. Colorectal cancer: screening. Final recommendation statement. 2021. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/colorectal-cancer-screening
5. US Preventive Services Task Force. Breast cancer: screening. Final recommendation statement. 2024. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/breast-cancer-screening
6. US Preventive Services Task Force. Lung cancer: screening. Final recommendation statement. 2021. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/lung-cancer-screening
7. US Preventive Services Task Force. Cardiovascular disease risk: screening with electrocardiography. Final recommendation statement. 2018. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/cardiovascular-disease-risk-screening-with-electrocardiography
8. US Preventive Services Task Force. Ovarian cancer: screening. Final recommendation statement. 2018. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/ovarian-cancer-screening
9. US Preventive Services Task Force. Prostate cancer: screening. Final recommendation statement. 2018. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/prostate-cancer-screening
10. US Preventive Services Task Force. Thyroid cancer: screening. Final recommendation statement. 2017. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/thyroid-cancer-screening
11. US Food and Drug Administration. Full-body CT scans: what you need to know. Available from: https://www.fda.gov/radiation-emitting-products/medical-x-ray-imaging/full-body-ct-scans-what-you-need-know
12. O'Sullivan JW, Muntinga T, Grigg S, Ioannidis JPA. Prevalence and outcomes of incidental imaging findings: umbrella review. BMJ. 2018;361:k2387. doi:10.1136/bmj.k2387

ဤဆောင်းပါးသည် ပညာပေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဆရာဝန်၏ အကြံဉာဏ်ကို အစားထိုးမပေးနိုင်ပါ။ Screening အကြံပြုချက်များသည် နိုင်ငံအလိုက်နှင့် လူတစ်ဦးချင်းအလိုက် ကွာခြားနိုင်သဖြင့် သင့်အတွက် သင့်တော်သော စစ်ဆေးမှုများကို သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးပါ။