ကူးစက်ရောဂါ: ဖျားနာခြင်း၊ အစာမစားခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း။ အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်သော သတိပေးလက္ခဏာများ။

မကျဆင်းသွားသည့် အဖျား၊ အစာမစားခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော လက်ပံ့ခြင်း၊ အလွယ်တကူ မောပန်းလာခြင်း… အိမ်မှာ စောင့်ကြည့်မနေသင့်သော “ကူးစက်ရောဂါ” ၏ လက္ခဏာများ
ကူးစက်ရောဂါများ သည် ကျား/မ မရွေး အသက်အရွယ်မရွေး လူတိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ကူးစက်ရောဂါရှိကြောင်း ၁၀၀% သေချာစွာ အတည်ပြုနိုင်သည့် တိကျပြတ်သားသော လက္ခဏာများ အမြဲတမ်းမရှိပါ။ သို့ရာတွင် လက္ခဏာအုပ်စုအချို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သံသယဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ဥပမာအားဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်အောင် မြင့်မားသော အဖျား၊ အစာမစားခြင်း၊ ပိုမို လက်ပံ့လာခြင်း သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ အားထုတ်သော်လည်း အလွယ်တကူ မောပန်း လာခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
အဖျား - အစာမစားခြင်း - လက်ပံ့ခြင်း - မောပန်းခြင်း ဤလက္ခဏာများသည် ဆရာဝန်များ မကြာခဏ အလေးပေးပြောဆိုသော သတိပေးလက္ခဏာများဖြစ်သည်။ “စောစီးစွာ ဆေးကုသမှု ခံယူလေလေ၊ ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ချေ ပိုမြန်လေလေဖြစ်သည်။ နှောင့်နှေးလေလေ အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုမြင့်လေလေဖြစ်သည်။” မည်သည့်လက္ခဏာများတွင် ချက်ချင်းဆေးကုသမှု လိုအပ်သည်ကို နားလည်ထားခြင်းသည် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားမှုအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်သည်။
ကူးစက်ရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာကြောင့် ထင်ထားသလောက်ထက် ပိုအန္တရာယ်ရှိသလဲ?
ကူးစက်ရောဂါဆိုသည်မှာ ရောဂါဖြစ်စေသော ပိုးမွှားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လူနာ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များက ၎င်းသည် သာမန်အအေးမိရုံသာဖြစ်ပြီး အိမ်တွင် လက္ခဏာများ မည်သို့ပြောင်းလဲလာမည်ကို စောင့်ကြည့်နေတတ်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် ကိုယ်ခန္ဓာက ပိုးမွှားများကို အချိန်မီ မထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ကူးစက်မှုသည် အလျင်အမြန် ပျံ့နှံ့ကာ ပြင်းထန်လာပြီး အရေးကြီးသော အင်္ဂါများကို သက်ရောက်စေနိုင်သည်။
“သေချာသော ကူးစက်ရောဂါ” ကို ညွှန်ပြနိုင်ပြီး အနီးကပ် စောင့်ကြည့်သင့်သော လက္ခဏာများ
ကူးစက်ရောဂါများတွင် ချက်ချင်း ထင်ရှားသိသာသော တိကျသည့် လက္ခဏာများ မရှိသော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် ဤလက္ခဏာများ အတူတကွ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဆရာဝန်များက ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကူးစက်ရောဂါ အတွက် သတိပေးလက္ခဏာများအဖြစ် အသုံးပြုသည့် လက္ခဏာအုပ်စုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
၁. အဖျားမြင့်ခြင်းနှင့် ချမ်းတုန်ခြင်း
ကူးစက်မှုကြောင့် ဖြစ်သော အဖျားသည် မကြာခဏ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာပြီး 39–40 ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ ရောက်နိုင်ကာ ချမ်းတုန်ခြင်းနှင့် အတူတွဲလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသည် အခြားအခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်သော အဖျားများထက် ကွဲပြားပြီး များသောအားဖြင့် အပူမပြင်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။ အဖျားမြင့်ခြင်းသည် ရက်အနည်းငယ် ဆက်လက်ရှိနေပါက သို့မဟုတ် အဖျားလျော့ဆေး သောက်ပြီးနောက် မကျသွားပါက အမြန်ဆုံး ဆေးကုသမှု ခံယူသင့်သည်။
၂. အစာမစားခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း
ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပိုးမွှားများနှင့် တိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် ကိုယ်ခံအား တည်ဆောက်ရန် စနစ်များ ပိုမိုကြိုးစားလုပ်ဆောင်ရသဖြင့် လူနာများ၏ အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းကာ ပုံမှန်ထက် သိသာစွာ နည်းပါးစွာ စားသောက်လာနိုင်သည်။ ဤအခြေအနေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပါက ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကို ပိုမိုအားနည်းစေကာ ကူးစက်မှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စေနိုင်သည်။
၃. လက်ပံ့လာခြင်းနှင့် ပုံမှန်ထက် အာရုံစူးစိုက်မှု လျော့နည်းလာခြင်း
လက်ပံ့ခြင်းနှင့် ပုံမှန်ထက် နှေးကွေးစွာ လှုပ်ရှားလာခြင်းတို့သည် မကြာခဏ လျစ်လျူရှုခံရတတ်သော အရေးကြီးသည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကူးစက်ရောဂါရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ပို၍သိသာသော အဖျားမြင့်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းထက် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုလက်ပံ့နေသည်ဟုသာ တွေ့ရတတ်ပြီး လူငယ်များကဲ့သို့ ထင်ရှားသော အဖျားမြင့်ခြင်း မရှိတတ်သည်။ အိမ်ရှိ သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦးသည် စကားနည်းလာခြင်း၊ တုံ့ပြန်မှု နှေးကွေးလာခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာခြင်းတို့ကို မိသားစုဝင်များ သတိပြုမိပါက အဖျားမြင့်လာရန် စောင့်မနေဘဲ ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူစေသင့်သည်။
၄. အလွယ်တကူ မောပန်းလာခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု
အနည်းငယ်သာ အားထုတ်သော်လည်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် အသက်ရှူမဝသလို ပိုမိုဖြစ်လာခြင်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကူးစက်မှုကို တိုက်ခိုက်ရန် အလွန်များပြားသော စွမ်းအင်ကို သုံးစွဲနေကြောင်း ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ထို့အပြင် သွေးလည်ပတ်မှုစနစ် သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ် သက်ရောက်ခံရစပြုနေသည့် လက္ခဏာလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
“စောစီးစွာ လာရောက်လေ၊ စောစီးစွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လေ” သည် ကူးစက်ရောဂါကုသမှုတွင် အဓိကကျရသည့် အကြောင်းရင်း
ယနေ့ခေတ် ကူးစက်ရောဂါကုသမှုနည်းလမ်းများတွင် ရှင်းလင်းသည့် အခြေခံမူတစ်ခုရှိသည်။ အခြေအနေကို စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသမှု စတင်လေလေ၊ ပြန်လည်သက်သာလာနိုင်ခြေ ပိုမြင့်လေလေ၊ ပုံမှန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခြေ ပိုများလေလေ ဖြစ်သည်။
ဆရာဝန်များသည် စမ်းသပ်ရန် နမူနာများ စုဆောင်းနိုင်ပြီး ပိုးမွှားအမျိုးအစားကို ဖော်ထုတ်နိုင်ကာ ပိုးမွှားများ ပျံ့နှံ့၍ အခြားအင်္ဂါများကို မထိခိုက်မီ သင့်လျော်သော ပိုးသတ်ဆေးဝါးကို အချိန်မီ ရွေးချယ်နိုင်သည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် လူနာတစ်ဦးကို အိမ်တွင် ရောဂါလက္ခဏာများနှင့်အတူ ကြာရှည်စွာ ကုသမှုမခံယူဘဲ ထားရှိပါက ကူးစက်မှု ပျံ့နှံ့လာနိုင်ပြီး ထိန်းချုပ်ရန် ပိုခက်ခဲလာကာ သေဆုံးနိုင်ခြေ တိုးလာနိုင်သည်။
ပြင်းထန်သော ကူးစက်ရောဂါ (Sepsis): ကူးစက်မှု ပျံ့နှံ့ပြီး အင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေသည့် အခြေအနေ
ကူးစက်ရောဂါ၏ အန္တရာယ်အရှိဆုံး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများထဲမှ တစ်ခုမှာ Sepsis ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကူးစက်မှုအပေါ် ခန္ဓာကိုယ်၏ တုံ့ပြန်မှု အလွန်ပြင်းထန်လာကာ ကျယ်ပြန့်သော ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အရေးကြီးသော အင်္ဂါများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
ဤအခြေအနေ၏ ကြောက်စရာအကောင်းဆုံးအချက်မှာ တိကျပြတ်သားသည့် လက္ခဏာများ မရှိတတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစား ထိုအစား အောက်ပါကဲ့သို့သော အင်္ဂါဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများမှ တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာတတ်သည် -
- အဆုတ် – အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ မောဟိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း
- ကျောက်ကပ် – ဆီးထွက်လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် မူမမှန်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းသို့ တိုးတက်နိုင်သည်
- ဦးနှောက် – လက်ပံ့ခြင်း ပိုတိုးလာခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံစူးစိုက်မှု လျော့နည်းခြင်း; ပြင်းထန်ပြီး ကြာရှည်သော အခြေအနေများတွင် ဦးနှောက်ကျဉ်းမြောင်းခြင်း (brain atrophy) သို့ ဦးတည်နိုင်သည်
ကောင်းသတင်းမှာ ကူးစက်မှုကို အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသနိုင်ပါက ထိခိုက်ထားသော အင်္ဂါများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။ သို့ရာတွင် ကူးစက်မှုကို ကြာရှည်စွာ မကုသဘဲ ထားပါက ရှိနှင့်ပြီးသား အင်္ဂါပျက်စီးမှုများသည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်မလာနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် သင် သို့မဟုတ် သင့်အနီးနားရှိ တစ်ဦးတစ်ယောက်တွင် ကူးစက်ရောဂါရှိနိုင်သည်ဟု သံသယရှိပါက အိမ်တွင် ကြာရှည်စွာ စောင့်မနေသင့်ကြောင်း ဆရာဝန်များက အကြံပြုရသည့် အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဘယ်အချိန်မှာ လူနာကို ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ ခေါ်သွားသင့်သလဲ?
အောက်ပါလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခု ရှိပါက အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ ဆရာဝန်နှင့် ပြသပါ -
- 39 ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထက် အဖျားနှင့် ချမ်းတုန်ခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးများထွက်ခြင်း တွဲဖက်ပြီး 24 နာရီအတွင်း မကျသွားခြင်း
- အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ မောဟိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရာတွင် ရင်ဘတ်နာခြင်း
- ပုံမှန်မဟုတ်သော လက်ပံ့ခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ အဓိပ္ပာယ်မရှိစွာ စကားပြောခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် အိပ်ရာမှ နိုးရန် ပိုခက်ခဲခြင်း (အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များတွင်)
- အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဘာမှမစားမသောက်ခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်နိုင်ခြေ ရှိခြင်း
- ဆီးထွက်ပမာဏ သိသိသာသာ လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားရာတွင် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးထဲသွေးပါခြင်းကဲ့သို့ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆီးသွားခြင်း
- ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် အဖုအပိမ့် ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားအောက်တွင် သွေးယိုစီးသည့် အစက်များ ပေါ်လာခြင်း
ဤလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခု ဖြစ်ပေါ်လာပါက အားလုံး ပေါ်လာရန် မစောင့်ပါနှင့်။ အဖျားနှင့်အတူ သတိပေးလက္ခဏာ တစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုသာ ရှိသော်လည်း တိကျမှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေမှုအတွက် ဆေးကုသမှု ခံယူရန် လုံလောက်သော အကြောင်းပြချက် ဖြစ်သည်။
နေ့စဉ်ဘဝတွင် ကူးစက်မှုအန္တ
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

ရင်သားကင်ဆာ အန္တရာယ် သတိပေး လက္ခဏာများ- အကြောင်းရင်းများ၊ အန္တရာယ် အကြောင်းရင်းများနှင့် စစ်ဆေးရန် လက္ခဏာ ၇ ခု
ရင်သားကင်ဆာ၏ အကြောင်းရင်းများ: ဆေးပညာသိပ္ပံက သိထားသည့်အရာ ရင်သားကင်ဆာသည် ဆေးပညာသိပ္ပံအနေဖြင့် ၎င်း၏ တိကျသော မူလအကြောင်းရင်းကို အပြည့်အဝ မဖော်ထုတ်နိုင်သေးသည့် အရေးကြီးသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော် အမျိုးသမီးများတွင် အီစထရိုဂျင် ဟော်မုန်း ပမာဏ လွန်ကဲခြင်းသည် အဓိက လှုံ့ဆော်ချက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး ရင်သားတစ်ရှူးအတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ခန္ဓာကိုယ်က ဤဆဲလ်ခွဲဝေမှုအပေါ် ထိန်းချုပ်မှု ဆုံးရှုံးသွားသောအခါ၊ ထိုပြောင်းလဲသွားသော ဆဲလ်များသည် ကင်ဆာအကျိတ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားပြီး အနီးအနားရှိ အင်္ဂါများသို့ လွယ်ကူစွာ ပျံ့နှံ့သွားသည်။

ဆီးကျိတ်အကြီးအကျယ်ကြီးထွားခြင်း (BPH): အကြောင်းရင်းများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ရောဂါရှာဖွေစမ်းသပ်မှုများနှင့် TURP ခွဲစိတ်ကုသမှုလမ်းညွှန်
Benign Prostatic Hyperplasia (BPH) ဆိုတာဘာလဲ? Benign Prostatic Hyperplasia (BPH) ကို အများအားဖြင့် ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်း (prostate enlargement) လို့ ခေါ်ကြပြီး ဆီးကျိတ်ဂလန်အတွင်းပိုင်းသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်း အရွယ်အစားကြီးလာသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အသက် ၄၅ နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသားများကို အများဆုံး သက်ရောက်တတ်သည်။ ဆီးကျိတ်သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ကြီးထွားလာသောကြောင့် ဆီးလမ်းကြောင်း (urethra) ကို တဖြည်းဖြည်း ဖိနှိပ်လာပြီး ဆီးသွားရန် တုံ့ဆိုင်းခြင်း၊ ဆီးသွားရာ လမ်းကြောင်း မကောင်းခြင်း (ဆီးစီးမှုအားနည်းခြင်း) သို့မဟုတ် ဆီးအိမ်ကို လုံးဝ မပြည့်မရှင်းဘဲ ကျန်နေခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ ကုသမှုမခံယူပါက BPH သည် ဆီးအိမ်ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်မှု ထိခိုက်ခြင်း (renal impairment) ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဟားနီးယား လမ်းညွှန်: အကြောင်းရင်းများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများ၊ အန္တရာယ်ရှိသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများနှင့် ကုသမှုနည်းလမ်းများ
အူကျွံခြင်း (hernia) သည် အထူးသဖြင့် လူငယ်အမျိုးသားများတွင် မကြာခဏ ဆွေးနွေးကြသည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အူကျွံခြင်း ဖြစ်လာပါက အမြဲတမ်း erectile dysfunction ဖြစ်စေသည်၊ ကင်ဆာဖြစ်စေသည် သို့မဟုတ် လူတစ်ဦးအား ကိုယ်လက်လုပ်ငန်းများအတွက် အမြဲတမ်း မသင့်တော်တော့စေသည်ဟူသော ကောလာဟလများကြောင့် အထင်အမြင်မှားများ မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် inguinal (groin) hernia သည် ကောလာဟလများတွင် မကြာခဏ ပုံဖော်သကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့ဖွယ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာကို အလွန်အမင်း အားနည်းစေသော ရောဂါ မဟုတ်ပါ။