ဒူး အရိုးပွရောဂါ (Osteoarthritis): အဆင့်များ၊ အကြောင်းရင်းများ၊ ကုသမှုရွေးချယ်စရာများနှင့် ကာကွယ်မှု

ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်း (Knee Osteoarthritis) အကြောင်း အများဆုံး မှားယွင်းနားလည်မှုများ

အများအားဖြင့် တွေးထင်မှားတတ်သည့်အယူအဆတစ်ခုမှာ ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းရှိသူများသည် ဒူးသည် မာကျောသောအရိုးဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသဖြင့် ကယ်လစီယမ်ဖြည့်စွက်စာများ သောက်သင့်သည်ဟု ထင်မြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်တွင် ဒူးအဆစ်သည် အရိုးတစ်မျိုးတည်းသာ မဟုတ်ပါ။

အဆစ်ဆိုသည်မှာ အရိုးနှစ်ခု ဆုံတွေ့ရာနေရာတွင် ဖွဲ့စည်းပြီး အရိုးအဆုံးများကို cartilage ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ဤ cartilage သည် ကာကွယ်ပေးသော cushion အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး—

๐ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထောက်ပံ့ပေးသည်

๐ လှုပ်ရှားမှုအတွင်း shock ကို စုပ်ယူပေးသည်

๐ အဆစ်အတွင်း friction ကို လျှော့ချပေးသည်

๐ အရိုးများ တိုက်ရိုက် ပွတ်တိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်

အသက်အရွယ်ကြီးလာခြင်း သို့မဟုတ် ဒူးအပေါ် အလွန်အကျွံ ဖိအားကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပေးနေခြင်းကြောင့် cartilage သည် တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးယိုယွင်းနိုင်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်လာပါက အဆစ်တင်းကျပ်ခြင်း၊ ကြိတ်သံ သို့မဟုတ် ကျိုးသံကြားရခြင်း၊ နာကျင်မှု၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ဖောင်းပွခြင်း နှင့် ဒူးပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် အဆစ် cartilage တဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းနှင့် ဆိုင်သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသက်ကြီးသူများကိုသာ မကဘဲ လူငယ်များတွင်လည်း နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ယခင်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့မှု၊ ကြွက်သားအားကောင်းမှုနှင့် ဒူးကို အသုံးပြုသည့် ပုံစံတို့အပေါ် မူတည်၍ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

အခြားအထောက်အကူပြု အကြောင်းရင်းများတွင်—

๐ ယခင် ဒူးဒဏ်ရာများ

๐ ကိုယ်အလေးချိန် များလွန်းခြင်း

๐ အင်အားပြင်း လှုပ်ရှားမှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်ခြင်း

๐ ခဏခဏ squat ချခြင်း သို့မဟုတ် ဒူးကို နက်နက်ကွေးခြင်း

๐ ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း

๐ လေ့ကျင့်ခန်းမလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အဆစ်စောင့်ရှောက်မှု မကောင်းခြင်း

ယခုအခါ ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းကို လူငယ်အရွယ် အရွယ်ရောက်သူများတွင် ပိုမိုမကြာခဏ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိလာကြသည်။ သင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်မှုမရှိပါက ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့်ရောဂါအဆင့်သို့ တိုးတက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစောပိုင်း အကဲဖြတ်မှုနှင့် ကုသမှုသည် အရေးကြီးပါသည်။

ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်း၏ အဆင့် ၄ ဆင့်

အဆင့် ၁: အစောပိုင်း Osteoarthritis

အစောပိုင်းအဆင့်တွင် လူနာများသည် ထင်ရှားသော နာကျင်မှုကို မခံစားရနိုင်ပါ။ သို့သော် တင်းကျပ်မှု၊ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ဒူးမှ ပုံမှန်မဟုတ်သော အသံများကို သတိထားမိနိုင်သည်။

လက္ခဏာများသည် အောက်ပါအခြေအနေများနောက်ပိုင်း ပိုမိုသိသာနိုင်သည်—

๐ အချိန်ကြာကြာ ထိုင်ပြီးနောက်

๐ ဒူးထောက်ပြီးနောက်

๐ ဒူးကို တစ်နေရာတည်းတွင် ထားပြီးနောက်

๐ အချိန်ကြာ မလှုပ်ရှားဘဲနေပြီးနောက် ထရပ်သည့်အခါ

တင်းကျပ်မှုသည် ဒူးကို အချိန်တစ်ခုခန့် လှုပ်ရှားပေးပြီးနောက် မကြာခဏ လျော့ပါးလာသည်။

ဤအဆင့်တွင် cartilage အနည်းငယ် ပွန်းစားခြင်းနှင့် အဆစ်အတွင်းအလွှာ ရောင်ရမ်းခြင်း ရှိနိုင်သော်လည်း စုစုပေါင်း cartilage ပမာဏသည် အတော်အတန် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သေးသည်။

ကုသမှုတွင် အဓိကထားနိုင်သည်များမှာ—

๐ ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချခြင်း

๐ ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများ အားကောင်းစေခြင်း

๐ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းချုပ်ခြင်း

๐ လှုပ်ရှားမှုပုံစံ တိုးတက်စေခြင်း

๐ cartilage နှင့် အဆစ်ကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ခြင်း

ပျက်စီးမှုသည် ယခုအချိန်တွင် ကန့်သတ်ထားသေးသောကြောင့် အစောပိုင်းကုသမှုသည် လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရာနှင့် ထပ်မံယိုယွင်းမှုကို နှေးကွေးစေရန် ကူညီနိုင်သည်။

အဆင့် ၂: Mild Osteoarthritis

ဤအဆင့်တွင် cartilage အတွင်း အက်ကြောင်းများ စတင်ပေါ်လာနိုင်ပြီး ဒူးအတွင်း အရိုးနှစ်ခုကြား အကွာအဝေးလည်း ကျဉ်းလာနိုင်သည်။

လူနာများတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်—

๐ ဒူးနာ ပိုမိုမကြာခဏ ဖြစ်ခြင်း

๐ တင်းကျပ်မှု ပိုကြာရှည်ခြင်း

๐ လမ်းလျှောက်သည့်အခါ သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သည့်အခါ မသက်မသာဖြစ်ခြင်း

๐ အချိန်ကြာ လှုပ်ရှားပြီးနောက် နာကျင်မှု ပိုများလာခြင်း

๐ ကြိတ်သံ သို့မဟုတ် ကျိုးသံ ခံစားရခြင်း

cartilage အတွင်း အက်ကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ဖြည့်စွက်စာများတစ်မျိုးတည်းဖြင့် တိုးတက်မှု လုံလောက်စွာ မရနိုင်တော့နိုင်ပါ။

Hyaluronic acid ထိုးဆေးများကို အဆစ်အတွင်း lubrication တိုးတက်စေရန်နှင့် friction လျှော့ချရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းကို တင်းကျပ်နေသော hinge တစ်ခုတွင် lubricant လိမ်းပေးခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။

ဤထိုးဆေးများသည် နာကျင်မှု သက်သာစေပြီး လှုပ်ရှားမှု တိုးတက်စေနိုင်သော်လည်း အခြေခံ cartilage ပျက်စီးမှုကို မပြန်လည်ပြုပြင်ပေးနိုင်ပါ။

လူနာ၏ အခြေအနေနှင့် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်မှုအပေါ် မူတည်၍ tissue repair ကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချရန် growth-factor သို့မဟုတ် platelet-rich plasma ကုသမှုများကိုလည်း စဉ်းစားနိုင်သည်။

အဆင့် ၃: Moderate Osteoarthritis

Moderate osteoarthritis တွင် cartilage ဆုံးရှုံးမှု ပိုထင်ရှားလာပြီး အဆစ်အတွင်း အကွာအဝေး သိသိသာသာ ကျဉ်းမြောင်းလာကာ bone spurs များလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

ကာကွယ်ပေးသော cartilage ပိုမိုပါးလွှာလာသည့်အခါ အရိုးများအကြား friction ပိုများလာပြီး လက္ခဏာများ ပိုမိုရှင်းလင်း၍ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

လူနာများတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်—

๐ အလယ်အလတ်မှ ပြင်းထန်သော ဒူးနာ

๐ လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် မတ်တပ်ရပ်ခြင်းအတွင်း နာကျင်မှု

๐ အဆစ်ဖောင်းခြင်း

๐ လှုပ်ရှားနိုင်သည့် အကွာအဝေး လျော့နည်းခြင်း

๐ လှေကားတက်ရာတွင် အခက်အခဲ

๐ အနားယူပြီးနောက် တင်းကျပ်မှု

๐ ဒူးအတွင်း ကြိတ်သံ

နာကျင်မှုသက်သာစေသည့် ဆေးများ သို့မဟုတ် ဒူးထောက်ကူပစ္စည်း (knee support) များ လိုအပ်နိုင်သည်။ cartilage အတော်အတန် ဆုံးရှုံးသွားပြီးနောက် dietary supplements များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ထိရောက်မှု နည်းပါးလာသည်။

Hyaluronic acid သို့မဟုတ် growth-factor ထိုးဆေးများသည် ယာယီသက်သာမှု ပေးနိုင်သော်လည်း ကျန်းမာသော cartilage အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိနေသဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။

ရွေးချယ်ထားသော အခြေအနေများတွင် cartilage ပြုပြင်ရေးကို ထောက်ပံ့ရန် laboratory-cultured cell ကုသမှုများကို စဉ်းစားနိုင်သည်။ Physical therapy နှင့် ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများ အားကောင်းစေရန် လေ့ကျင့်ခန်းများသည်လည်း ကုသမှု၏ မရှိမဖြစ် အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။

အဆင့် ၄: Severe သို့မဟုတ် End-Stage Osteoarthritis

ပြင်းထန်သည့်အဆင့်တွင် cartilage ၏ ခန့်မှန်းခြေ 30% ထက်နည်းသာ ကျန်ရှိနိုင်သည်။ အဆစ်အတွင်း အကွာအဝေးသည် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းသွားနိုင်သည် သို့မဟုတ် လုံးဝ ပိတ်သွားနိုင်ပြီး ဒူးလှုပ်ရှားမှုကို သိသိသာသာ ကန့်သတ်စေသည်။

လက္ခဏာများတွင်—

๐ ပြင်းထန်ပြီး ဆက်တိုက် နာကျင်မှု

๐ လမ်းလျှောက်ရခက်ခဲခြင်း

๐ ဒူးကို ပုံမှန်အတိုင်း ကွေးနိုင်ခြင်းမရှိခြင်း

๐ လမ်းလျှောက်တိုင် သို့မဟုတ် အထောက်အကူပစ္စည်း အပေါ် မှီခိုရခြင်း

๐ ဒူးထောက်ခြင်း၊ squat ချခြင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်ချိတ်ထိုင်ခြင်း အခက်အခဲ

๐ ဒူး၏ မျက်မြင်သိသာသော ကွေးညွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံပျက်ခြင်း

๐ လွတ်နေသော cartilage အပိုင်းအစများကြောင့် ရုတ်တရက် နာကျင်မှု ဖြစ်ပွားခြင်း

ဤအဆင့်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုသည် အများအားဖြင့် အထိုက်သင့်ဆုံး ကုသမှုဖြစ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော ခွဲစိတ်ကုသမှု ရွေးချယ်စရာများမှာ—

๐ ပျက်စီးနေသော သို့မဟုတ် လွတ်နေသော တစ်ရှူးများကို arthroscopic ဖြင့် ဖယ်ရှားခြင်း

๐ ဒူးအဆစ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစားထိုးခြင်း

๐ ဒူးအဆစ် လုံးဝအစားထိုးခြင်း

Orthopaedic specialist သည် ပျက်စီးမှုအတိုင်းအတာ၊ လူနာ၏ လက္ခဏာများ၊ အသက်အရွယ်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လှုပ်ရှားမှုအဆင့်တို့အပေါ် မူတည်၍ အထိုက်သင့်ဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်ကို အကြံပြုမည်ဖြစ်သည်။

ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များ

မျိုးရိုးဗီဇ

ဒူးအဆစ်သည် အဓိကအားဖြင့် cartilage နှင့် synovial lining တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤတစ်ရှူးများတွင် collagen type II, IX, XI အပါအဝင် collagen အမျိုးအစားများစွာ ပါဝင်သည်။

ဤ collagen ဖွဲ့စည်းပုံများကို သက်ရောက်စေသော မျိုးရိုးဗီဇချို့ယွင်းမှုများသည် လူတစ်ဦးအား အစောပိုင်း cartilage ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းနှင့် osteoarthritis ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

ကိုယ်အလေးချိန် များလွန်းခြင်း

ဒူးများသည် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထောက်ပံ့ရပြီး မတ်တပ်ရပ်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ပြေးခြင်းနှင့် အခြား နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများအတွင်း ဆက်လက် အလုပ်လုပ်နေကြသည်။

အလွန်အကျွံ ကိုယ်အလေးချိန်သည် ဒူးအဆစ်များပေါ်သို့ ဖိအားပိုမိုပေးပြီး ၎င်းတို့ကို ပိုမိုအလုပ်လုပ်စေကာ cartilage ပိုစောစီးစွာ ပွန်းစားပျက်စီးနိုင်ခြေကို မြှင့်တင်သည်။

ကိုယ်ခန္ဓာအဆီ များလာခြင်းသည်လည်း အဆီဆဲလ်များက ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်စေသည့် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့် inflammation ကို ပံ့ပိုးနိုင်သည်။ ဤဓာတ်ပစ္စည်းများသည် အဆစ်ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုဆိုးစေပြီး osteoarthritis ကို အရှိန်မြှင့်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ချခြင်းက—

๐ ဒူးပေါ် ဖိအား လျှော့ချရန်

๐ အဆစ်အတွင်း friction လျှော့ချရန်

๐ နာကျင်မှု သက်သာစေရန်

๐ ထပ်မံ cartilage ယိုယွင်းမှု နှေးကွေးစေရန်

๐ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း တိုးတက်စေရန်

ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း

ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများသည် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး အဆစ်ကို တည်ငြိမ်စေသည်။

ဤကြွက်သားများ အားနည်းလာပါက ဒူးသည် အရေးကြီးသော ထောက်ပံ့မှုတစ်ခုကို ဆုံးရှုံးပြီး ဖိအားပိုများကို တိုက်ရိုက် ခံရမည်ဖြစ်သည်။

ပေါင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများကို အားကောင်းစေခြင်းသည်—

๐ ဒူးကို တည်ငြိမ်စေခြင်း

๐ အဆစ်ပေါ် ဖိအား လျှော့ချခြင်း

๐ ဟန်ချက်နှင့် လှုပ်ရှားမှု တိုးတက်စေခြင်း

๐ ထပ်မံဒဏ်ရာ ရရှိနိုင်ခြေ လျှော့ချခြင်း

๐ အဆစ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ထောက်ပံ့ခြင်း

မတော်တဆမှုများနှင့် ဒူးကို မမှန်ကန်စွာ အသုံးပြုခြင်း

ယခင်ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် ထပ်ခါတလဲလဲ မမှန်ကန်သော လှုပ်ရှားမှုများသည် osteoarthritis ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

အန္တရာယ်ပိုများသူများတွင်—

๐ ယခင် ligament သို့မဟုတ် cartilage ဒဏ်ရာရှိခဲ့သည့် အားကစားသမားများ

๐ ဒူးကို တိုက်ရိုက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိဖူးသူများ

๐ ခဏခဏ squat ချသူများ သို့မဟုတ် ဒူးထောက်သူများ

๐ အလုပ်ကြောင့် ဒူးကို နက်နက်ကွေးရသည့်သူများ

๐ သင့်လျော်သော နည်းစနစ်မရှိဘဲ အင်အားပြင်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သူများ

ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းအတွက် ကုသမှုနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု

1. Dietary Supplements

Undenatured Type II Collagen

Cartilage နှင့် အဆစ်ဖွဲ့စည်းပုံများတွင် collagen အမျိုးအစားများစွာ ပါဝင်သည်။ Type II collagen သည် အဆစ် cartilage တွင် အဓိက တွေ့ရသော ပုံစံဖြစ်သည်။

Collagen သည် ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အပူ သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ ပြောင်းလဲနိုင်သည့် protein တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Undenatured type II collagen ကို မူလဖွဲ့စည်းပုံ မပျက်စီးအောင် ထိန်းထားသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ပြီး အဆစ်ကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ရန် ရည်ရွယ်သော ဖြည့်စွက်စာများတွင် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။

အခြား မကြာခဏ ဆွေးနွေးလေ့ရှိသော အဆစ်ဖြည့်စွက်စာများမှာ—

๐ Glucosamine

๐ Chondroitin

๐ Methylsulfonylmethane သို့မဟုတ် MSM

ဖြည့်စွက်စာများ၏ ထိရောက်မှုသည် လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးနှင့် osteoarthritis အဆင့်ပေါ် မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်သည်။ cartilage ပျက်စီးမှု သိသာသောအခါ ၎င်းတို့ကို ဆေးကုသမှုအစား မထိုးထားသင့်ပါ။

2. Hyaluronic Acid ထိုးဆေးများ

Hyaluronic acid သည် အဆစ်အရည်၏ သဘာဝအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆစ်ကို ချောမွေ့စေပြီး လှုပ်ရှားမှုအတွင်း shock ကို စုပ်ယူပေးသည်။

ဒူးအတွင်း hyaluronic acid ထိုးခြင်းသည်—

๐ အဆစ် lubrication တိုးတက်စေရန်

๐ friction လျှော့ချရန်

๐ နာကျင်မှု သက်သာစေရန်

๐ တင်းကျပ်မှု လျှော့ချရန်

๐ လှုပ်ရှားမှုကို ပိုမိုချောမွေ့စေရန်

ဤကုသမှုကို ယေဘုယျအားဖြင့် အစောပိုင်းမှ အလယ်အလတ် osteoarthritis ရှိသူများအတွက် စဉ်းစားသည်။

ကုသမှုအစီအစဉ်တွင် ထုတ်ကုန်နှင့် ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အပေါ် မူတည်၍ တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်ခန့် ၃ မှ ၅ ပတ်အထိ ထိုးဆေးပေးခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်။

3. Growth Factors သို့မဟုတ် Platelet-Rich Plasma Therapy

သွေးတွင် အဓိကအစိတ်အပိုင်း ၄ ခု ပါဝင်သည်—

๐ Plasma

๐ Red blood cells

๐ White blood cells

๐ Platelets

Platelets တွင် tissue repair တွင် ပါဝင်သည့် growth factors နှင့် signaling substances များ ပါဝင်သည်။

Platelet-rich plasma သို့မဟုတ် PRP ကို လူနာ၏ ကိုယ်ပိုင်သွေးမှ ပြင်ဆင်ပြီး tissue recovery ကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချရန် ဒူးအတွင်း ထိုးသွင်းသည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးများတွင်—

๐ cartilage နှင့် တစ်ရှူး ပြုပြင်မှုကို ထောက်ပံ့ခြင်း

๐ ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချခြင်း

๐ အဆစ်လုပ်ဆောင်မှု တိုးတက်စေခြင်း

๐ နာကျင်မှု သက်သာစေခြင်း

๐ သဘာဝအနာကျက်မှု တုံ့ပြန်မှုကို မြန်ဆန်စေခြင်း

သို့သော် PRP အတွင်း platelet နှင့် growth factor concentration သည် လူနာတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွာခြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကုသမှုရလဒ်များလည်း ကွဲပြားနိုင်သည်။

ပြင်ဆင်ထုတ်လုပ်ထားသော growth-factor ထုတ်ကုန်များသည် ရွေးချယ်ထားသော factor များ၏ concentration ကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စွာ ပေးနိုင်သည်။ ထုတ်ကုန်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုအပေါ် မူတည်၍ အနည်းငယ်မှ အလယ်အလတ် osteoarthritis ရှိသူများအတွက် စဉ်းစားနိုင်သည်။

လူနာအချို့တွင် ပိုမိုရှင်းလင်းသော တိုးတက်မှု ရရှိရန် ခန့်မှန်းခြေ ထိုးဆေး ၃ ကြိမ် လိုအပ်နိုင်သည်။

ထိုးဆေးပြီးနောက် ယာယီဖြစ်နိုင်သော သက်ရောက်မှုများတွင်—

๐ အနည်းငယ် နာကျင်မှု

๐ ထိလွယ်ရှလွယ်ဖြစ်ခြင်း

๐ ဖောင်းပွခြင်း

ဤလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သက်သာသွားတတ်သည်။

4. Laboratory-Cultured Cell Therapy

Growth factors များသည် အသက်ရှင်နေသော cells များကို လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်။ အဆင့်မြင့် osteoarthritis တွင် ကျန်းမာသော cartilage cells သို့မဟုတ် local stem cells အရေအတွက်သည် growth-factor ကုသမှုတစ်ခုတည်းဖြင့် လုံလောက်သော တုံ့ပြန်မှု ရရှိရန် မလုံလောက်နိုင်သည်။

Laboratory-cultured cell therapy သည် သင့်လျော်သော cells များကို ထိန်းချုပ်ထားသော အခြေအနေများအောက်တွင် ပြင်ဆင်ပြီး ပျက်စီးသော တစ်ရှူးများကို ထောက်ပံ့ရန် ရည်ရွယ်၍ ဒူးအတွင်း ထည့်သွင်းပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် growth-factor ကုသမှုကို အသုံးပြု၍ ထည့်သွင်းထားသော cells များကို လှုံ့ဆော်ပြီး ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

သို့သော် cell therapy သည် လူနာတိုင်း သို့မဟုတ် osteoarthritis အဆင့်တိုင်းအတွက် သင့်လျော်ခြင်း မရှိပါ။ ကုသမှုကို အောက်ပါအချက်များအပေါ် မူတည်၍ စဉ်းစားသင့်သည်—

๐ cartilage ဆုံးရှုံးမှုပမာဏ

๐ လူနာ၏ အသက်နှင့် ကျန်းမာရေး

๐ အဆစ်၏ အခြေအနေ

๐ cells ၏ ရင်းမြစ်နှင့် အရည်အသွေး

๐ စမ်းသပ်ခန်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှု စံနှုန်းများ

๐ ရရှိနိုင်သော လက်တွေ့ဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ

ကုသမှုအပြီးတွင် physical therapy နှင့် ကြွက်သားအားကောင်းစေသည့် လေ့ကျင့်ခန်းများသည် အဆစ်ပေါ် ဖိအား လျှော့ချရန်နှင့် ပြုပြင်ပြီးသား တစ်ရှူးများကို ကာကွယ်ရန် ဆက်လက် အရေးကြီးသည်။

5. ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်း

ကိုယ်အလေးချိန်သည် ဒူးပေါ် ဖိအားကို အများဆုံး သက်ရောက်စေသော အချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ကိုယ်အလေးချိန်ကို ခန့်မှန်းခြေ 10% လျှော့ချခြင်းဖြင့် နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဒူးပေါ် တင်ရသော ဝန်ထုပ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အဆစ်အတွင်း နာကျင်မှု၊ ဖိအားနှင့် friction ကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။

osteoarthritis ရှိသူများသည် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုကန့်သတ်မှုကြောင့် ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းများကို ခက်ခဲစွာ ခံစားရနိုင်သည်။

ဖိအားနည်းသော ရွေးချယ်စရာများတွင်—

๐ ရေကူးခြင်း

๐ ရေအတွင်း လမ်းလျှောက်ခြင်း

๐ Water aerobics

๐ stationary cycling

๐ physiotherapist က ကြီးကြပ်သော လေ့ကျင့်ခန်းများ

ရေသည် ကိုယ်ခန္ဓာအလေးချိန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးသဖြင့် ဒူးပေါ် ဖိအားနည်းစွာဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နိုင်စေသည်။

ကိုယ်အလေးချိန်ကျရန် ခက်ခဲနေပါက အာဟာရ၊ metabolism၊ အခြေခံ hormone ဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် သွေးသကြားထိန်းချုပ်မှုတို့ကိုလည်း အကဲဖြတ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

6. Knee Braces နှင့် ထောက်ပံ့ကိရိယာများ

Knee brace သည် ထပ်ဆောင်းထောက်ပံ့မှု ပေးပြီး အဆစ်ကို တည်ငြိမ်စေရန် ကူညီသည်။ ၎င်းသည် ပြင်ပမှ ထောက်ပံ့ပေးသော ကြွက်သားတစ်ခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်သည်။

သင့်လျော်သော brace တစ်ခုသည်—

๐ ဒူးပေါ် ဖိအား လျှော့ချရန်

๐ အဆစ်တည်ငြိမ်မှု တိုးတက်စေရန်

๐ အန္တရာယ်ရှိသော လှုပ်ရှားမှုများကို ကန့်သတ်ရန်

๐ လမ်းလျှောက်စဉ် ယုံကြည်မှု တိုးစေရန်

brace သည် အလွန်တင်းကျပ်မနေဘဲ သေချာစွာ ကိုက်ညီရမည်။

အထူးသဖြင့် အချိန်ကြာကြာ မတ်တပ်ရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ခြင်းကဲ့သို့ ဒူးပေါ် ဖိအားပိုများစေသည့် လုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း အသုံးဝင်သည်။ ကြွက်သားများ သဘာဝအတိုင်း ဆက်လက် အလုပ်လုပ်နိုင်စေရန် အနားယူချိန်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ချွတ်ထားသင့်သည်၊ သို့မဟုတ် အခြားအကြံပြုချက်မရှိလျှင်ဖြစ်သည်။

7. ဒူးအားကောင်းစေသည့် လေ့ကျင့်ခန်းများ

ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများကို အားကောင်းစေခြင်းသည် အဆစ်ထောက်ပံ့မှု တိုးတက်စေသည်။

ရိုးရှင်းသော လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုကို ကုလားထိုင်ပေါ် ထိုင်နေစဉ် ပြုလုပ်နိုင်သည်—

๐ ကျောကို ထောက်ထား၍ ထိုင်ပါ။

๐ ခြေတစ်ဖက်ကို ရှေ့သို့ ဆန့်ထုတ်ပါ။

๐ ပေါင်ကြွက်သားကို တင်းရင်းစေပြီး ခြေထောက်ကို အနည်းငယ် မြှောက်ပါ။

๐ သက်သာသလို ထိန်းနိုင်သမျှ ကြာကြာ ထားပြီး တဖြည်းဖြည်း 60 စက္ကန့်အထိ ရည်ရွယ်ပါ။

๐ ခြေထောက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လျှော့ချပါ။

๐ အခြားခြေထောက်ဖြင့် ထပ်လုပ်ပါ။

ခြေတစ်ဖက်လျှင် 10-15 ကြိမ်ခန့်၊ တစ်နေ့လျှင် အများဆုံး 4 ကြိမ် ပြုလုပ်ပါ။

လေ့ကျင့်ခန်း လွယ်ကူလာပါက ပညာရှင်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ပေါ့ပါးသော ခြေချင်းဝတ်အလေးများ ထပ်ထည့်နိုင်သည်။

8. Physical Therapy

Physical therapy တွင် ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချရန်၊ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း တိုးတက်စေရန် နှင့် ဒူးအားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်သည့် နည်းလမ်းများစွာ ပါဝင်နိုင်သည်။

ကုသမှုတွင်—

๐ Stretching exercises

๐ Joint mobilisation

๐ ကြွက်သားအားကောင်းစေသည့် လေ့ကျင့်ခန်းများ

๐ Therapeutic ultrasound

๐ Laser therapy

๐ Shortwave deep-heat therapy

๐ Electrical muscle stimulation

ကုသမှုအစီအစဉ်ကို လူတစ်ဦးချင်း၏ လက္ခဏာများ၊ osteoarthritis အဆင့်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစွမ်းရည်တို့အရ ဒီဇိုင်းထုတ်သင့်သည်။

9. ဒူးပေါ် အလွန်အကျွံ ဖိအားပေးသည့် လှုပ်ရှားမှုများကို ရှောင်ပါ

အချို့သော အနေအထားများနှင့် လှုပ်ရှားမှုများသည် ဒူးအဆစ်ပေါ် ထပ်ဆောင်း ဖိအားပေးနိုင်သည်။

ကန့်သတ်သင့် သို့မဟုတ် ရှောင်သင့်သည့် လုပ်ဆောင်မှုများတွင်—

๐ ခြေချိတ်ထိုင်ခြင်းကို အချိန်ကြာကြာ ပြုလုပ်ခြင်း

๐ နက်နက် squat ချခြင်း

๐ အချိန်ကြာ ဒူးထောက်နေခြင်း

๐ ဒူးကို နက်နက်ကွေးခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်ခြင်း

๐ လိုအပ်မဟုတ်ဘဲ လှေကားဆင်းခြင်း

သတိထား၍ နာကျင်မှု သိသာမရှိဘဲ လှေကားတက်ခြင်းသည် ဒူးပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားများကို အားကောင်းစေရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။ သို့သော် လှေကားဆင်းခြင်းသည် ဒူးပေါ် ပိုမိုဖိအားပေးသဖြင့် လက္ခဏာများ ရှိနေချိန်တွင် ကန့်သတ်သင့်သည်။

အောက်ဆင်းရာတွင် lift သို့မဟုတ် escalator အသုံးပြုခြင်းသည် မလိုအပ်သော အဆစ်ဖိအားကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။

အနှစ်ချုပ်

ဒူးအရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းသည် ကယ်လစီယမ်မလုံလောက်ခြင်းထက် cartilage တဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ဤအခြေအနေသည် အသက်ကြီးသူများသာမက အသက်ငယ်သူများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်များလွန်းခြင်း၊ ဒူးကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း၊ ယခင်ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် ဒူးကို မမှန်ကန်စွာ ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်း ရှိသူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရနိုင်သည်။

ကုသမှုသည် အခြေအနေ၏ အဆင့်ပေါ် မူတည်သည်။

๐ အစောပိုင်း osteoarthritis ကို ကိုယ်အလေးချိန်