လိုင်းမ်ရောဂါ (Lyme Disease): ဖြစ်စေသောအကြောင်းရင်းများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ကုသမှုနှင့် ကာကွယ်ရေး

ဤရောဂါကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပနှင့် အာရှတွင် တွေ့ရှိရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ဖြစ်ရပ်အများအပြားကို အစီရင်ခံထားပြီး Austria, Estonia, Lithuania, the Netherlands, နှင့် Slovenia အပါအဝင် ဥရောပနိုင်ငံအချို့တွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။
Tick ကိုက်ခံရနိုင်ခြေ နှင့် Lyme disease ထိတွေ့မှုအန္တရာယ်ကို တိုးစေသော လုပ်ဆောင်မှုများမှာ:
-
တောင်တက်ခြင်း။
-
စခန်းချခြင်း။
-
ဥယျာဉ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း။
Ticks များသည် လူ၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ 36-48 နာရီခန့် ကပ်နေပြီးနောက် ရောဂါပိုးကို ကူးစက်စေနိုင်သည်။
Lyme Disease ၏ လက္ခဏာများမှာ မည်သည်များနည်း?
Lyme disease ၏ လက္ခဏာများသည် ကူးစက်ခံရပြီးနောက် ပုံမှန်အားဖြင့် 1-4 ပတ်အတွင်း ပေါ်လာတတ်သည်။
Lyme Disease ၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ
အတွေ့ရများသော အစောပိုင်းလက္ခဏာများတွင် ပါဝင်သည်မှာ:
-
Tick ကိုက်ရာအနားပတ်လည်တွင် ထူးခြားသော အနီရောင် ဖြန့်ကျက်လာသည့် အဖုအပိန့်ဖြစ်ခြင်း၊ erythema migrans ဟု ခေါ်သည်။
-
ဖျားနာခြင်း။
-
ကိုယ်ခန္ဓာကိုက်ခဲခြင်း။
-
ခေါင်းကိုက်ခြင်း။
-
lymph nodes ဖောင်းရမ်းခြင်း။
အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ
ရောဂါ ဆက်လက်တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်:
-
မျက်နှာအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မျက်နှာလေဖြတ်ခြင်း။
-
ကြွက်သားအားနည်းခြင်း။
-
လက်နှင့် ခြေထောက်များတွင် ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် စူးရှသော၊ တင်းတိပ်တိပ် နာကျင်မှု။
-
meningitis။
-
encephalitis။
-
မှတ်ဉာဏ်ပြဿနာများ။
-
ပုံမှန်မဟုတ်သော အိပ်စက်မှုပုံစံများ။
နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ
Lyme disease သည် နှလုံးကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အောက်ပါတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်:
-
နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း။
-
Pericarditis သို့မဟုတ် နှလုံးကို ဝန်းရံထားသော အမြှေးပါးရောင်ခြင်း။
အဆစ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ
အချို့လူနာများတွင် အောက်ပါတို့ကို ခံစားရနိုင်သည်:
-
အဆစ်နာခြင်း။
-
Arthritis သို့မဟုတ် အဆစ်ရောင်ခြင်း။
Lyme Disease ကို မည်သို့ ကုသကြသနည်း?
Lyme disease ကို ပဋိဇီဝဆေးများဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
ပဋိဇီဝဆေးကုသမှု၏ ကြာချိန်သည် လူနာ၏ လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါအဆင့်ပေါ်မူတည်၍ ပုံမှန်အားဖြင့် 10-28 ရက်အတွင်း ရှိသည်။
Lyme Disease ကို မည်သို့ ကာကွယ်နိုင်သနည်း?
Tick ကိုက်ခံရခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းသည် Lyme disease ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် အဓိကနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။
အကြံပြုထားသော ကာကွယ်ရေးအစီအမံများတွင် ပါဝင်သည်မှာ:
1. ကာကွယ်ရေးအဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ပါ
ထိတွေ့နေသော အရေပြားကို ဖုံးအုပ်ပြီး tick ကိုက်ခံရနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် လက်ရှည်အင်္ကျီများနှင့် ဘောင်းဘီရှည်များ ဝတ်ဆင်ပါ။
2. Insect Repellent အသုံးပြုပါ
Ticks နှင့် အခြား ကိုက်သည့် ပိုးမွှားများကို ကာကွယ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သော DEET ပါဝင်သည့် insect repellent ကို လိမ်းပါ။
3. ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာကို စစ်ဆေးပါ
Ticks ရှိနိုင်သည့် တောတွင်း သို့မဟုတ် အခြား ပြင်ပဒေသများမှ ပြန်လာပြီးနောက်:
-
အဝတ်အစားများကို ဖယ်ရှားပြီး သင့်ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ကပ်နေသော ticks ရှိမရှိ သေချာစွာ စစ်ဆေးပါ။
-
Tick တွေ့ရှိပါက tweezers ကို အသုံးပြု၍ ဖယ်ရှားပါ။
-
tick ကို ၎င်း၏ ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် ပါးစပ်အစိတ်အပိုင်းအနီး၊ အရေပြားနှင့် အနီးဆုံးနေရာမှ အတတ်နိုင်ဆုံး ခပ်နီးနီးကိုင်ပါ။
-
tick ကို အပေါ်ဘက်သို့ တန်းတန်းမတ်မတ်၊ တည်ငြိမ်စွာ ဆွဲထုတ်ပါ။
ခရီးသွားခြင်းမတိုင်မီနှင့် ပြီးနောက် ကျန်းမာရေးကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ
ခရီးသွားမီ သင်၏ ခရီးစဉ်အစီအစဉ်ကို စီစဉ်ခြင်းသာမက ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များအတွက်လည်း ပြင်ဆင်ထားရန် အရေးကြီးသည်။
ခရီးသွားသူများအနေဖြင့် မိမိတို့ သွားရောက်မည့် နေရာများတွင် ရှိနိုင်သော ရောဂါများအကြောင်း သိရှိပြီး သင့်တော်သော ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို လိုက်နာသင့်သည်။
ခရီးမှ ပြန်လာပြီးနောက် နာမကျန်းသကဲ့သို့ လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်လာပါက အမြန်ဆုံး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။
ဖြစ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများကို ဖော်ထုတ်နိုင်ရန်၊ တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှု ပြုလုပ်နိုင်ရန်နှင့် သင့်တော်သော ကုသမှုကို အကြံပြုနိုင်ရန် သင်၏ မကြာသေးမီက ခရီးသွားရာဇဝင်ကို ဆရာဝန်အား သေချာစွာ အသိပေးပါ။
ကိုးကားချက် :
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

သားအိမ်အိမ်ခေါင်း (Ovarian) အဖုအကျိတ်များ: ဘယ်လောက်အန္တရာယ်ကြီးလဲ?
အမျိုးသမီးမျိုးပွားကျန်းမာရေးသည် ဂရုပြုမှုနှင့် ပုံမှန် ဆေးစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်ပါသည်။ သားဥအိမ်အကျိတ်များသည် သိသာထင်ရှားသော သတိပေးလက္ခဏာများ မပေါ်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် မျက်ကွယ်မပြုသင့်သော အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် (Laughing Gas) ဆိုတာ ဘာလဲ? ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအပေါ် အန္တရာယ်များနှင့် ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှုများ
နိုက်ထရပ် အောက်ဆိုဒ်ကို အများအားဖြင့် “laughing gas” ဟု သိကြပြီး၊ ၎င်းကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေներում တင်းကျပ်သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အသုံးပြုသည်။

Cesarean Section (C-Section)
ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အများအပြားသည် လိင်အင်္ဂါမှတစ်ဆင့် မွေးဖွားခြင်း (vaginal delivery) နှင့် ကိုယ်ဝန်ခွဲစိတ်မွေးဖွားခြင်း (C-section) အကြား ရွေးချယ်ရန် ခက်ခဲကြသည်။ အကြောင်းမှာ နည်းလမ်းတစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ အသီးသီးရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။