သွားပိုးစားခြင်း၏ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ကုသမှု

သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု (Dental caries) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အဖြစ်များဆုံး ပါးစပ်ရောဂါများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သွားချွဲပြား (dental plaque) အတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယား လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် သွား၏ ခဲတောင့်တစ်ရှူးများ ပျက်စီးမှုဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သွားကုသမှုအပြင် သင့်တော်သော ပါးစပ်သန့်ရှင်းရေး အလေ့အထများသည် သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ မကုသဘဲထားသော carious lesion များသည် အစပိုင်းတွင် သေးငယ်သကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သော်လည်း ထိန်းမနိုင်ပါက ဆက်လက်တိုးတက်နိုင်သဖြင့် စောစီးစွာ ကုသမှုကို အကြံပြုသည်။

သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု၏ အကြောင်းရင်းဗေဒ

သွားချွဲပြားကို လုံလောက်စွာ မဖယ်ရှားသည့်အခါ သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပါးစပ်အတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယားများသည် အစားအစာမှ သကြားဓာတ်များကို ဇီဝလှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပြောင်းလဲပြီး သွားအမြှေး (tooth enamel) ကို demineralization ဖြစ်စေသော အက်ဆစ်များ ထုတ်လုပ်သည်။ သင့်တော်သော ကုသမှုမရှိပါက သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှုသည် သွားဖွဲ့စည်းပုံကို တဖြည်းဖြည်း ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။

သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ

အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သွားအမြှေးတွင် အာရုံခံအာရုံကြောအဆုံးများ မပါဝင်သောကြောင့် သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှုသည် ရောဂါလက္ခဏာ မပြနိုင်ပါ။ lesion သည် သွားအမြှေးကို ကျော်လွန်၍ ပိုနက်သော သွားဖွဲ့စည်းပုံများသို့ ကျယ်ပြန့်လာသောအခါ လူနာများသည် ပူသော၊ အေးသော၊ ချိုသော၊ ချဉ်သော သို့မဟုတ် ကပ်ကပ်ကပ်ကပ် အစားအစာများအပေါ် အာရုံခံလွန်ကဲမှု ပိုမိုဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

lesion သည် သွားအမြှေးကို ဖြတ်သန်း၍ ဆက်လက်တိုးတက်လာသည့်အခါ carious destruction သည် ပိုမိုမြန်ဆန်လာနိုင်သည်။ သွားအမြှေး၏ မာကျောမှုကြောင့် မျက်နှာပြင်သည် မပျက်စီးသေးသကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သော်လည်း အောက်ခံ lesion သည် တဖြည်းဖြည်း ပိုကြီးထွားလာနိုင်သည်။

ဘက်တီးရီးယားများသည် dentin သို့ ဝင်ရောက်ပြီး dental pulp အထိ ရောက်ရှိသွားပါက ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်သော သွားကိုက်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ လူနာများတွင် ဝါးသုံးရာတွင် နာကျင်မှု၊ gingival swelling, halitosis, မနှစ်မြို့ဖွယ် အရသာ နှင့် အဆင့်မြင့်ကိစ္စများတွင် abscess ဖွဲ့စည်းမှုတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မကုသဘဲထားသော ကူးစက်ရောဂါသည် အနီးအနားရှိ တစ်ရှူးများသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။

သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု၏ ကုသမှု

carious lesion များသည် သွားအမြှေးအတွင်းသာ ကန့်သတ်ထားပါက ကုသမှုရွေးချယ်မှုများတွင် ကောင်းမွန်သော ပါးစပ်သန့်ရှင်းရေး အလေ့အထများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ သွားကို ပုံမှန်တိုက်ခြင်း၊ နှင့် fluoride toothpaste, fluoride gels, fluoride mouth rinses အပါအဝင် fluoride ပါဝင်သော ပါးစပ်စောင့်ရှောက်ရေး ထုတ်ကုန်များကို အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

lesion သည် dentin သို့ ကျယ်ပြန့်လာပြီး cavitation ရှိလာပါက dental filling materials ဖြင့် ပြန်လည်ဖြည့်တင်းကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။ သွားဖွဲ့စည်းပုံ အများအပြား ဆုံးရှုံးသွားပါက သွား၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် dental crown တပ်ဆင်ရန် သွားဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်သည်။

dental pulp ပါဝင်သွားသော သွားများသည် သွားခိုးပိုးဖျက်စီးမှု၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ရောဂါအတိုင်းအတာပေါ် မူတည်၍ ကုသမှုရွေးချယ်မှုများတွင် root canal therapy သို့မဟုတ် tooth extraction ပါဝင်သည်။ သွားဆရာဝန်သည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် အကောင်းဆုံး သင့်လျော်သော စီမံခန့်ခွဲမှုကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

 

 

ကိုးကားချက်: