ဆေးမလိပ်သောက်ခဲ့သော်လည်း COPD ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် အဓိကအကြောင်းရင်းအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း COPD သည် ဆေးလိပ်သောက်သူများ၏ ရောဂါတစ်မျိုးတည်းမဟုတ်ပါ။ ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများလည်း အထူးသဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ၊ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ၊ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ငယ်စဉ်ဘဝ အန္တရာယ်အချက်များ ရှိနေပါက COPD ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
သို့ရာတွင် ယာဉ်အသွားအလာမှ ထွက်သော မီးခိုးငွေ့၊ ဖုန်မှုန့်နှင့် မြူမှုန်တို့သည် နေ့စဉ်ဘဝ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်နေသော လူစည်ကားသည့် မြို့ကြီးများတွင် ဆေးလိပ်သမိုင်းမရှိသူများကို COPD ဟု ဆက်တိုက် စစ်ဆေးတွေ့ရှိလာနေသည်။
ခေတ်မီမြို့တစ်မြို့တွင် နေထိုင်ခြင်းသည် အဆင်ပြေမှု၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများနှင့် တက်ကြွသော လူနေမှုပုံစံတို့ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ သို့သော် နေ့စဉ် ယာဉ်မီးခိုးညစ်ညမ်းမှု၊ အသေးစား အမှုန်အမွှားများ (PM2.5)၊ တစ်ဖက်မှ ရှူသွင်းရသော ဆေးလိပ်မီးခိုး (secondhand smoke) နှင့် အချို့သော လုပ်ငန်းခွင်ညစ်ညမ်းပစ္စည်းများကို ထိတွေ့ရခြင်းက အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို တဖြည်းဖြည်း ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
COPD ဆိုတာဘာလဲ?
COPD သည် ရေရှည်အဆုတ်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး လေပြွန်များ ရောင်ရမ်းကာ ကျဉ်းမြောင်းလာပြီး လေအိတ်များ ပျက်စီးနိုင်သဖြင့် လေကို ထုတ်ရှူရန် ခက်ခဲစေသည်။ Asthma နှင့် မတူဘဲ လေစီးဆင်းမှု ကန့်သတ်မှုသည် အများအားဖြင့် လုံးဝပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဆက်လက်တည်ရှိနေတတ်သည်။ ဆရာဝန်များက spirometry ဟုခေါ်သော အသက်ရှူစမ်းသပ်မှုဖြင့် အတည်ပြုသည်။ bronchodilator ပေးပြီးနောက် FEV1/FVC အချိုး 70% အောက်ကျသည့်အပြင် ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သိထားသော အန္တရာယ်အချက်တစ်ခုရှိပါက COPD ကို ညွှန်ပြသည်။
အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ-
- ရေရှည်ကြာတတ်သော ချောင်းဆိုးခြင်း
- ချွဲ (sputum) ထွက်ခြင်း
- အသက်ရှူမဝခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အားထုတ်ချိန်တွင်
- ဝီဇ်မြည်သံ (wheezing) သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း
ဆေးလိပ်မသောက်လျှင် COPD ဖြစ်နိုင်ပါသလား?
ဟုတ်ကဲ့။ ဤသည် သိထားရန် အရေးကြီးဆုံး အချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
- ဝင်ငွေအမြင့်နိုင်ငံများတွင် COPD ရှိသူများ၏ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 15% မှ 25% သည် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးကြပါ။
- ဝင်ငွေအနိမ့်နှင့် အလတ်စားနိုင်ငံများတွင် COPD ရှိသူများ၏ 45% ကျော်သည် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
- ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ဖြစ်ရပ်များ၏ ခန့်မှန်းခြေ 30% ခန့်သည် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများတွင် ဖြစ်ပွားသည်။
- ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသော အမျိုးသမီးများသည် အိမ်တွင်းမီးခိုးထိတွေ့မှု အလွန်များသော နေရာများတွင် အထူးအန္တရာယ်ရှိပြီး၊ အချို့ review များတွင် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများတွင် COPD သည် အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုများပြားပြီး အသက်ပိုကြီးချိန်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
- အနောက်နိုင်ငံများရှိ သုတေသနအရ ငယ်စဉ်ဘဝတွင် အဆုတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မည်မျှကောင်းမွန်ခဲ့သည်ကလည်း အချို့သော ဆေးလိပ်မသောက်သူများ COPD ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြနိုင်သည်။
WHO က ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် ဝင်ငွေအနိမ့်နှင့် အလတ်စားနိုင်ငံများရှိ COPD ဖြစ်ရပ်များ၏ ခန့်မှန်းခြေ 30-40% အတွက် တာဝန်ရှိကြောင်း မှတ်သားထားပြီး၊ အခြားထိတွေ့မှုများ၊ အထူးသဖြင့် အိမ်ထောင်စုလေထုညစ်ညမ်းမှုများသည်လည်း အရေးပါသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုရာခိုင်နှုန်းကို ကျန်ရှိသော ဖြစ်ရပ်အားလုံးသည် တစ်သက်လုံး ဆေးလိပ်မသောက်သူများတွင်သာ ဖြစ်သည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။
COPD နှင့် မြို့ပြလူနေမှု
မြို့ပြလေထုညစ်ညမ်းမှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆုတ်ရောဂါ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို အထောက်အကူပြုနေသည်
2025 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော Global Burden of Disease 2021 ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု။ ဤရာခိုင်နှုန်းများသည် COPD ရောဂါဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ မော်ဒယ်ဖြင့်တွက်ချက်ထားသော အချိုးအစားကို ကိုယ်စားပြုသည်။
သုတေသနက ဖော်ပြသည့်အချက်များ:
- ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ COPD ရောဂါဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ 22.2%
2021 ခုနှစ်တွင် ပြင်ပလေထုရှိ အသေးစားအမှုန်အမွှား ညစ်ညမ်းမှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း COPD ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ 22.2% ကို အထောက်အကူပြုခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊ ၎င်းတွင် အချိန်မတန်မီ သေဆုံးမှုနှင့် မသန်စွမ်းမှုတို့ ပါဝင်သည်။
- COPD သေဆုံးမှု ခန့်မှန်းခြေ 1.54 သန်း
2021 ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း COPD သေဆုံးမှု ခန့်မှန်းခြေ 1.54 သန်းသည် ပြင်ပနှင့် အိမ်တွင်း အရင်းအမြစ်များမှ ဖြစ်သော particulate matter ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
- WHO: COPD သေဆုံးမှု ခန့်မှန်းခြေ 588,000
2019 ခုနှစ်တွင် WHO သည် ပြင်ပလေထုညစ်ညမ်းမှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အချိန်မတန်မီ သေဆုံးမှု 4.2 သန်းကို အထောက်အကူပြုခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး၊ ယင်း၏ ခန့်မှန်းခြေ 14% သည် COPD ကြောင့်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
- အဓိကသတင်းစကား: COPD သည် ဆေးလိပ်သောက်သူ၏ ရောဂါတစ်မျိုးတည်း မဟုတ်ပါ။
လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ရေရှည်ထိတွေ့မှုသည် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများအပါအဝင် COPD ဖြစ်ပေါ်လာမှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပြီး ရှိနှင့်ပြီးသား အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။
နောက်ဆုံးပေါ် COPD သုတေသနကို 2026 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း COPD သေဆုံးမှု 1.7 သန်းကျော်သည် လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်
2026 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော သုတေသနတစ်ခုအရ 2021 ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း COPD သေဆုံးမှု 1.7 သန်းကျော်သည် လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
သိပ္ပံပညာရှင်များက မည်သို့သိရှိကြသနည်း?
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုက COPD အန္တရာယ်ကို မည်မျှတိုးစေပြီး အချိန်မတန်မီ သေဆုံးမှုများတွင် မည်မျှပါဝင်ကြောင်း ခန့်မှန်းရန် အဆင့် 4 ဆင့်ကို အသုံးပြုသည်။ COPD ရှိသူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်မှာ ညစ်ညမ်းမှုကြောင့်ဟု ရိုးရိုးသတ်မှတ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ အဲဒီအစား လေထုအရည်အသွေးတိုင်းတာချက်များ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနများနှင့် စာရင်းအင်းတွက်ချက်မှုများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည်။

ပြင်ပလေထုညစ်ညမ်းမှုသည် COPD ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် COPD နှင့်ဆက်နွှယ်သော သေဆုံးမှုများနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း သိပ္ပံအထောက်အထားများ ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရေးကြီးသော ခွဲခြားချက်မှာ သုတေသီများသည် လေထုညစ်ညမ်းမှုက လူတစ်ဦးတိတိကျကျ၏ သေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်းကို များသောအားဖြင့် သက်သေမပြနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
အစားထိုး၍ WHO သည် epidemiological လေ့လာမှုများ၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုတိုင်းတာချက်များ၊ သေဆုံးမှုမှတ်တမ်းများနှင့် စာရင်းအင်းမော်ဒယ်များကို အသုံးပြု၍ ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သေဆုံးမှု ဘယ်လောက်ရှိသည်ကို ခန့်မှန်းသည်။
စီးကရက်ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် ယနေ့တိုင် အရေးအကြီးဆုံး အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း မြို့ပြဒေသများတွင် အဖြစ်များသော အခြားကူညီအကြောင်းရင်းများကိုလည်း သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်-
- ပြင်ပလေထုညစ်ညမ်းမှု: ယာဉ်မီးခိုးငွေ့၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ မီးရှို့ဖျက်ဆီးထားသော အမှိုက်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးမီးရှို့မှုများမှ ထွက်သော အသေးစားအမှုန်များ (PM2.5) နှင့် ပိုကြီးသော အမှုန်များ (PM10) သည် နာတာရှည် လေပြွန်ရောဂါများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် ဆိုးရွားလာခြင်းတို့တွင် ပါဝင်သည်။ ရေရှည် PM2.5 ထိတွေ့မှုသည် COPD ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းနှင့် ပျံ့နှံ့မှုနှုန်း ပိုမြင့်ခြင်း၊ အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် လျော့နည်းခြင်းနှင့် emphysema ပိုများခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး နည်းပါးတော်တော်သာသော အဆင့်တွင်ပင် တွေ့ရသည်။
- လုပ်ငန်းခွင် ဖုန်မှုန့်၊ ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် မီးခိုးငွေ့များ: လုပ်ငန်းခွင်ထိတွေ့မှုသည် အသိအမှတ်ပြုထားသော အန္တရာယ်အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ Global Burden of Disease ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအရ 2019 ခုနှစ်တွင် COPD ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ ခန့်မှန်းခြေ 15.6% ကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ လေထုညစ်ညမ်းမှု၏ 20.7% နှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၏ 46% တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဖြစ်သည်။
- အိမ်တွင်းမီးခိုး: သစ်သား၊ မီးသွေး သို့မဟုတ် အခြား biomass များကို အိမ်တွင်းတွင် မီးရှို့ခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အချို့သုတေသီများက mosquito coils နှင့် incense ကဲ့သို့သော အိမ်ထောင်စုအရင်းအမြစ်များကိုလည်း လေ့လာကြသည်။
- တစ်ဖက်မှ ရှူသွင်းရသော ဆေးလိပ်မီးခိုး: ထပ်ခါတလဲလဲ ထိတွေ့ခြင်းသည် ဆေးလိပ်မသောက်သူများတွင်ပင် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ကူးစက်ရောဂါများ: ကလေးဘဝအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်သော ရင်ဘတ်ကူးစက်ရောဂါများ၊ တီဘီရောဂါ၊ asthma၊ မွေးဖွားမတိုင်မီ ကြီးထွားမှုမကောင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုတို့ကို ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများတွင် အန္တရာယ်အချက်များအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
- နှလုံးရောဂါနှင့် မလှုပ်ရှားသော လူနေမှုပုံစံ: ၎င်းတို့သည် တူညီသော ဇီဝလမ်းကြောင်းများ၊ စနစ်တကျ ရောင်ရမ်းမှု (systemic inflammation) နှင့် cardiopulmonary strain ၏ ပိုဆိုးလာသော “ဆိုးဝါးသော သံသရာ” တို့ဖြင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသည်။ ဘန်ကောက်အနီးရှိ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းလေ့လာမှုတစ်ခုတွင် coronary heart disease ရှိသူများသည် လေပြွန်ရောဂါရှိနိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းသည် ရောင်ရမ်းမှုနှင့် မလှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့သော တူညီသည့် အန္တရာယ်အချက်များ ရှိနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။
လေထုညစ်ညမ်းမှုက အဆုတ်ကို မည်သို့ ထိခိုက်စေသနည်း?

COPD သည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်သနည်း?
COPD သည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည့်အထိ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပျံ့နှံ့မှုသည် 40 နှစ်ကျော်ပြီးနောက် အလွန်တင်းတိပ်မြင့်တက်လာပြီး၊ 50 အရွယ်များ၊ 60 အရွယ်များနှင့် ထိုအထက်တွင် အများဆုံး စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည်။ အန္တရာယ်သည် အသက်အရွယ်နှင့် စုပုံလာသော ထိတွေ့မှုအလိုက် တိုးလာလေ့ရှိသည်။ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည်ရှိမှု သို့မဟုတ် ယခင်က ပြင်းထန်သော အဆုတ်ပျက်စီးမှု ရှိပါက ငယ်ရွယ်သူများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဘန်ကောက်မြို့ပြင် Pathum Thani လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းလေ့လာမှုတွင် COPD ရှိသူများ၏ ပျမ်းမျှအသက်သည် 61 နှစ်ခန့်ဖြစ်ပြီး၊ အသက်တစ်နှစ်ပိုတိုးတိုင်း လေပြွန်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
- အသက် 40 အောက် : COPD သည် နည်းပါးသော်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်; ငယ်စဉ်ဘဝ အဆုတ်ပြဿနာများ၊ မျိုးရိုးဗီဇအချက်များနှင့် ထိတွေ့မှုများစွာ ရှိခြင်းတို့က အထောက်အကူပြုနိုင်သည်
- အသက် 40-49 : အသက်ရှူမဝခြင်း သို့မဟုတ် ရေရှည်ကြာသော ချောင်းဆိုးခြင်း အပါအဝင် လက္ခဏာများ စတင် သိသာလာနိုင်သည်
- အသက် 50-59 : စုပုံလာသော ထိတွေ့မှုနှင့် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် လျော့နည်းလာခြင်းတို့ကြောင့် လက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားလာနိုင်သည်
- အသက် 60 နှင့်အထက် : COPD သည် ပိုမိုအဖြစ်များလာပြီး လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း၊ ခံနိုင်ရည်နှင့် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်မှုအပေါ် ပိုကြီးမားသော သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သည်။
သို့သော် ငယ်ရွယ်သော လူကြီးများ မထိခိုက်နိုင်ဟု မဆိုလိုပါ။ အထူးသဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်းထန်စွာ ထိတွေ့ပြီးနောက် လက္ခဏာများမပေါ်မီ အချိန်ကတည်းက အဆုတ်ပျက်စီးမှု စတင်နိုင်သဖြင့် 40 အရွယ်တွင် ရေရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူမဝခြင်းတို့ကို အလေးထား စစ်ဆေးသင့်သည်။
COPD သည် အခြား ပြင်းထန်သည့် အခြေအနေများကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်
COPD သည် အဆုတ်အတွင်း၌သာ ကန့်သတ်ထားလေ့မရှိပါ။ သုတေသီများက ယင်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော syndrome တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ဖော်ပြနေကြပြီး၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကိုးကားသည့် editorial တစ်ခုတွင် COPD ရှိသူများထဲမှ အနည်းငယ်သာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပျက်ကွက်မှု (respiratory failure) ကြောင့် တိုက်ရိုက်သေဆုံးကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အများစုမှာ ဆက်နွယ်နေသော အခြေအနေများ၊ အထူးသဖြင့် နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ pneumonia, သွေးခဲများနှင့် ကင်ဆာ (အဓိကအားဖြင့် အဆုတ်ကင်ဆာ) ကြောင့် သေဆုံးကြသည်။ COPD ရှိခြင်းက အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများကို ထိန်းချုပ်ရန် ပိုခက်ခဲစေပြီး ဆရာဝန်ထံ မကြာခဏ သွားရောက်မှု၊ စမ်းသပ်မှုများနှင့် ဆေးရုံတက်ရမှုများ ပိုများစေနိုင်သည်။
အဓိက နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများနှင့် ဆက်နွှယ်သော အခြေအနေများမှာ-
- နှလုံးရောဂါ: COPD သည် heart attack, heart failure, chest pain, irregular heartbeat နှင့် blood clots အန္တရာယ်ကို မြှင့်တင်သည်။
- Pulmonary hypertension နှင့် ညာဘက်နှလုံး ပျက်ကွက်မှု: ရေရှည် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးမှုက အဆုတ်အတွင်း သွေးကြောများကို ကျဉ်းစေပြီး ထိုနေရာများရှိ ဖိအားကို မြှင့်တင်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် နှလုံး၏ ညာဘက်ခြမ်းကို ဖိစီးစေပြီး heart failure သို့ ဦးတည်နိုင်ပြီး၊ ယင်းကို cor pulmonale ဟုခေါ်သည်။
- Pneumonia နှင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ရင်ဘတ်ကူးစက်ရောဂါများ: ပျက်စီးသွားသော လေပြွန်များသည် ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ဘက်တီးရီးယားများကို ပိုမိုထိခိုက်လွယ်ပြီး၊ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်သော pneumonia သည် အဖြစ်များသည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတစ်ခုဖြစ်ကာ COPD flare-ups အတွက် အများဆုံး တွန်းအားပေးသည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အချို့သော လေ့လာမှုများက inhaled corticosteroids ကို pneumonia အန္တရာယ် မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ထားသောကြောင့် ဆရာဝန်ကို မမေးဘဲ inhaler ကို မရပ်လိုက်ပါနှင့်၊ မပြောင်းလဲပါနှင့်။
- Acute respiratory failure: ပြင်းထန်သော flare-up တစ်ခုသည် အဆုတ်များကို လုံလောက်သော အောက်ဆီဂျင်ပေးနိုင်စွမ်း မရှိတော့အောင် သို့မဟုတ် carbon dioxide ကို ထုတ်ပစ်နိုင်စွမ်း မရှိတော့အောင် လုပ်နိုင်သည်။ လူနာအစုကြီးများအပေါ် အနှစ်ချုပ်တစ်ခုတွင် acute respiratory failure နှင့်အတူ COPD ရှိသူများ၏ ဆေးရုံတွင်း သေဆုံးနှုန်းသည် 17% မှ 49% အထိ ရှိခဲ့ပြီး၊ ကုသမှုအတွက် အသက်ရှူထောက်ပံ့ရေး စက်များ လိုအပ်နိုင်သည်။
- အဆုတ်ကင်ဆာ: COPD သည် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲပင် အဆုတ်ကင်ဆာအတွက် အန္တရာယ်အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူဦးရေကို အခြေခံသော cohort တစ်ခုတွင် COPD မရှိသော ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အဆုတ်ကင်ဆာ hazard ratio များမှာ COPD ရှိသော ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသူများအတွက် 2.67, COPD မရှိသော ဆေးလိပ်သောက်သူများအတွက် 1.97 နှင့် COPD ရှိသော ဆေးလိပ်သောက်သူများအတွက် 6.19 ဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် ဆေးလိပ်မသောက်ဖူးသော မြို့နေသူများအတွက် အရေးပါသည်။
- အဆုတ်ယိုခြင်း (pneumothorax): ပျက်စီးသွားသော အဆုတ်တစ်ရှူးများတွင် လေပူဖောင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ကွဲထွက်ပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။
- ကြွက်သားအားနည်းခြင်း & Osteoporosis: ဗီတာမင် D နည်းခြင်း၊ မလှုပ်ရှားခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အချို့ ရေရှည် COPD ဆေးဝါးများသည် အရိုးဆုံးရှုံးမှုနှင့် အရိုးအားနည်းမှုကို ပံ့ပိုးနိုင်သည်။
- စိတ်ကျရောဂါနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု: အသက်ရှူမဝခြင်းသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်သော လက္ခဏာများက စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ကုသမှုနှင့် အထောက်အပံ့အစီအစဉ်များ ရှိသဖြင့် ဝမ်းနည်းခြင်း၊ မလုံလောက်ဟု ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။
- ဆီးချိုရောဂါ: COPD သည် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ပြီး၊ အချို့ COPD ဆေးဝါးများက သွေးချိုကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။
- အစာအိမ်အက်ဆစ် ပြန်တက်ခြင်း (GERD): ရင်ပူခြင်းက COPD လက္ခဏာများနှင့် flare-ups များကို ပိုဆိုးစေနိုင်သည်။
COPD သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးကို ဘာကြောင့် ထိခိုက်သနည်း
အချက်အလက်များစွာ ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်သည်: ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုကဲ့သို့သော တူညီသည့် အန္တရာယ်အချက်များ၊ ရေရှည်ရောင်ရမ်းမှု၊ အောက်ဆီဂျင်နည်းခြင်း၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်း (COPD သ
IntelliHealthPlus Clinic By StemCells21
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

ကိုလက်စထရောမြင့်မားခြင်းသည် ကျန်းမာရေးပြဿနာ ပိုမိုကြီးမားလာသည်အထိ လက္ခဏာများ မပြပါ
သင်သည် ကျန်းမာနေသည်ဟု ခံစားရနိုင်သော်လည်း သင့်ကိုလက်စထရောအဆင့်များက အခြားတစ်ဖက်မှ အခြေအနေကို ပြောပြနေနိုင်ပါသည် မြင့်မားသော ကိုလက်စထရောသည် များသောအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာများ မဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် “တိတ်ဆိတ်” သော ကျန်းမာရေးစိုးရိမ်စရာအဖြစ် မကြာခဏ ဖော်ပြခံရသည်။ သင်သည် စွမ်းအင်ပြည့်ဝနေသည်ဟု ခံစားရနိုင်ပြီး၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေကာ၊ ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်အတိုင်း ထိန်းထားနိုင်သော်လည်း သင့်သွေးထဲတွင် ကိုလက်စထရော သို့မဟုတ် အခြား atherogenic lipoproteins အဆင့်များ မြင့်နေသေးနိုင်ပါသည်။

ဦးနှောက် မျက်စိကွယ်ခြင်း (Brain Fog) — စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုကို ဦးဆောင်သူများ စောင့်ကြည့်ရမည်
သင့်ဖန်သားပြင်ကို မျက်စိကျယ်ကျယ်နဲ့ စိုက်ကြည့်နေပြီး တွေးမထွက်နိုင်၊ အာရုံစိုက်မှုက လွယ်လွယ်နဲ့ ပျက်သွားတတ်ခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ပုံမှန်ထက် ပိုကြာအောင်ယူရတတ်ခြင်းတွေ မကြာခဏ ဖြစ်ဖူးပါသလား။ ဒါတွေက သာမာန် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုရဲ့ လက္ခဏာတွေတင်မဟုတ်ပါ—အဲဒါတွေက ဦးနှောက်မြူ (brain fog) ကို ညွှန်ပြနေတဲ့ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အာရုံလွတ်သွားတတ်ပါသလား။ သင့်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသား ADHD ရှိနိုင်ပါတယ်
အာရုံစိုက်မှု အနည်းငယ် လျော့သွားရုံကပင် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သင့်ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ အရည်အသွေးနှင့် သင့်ဘဝအရည်အသွေး နှစ်ရပ်လုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ နေ့ခင်းအတွင်း ဦးနှောက်မူဝါးခြင်း (brain fog) နဲ့ အာရုံမစိုက်နိုင်ဘဲ လျှောကျနေသလို ဖြစ်ခြင်းတွေက အလုပ်ကြိုးစားလို့ပဲ ဖြစ်တတ်တာ မဟုတ်ပါ။ အမှုဆောင်များနှင့် တာဝန်မြင့်မားတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တွေကြားမှာတော့ ဒါဟာ နေ့စဉ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုအောက်မှာ ပုန်းနေတဲ့ အရွယ်ရောက် ADHD (adult ADHD) ရဲ့ သတိပေးလက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ Design Wellness က ပြဿနာရဲ့ အရင်းမြစ်ကို အနက်ရှိုင်းဆုံး စုံစမ်းလေ့လာထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် သင်ခံစားနေရတာက ယာယီပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုလား၊ ဒါမှမဟုတ် သင့်ဦးနှောက်ထဲက တစ်ခုခု မညီမျှနေတဲ့ လက္ခဏာလားကို သေချာသိနိုင်ပါတယ်။