ရုံးအလုပ်အကိုင်များတွင် တွေ့ရသော ရောဂါများ:အလုပ်သမားများအကြား ပုံမှန် ဖြစ်သော ရောဂါ

ရုံးစင်ဒရမ်သည် ယခုခေတ်အချိန်ကာလ၌ အများအပြား တွေ့မြင်ရသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်လာပါသည်။ ၎င်းမှာ နူးညံ့သောနည်းပညာနှင့်နေထိုင်မှုပုံစံအသစ်များနှင့် နီးစပ်စွာဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး နည်းပညာသည် နေ့စဉ်ဘဝရှိ လေးခုမြောက် အရေးပါသောအကြောင်းအရာဖြစ်လာသည်။ အလုပ်အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း ပြုလုပ်သည့်အကြောင်းအရ များစွာသော အလုပ်ကြီးသူများတွင် ကျောအောင့်ခြင်း၊ ပုန်းခြံးအောင့်ခြင်း၊ ပုန်းမှိုးခြံယှက်ခြင်း၊ လက်ကျစ်ရိုးအော်ရောင်ခြင်း၊ လည်ပင်းနာခြင်း၊ မျက်စိပန်းခြင်းစသည်ဖြင့် လက္ခဏာများကြုံတွေ့နေရခြင်း မရှိမဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။
ကွန်ပျူတာရှေ့တွင် ဗားစီနေထိုင်၍ အလုပ်လုပ်ရခြင်းမှ ရှောင်မြှားရန်ခက်ခဲပါက ရုံးစင်ဒရမ်အမည်ရှိသော ဤတစ်ခုပြဿနာကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးပါသည်။ "မိမိကိုယ်ကို၊ မိမိရန်သူကို လူသိလူနားလည်ပါက တိုက်ပွဲတိုင်းအနိုင်ရမည်" ဟု ပြောကြသည့်စကားရှိသကဲ့သို့၊ KDMS မှ ယနေ့တွင် ရုံးစင်ဒရမ်နှင့်တွဲဖက်သောအရာအားလုံးကိုတင်ပြပေးသည့်အပြင် မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများအတွက်လည်း ဖြေကြားပေးသွားပါမည်။
ရုံးစင်ဒရမ်ဆိုတာဘာလဲ၊ ဘယ်အချက်တွေကြောင့်ဖြစ်သလဲ? ရုံးစင်ဒရမ်သည် မြင့်မားသောအချိန်တစ်လျှောက် ကွန်ပျူတာရှေ့တွင်ထိုင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မသင့်တော်သော နေထိုင်/အလုပ်လုပ်သည့်သဘောတရားကို ရှည်လျားစွာထိန်းသိမ်းထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာသော လက္ခဏာများစုတစ်ခုကို ညွှန်ပြပါသည်။ ဤအလေ့အထများသည် အရိုး၊ ကြော၊ ကြွက်သားတို့ပါဝင်သည့် တင်မြစ်ခြေဆိုင်ရာစနစ်ကို အထူးသဖြင့် ထိခိုက်စေပြီး၊ ဗားစီမျက်စိအပါအဝင် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် မဟာသိမ်းအသစ်များဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ရုံးစင်ဒရမ်နှင့်ဆက်စပ်သော တင်မြစ်ခြေဆိုင်ရာ လက္ခဏာများမှာ:
- မိုက်ဂရိန်း နှင့် မျက်စိပန်းခြင်း
- လည်ပင်း၊ ပုန်းခြံးနှင့် အနောက်ပထက်ကျော နာခြင်း
- ပုန်းမှိုးခြံယှက်ခြင်းနှင့် နောက်တင်ခေါင်းထောင်ယှက်နေခြင်း
- လက်ကျစ်ကြောတင်းကျပ်ရောင်ခြင်းနှင့် နာရီကြောတွင်ကြွက်သားဖိအားထိခိုက်ခြင်း (ဥပမာ- ကာပလ်တန်နယ်စင်ဒရမ်)
- လက်မအောက်ခြေ တင်းကျပ်ရောင်ရောဂါ (De Quervain’s tendonitis)
- ထရီဂါးလက်သည်းကြား
- လက်ဖက်ရိုးပြင်ပကြွက်သား ရောင်ခြင်း (တက်နစ်စ်အယ်လ်ဘိုး)
- ကျောနာခြင်း ကိုယ်ထောင်/ထိုင်နေမှု မမှန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကျောနာခြင်း (postural back pain)
ရုံးစင်ဒရမ် အန္တရာယ်ရှိသော လူ့အုပ်စုများ
ယခင်က ရုံးစင်ဒရမ်သည် ၃၀-၄၀ နှစ်ရွယ် အလုပ်သမားများတွင်သာ အထူးတွေ့ရလေ့ရှိခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် သုံးစွဲသူများသည်ကွန်ပျူတာနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများကို ကလေးဘဝမှစတင်ဖော်ကြဉ်နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀ နှစ်ကတည်းက (သို့) ပိုသေးငယ်သူများတွင်မှ သက်တမ်းတိုင်းမျှ လက္ခဏာများ ပိုမြန်စွာ တွေ့ရသည်။ ထိုအချိန်တစ်လျှောက် အရွယ်ကြီးသွားခြင်းနှင့်အမျှ နည်းပညာအသုံးပြုမှု များလာသည်။ အလားတူ ယနေ့သည် "ရုံးစင်ဒရမ်" ဆိုသော ဆိုးကျိုးသည် အလုပ်သက်တမ်းအုပ်စုတွင်သာ ကန့်သတ်မထားတော့ဘဲ အသက်အိုသူ၊ လေးသံ့သူအထိ လူအသီးသီးသုံးသပ်နေရပါသည်။
ရုံးစင်ဒရမ်မှာ ဘယ်နောက်တန်းအထိ ရှိနိုင်သလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ထံ သွားသင့်သလဲ?
ရုံးစင်ဒရမ်သည် လူတော်တော်လေးတွင် တွေ့ရပေမယ့် လည်း အလေးမထားဘူးဆိုတာ မမှန်ပါ။ ကုသမှုမပြုလုပ်ဘူးဆိုပါက လက္ခဏာများသည် ဆိုးရွားလာပြီး ရေရှည်ပြဿနာများ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ရုံးစင်ဒရမ်၏ အဆင့်များ
1. မူလအစပိုင်းလက္ခဏာများ
နည်းနည်း အသင့်ပုံသော မသဘောကျမှု သို့မဟုတ် ကြွက်သားနာခြင်း။ အနားယူခြင်း၊ မာဆာချခြင်း၊ ရှဉ်းထိုးခြင်း သို့မဟုတ် နေထိုင်နေမှု ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်လာသည်။
2. အလုပ်လုပ်ချိန်စဥ် ပြန်လာလေ့ရှိသည့် နာကျင်မှု
အလုပ်လုပ်နေချိန်တွင် နာကျင်ခြင်း ပြန်လည်ဆုတ်ယုတ်လာတတ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ပြဿနာသည် တိုးတက်လာသည့် အနုညဏ်ဖြစ်သည်။ ဤအဆင့်တွင် ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်ကြိုတင် စစ်ဆေးကုသမှု ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။
3. နားပေးနေချိန်တောင် နာကျင်မထွက်သောအဆင့်
နာကျင်မှုသည် ပို၍ ပြင်းထန်လာပြီး အလုပ်မလုပ်ချိန်တွင်ပါ ဖြစ်လာသည်။ အနားယူခြင်း၊ ရှဉ်းထိုးခြင်း တို့ဖြင့် ကောင်းသွားမှုမျှ မရှိတော့ဘဲ သာမန်ဘဝကိုဖော်သိပ်မှု့အကြီးအကျယ် ဖြစ်လာစေပါသည်။ ဤသည်မှာ အဆိုးဆုံးသောအဆင့်ဖြစ်သည့်အတွက် ဆရာဝန်ထံကို ချက်ချင်းသွားရောက်ခြင်း မပြုမိမိသင့်ပါ။
ရုံးစင်ဒရမ်အတွက် ကုသမှုညွှန်ကြားချက်များ
ရုံးစင်ဒရမ်ကုသမှုသည် ဆရာဝန်နှင့် လူနာနှစ်ဦးလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှသာအကြောင်းထွက်ရသည်၊ လူနာသည် အလုပ်လုပ်မှုပုံစံကို ပြုပြင်ညှိနိုင်းပေးခြင်းအား မူတည်၍ သက်သာခြင်းအပေါ် အမြန်ဆုံးကူညီပေးနိုင်သည်။
မူလကုသရေးလမ်းကြောင်း။ ကုသမှုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖျားနာမှုနှင့် အလေ့အထများပြုပြင်ခြင်း ကို အဓိကထားပါသည်။ ပြဿနာ၏အကြောင်းရင်းကို ဖြေရှင်းပေးပြီး နာကျင်ခဲ့သည့်အစိတ်အပိုင်းများရှိသော နာကျင်မှုနှင့်ထိခိုက်မှု လျော့နည်းသွားအောင် ကူညီပါသည်။
အဓိကကုသရေးထုတ်လုပ်ချက်များ
1. နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေရန်
အကျိုးသက်ရောက်သည့် စျေးခန်းအတွင်းကြွက်သား၊ကြော ရင့်ထန်မှု လျှော့နိုင်ရန် ပုန်းခြံး၊ လက်ကျစ် နှင့် လက်ဖက်ရိုးတို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို နည်းနည်းကန့်သတ်ပါ။ လိုအပ်ပါက ရုပ်ပိုင်းဖိအားကုသမှု သို့မဟုတ် ထောက်ပံ့ပစ္စည်းများ အသုံးပြုနိုင်သည်။
2. အန္တရာယ်များ လျော့ချပါ
တစ်နေရာထိုင်နေခြင်းကို ကြာရှည်မလုပ်ပါ။ အလုပ်လုပ်နေမှု မမှန်သည့် အနေအထားများကို ပြုကျင့်ခြင်း မလုပ်ပါ။ နေ့စဉ်အသုံးများသော ပစ္စည်းများကို လွယ်ကူစွာ ချဉ်းကပ်နိုင်အောင် အလုပ်ခန်း ပစ္စည်းတပ်ဆင်မှု ပြင်ဆင်ပါ။ လည်းကောင်း အလုပ်နှင့်အနားလွှဲပြောင်းမှု မျှတအောင် ထိန်းသိမ်းပါ။
3. အီယာဂိုနာမစ် တိုးတက်မှု
စားပွဲ၊ ထိုင်ခုံ၊ မီးအလင်း၊ ကွန်ပျူတာမျက်နှာပြင်နှင့် အခြားကိရိယာများကို ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်ကိုက်ညီပြီး လုံခြုံသော နေထိုင်မှုကိုထောက်ပံ့နိုင်အောင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ပါ။
4. မကြာခဏ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ
နာကျင်မယ်နဲ့ ဖြေရှင်းရန် လေ့ကျင့်ခန်းသည် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါသည်။ ကြွက်သားအင်အားနည်းသူ၊ တင်းကျပ်သူကို ထပ်ခါထပ်ခါ ထိခိုက်မှု၊ နာကျင်မှုဖြစ်နိုင်မှု များစေပါသည်။ ကြွက်သားအားကောင်းရန်နှင့် ရှဉ်းထိုးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လေ့ကျင့်ခြင်းသည် ရေရှည်သက်သာကြောင်းနှင့် ပြန်ဖြစ်လက္ခဏာများ လျှော့ချရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။
ရုံးစင်ဒရမ်အတွက် လေ့ကျင့်ခန်းနည်း နှစ်မျိုးအဓိကရှိသည်:
1. ရှဉ်းထိုး လေ့ကျင့်ခန်းများ
ဒါတို့က ကြွက်သား မကြာခဏသုံးခြင်း၊ တင်းကျပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာသော တင်းကျပ်မှုကို လျော့ပါးစေရန်နှင့် တင်းညစ်လျှော့ချပေးခြင်းကို ရည်ရွယ်သည်။ နာကျင်နေစဉ်တွင်တောင် ရှဉ်းထိုးလေ့ကျင့်ခန်းများ စတင်လုပ်နိုင်သည်။
2. အင်အားတိုးစေသည့်လေ့ကျင့်ခန်းများ
ဒါတို့က ကြွက်သားအင်အားနှင့် ခံနိုင်ရည် တစ်ပြိုင်တည်း တိုးစေထိုက်သည့်စွမ်းအားလေ့ကျင့်ခန်းများဖြစ်သည်။ Acute pain နည်းလာမှ ကူညီလေ့ကျင့်သည့် isometric strengthening exercise (ကြွက်သားလှုပ်ရှား မလုပ်ဘဲ တင်းဆုတ်ခြင်း) ပါဝင်သည်။ နာကျင်နေချိန်တွင်မျှ ပိုမနာစေလေ့ မရှိသဖြင့် isometric strengthening ကို အရင်စတင်ရပါမည်။ နောက်ပိုင်းမှာသော အင်အားသန်စေသည့်လေ့ကျင့်ခန်းအခြားမျိုးများကို တဖြည်းဖြည်းတိုးဝင် သွားခြင်းဖြစ်သည်။
စာရွက်ထိပ်ထိုး/ပုန်းမှိုးခြံ – ကွန်ပျူတာသုံးသူတွင် ရုံးစင်ဒရမ် ကျယ်ပြန့်မှု
ယခုခေတ်သစ်တွင် ကွန်ပျူတာနှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ကိရိယာများသည် အလုပ်ဖြစ်စေ၊ သင်ယူမှုဖြစ်စေ လူအများအတွက် မရှိမဖြစ် ယနေ့စားသောက်လာပါသည်။ များစွာသောလူများသည် ဒီကိုယ်အနေအထားဖြင့် တစ်နေ့တာကြာရှည် ထိုင်တတ်ကြသည်။ ဒီအနေအထားသည် “စာရွက်ထိပ်ထိုးနဲ့ ပုန်းမှိုးခြံ” ဆိုသည့် posture ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဒီထိုင်နည်းမှန်မဟုတ်ခြင်းသည် ကျောနာခြင်းသာမက ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကျန်းမာရေးကိုလည်း မကောင်းတာတွေ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- ခေါင်းသည် လည်ပင်းအလယ်မှ ၁ လက်မရှေ့သို့ ရွှေ့သွားလျှင် ကြွက်တောင်မြီးအပေါ် သွားဖိအားသည် ၄.၅ ကီလိုဂရမ် အထိ တိုးပေးသည်။
- ခေါင်းသည် မျက်နှာပြင်သို့ နီးလေလေ ကြွက်တောင်မြီးအပေါ်အလေးချိန် ပိုမြင့်လာသည်။
- ခေါင်းရှေ့အနေအထားတွင် မျက်နှာအလှည့်လိုအပ်သော်လည်း လည်ပင်းတောင်ပေါ်ကို ဆွဲဖိခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် လည်ပင်းအောက်တောင်ခွဲ၊ ကျောတင်ကြွက်သား၊ အဆစ်၊ ချောင်းကိစ္စများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကြွက်သားများကို စိတ်ဖိစီးမှု ပိုမိုတက်လာစေသည်။
- ဤသည်သည် ခေါင်းအော့ခြင်း၊ မျက်စိခေါင်းနား၊ မျက်လုံး၊ နဖူးပေါ် နာကျင်ခြင်း ဝေဒနာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- လည်ပင်းနောက်ကျော၊ တင်းကျပ်ခြင်း၊ သံ့သက်ခြင်း၊ ခေါင်းလှည့်ခက်သွားခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။
- လည်ပင်းကြွက်ဆစ်နှင့် အဆစ်အခြေအနေများ၊ လည်ပင်းကြွက်သားချွတ်ခြင်း၊ စားပွဲခုံဆစ် အနီးအနားတွင် ဆိုးရွားဖွယ်စိတ်သွားများ ဖြစ်နိုင်သည်။
- ပုန်းမှိုးခြံသောအနေအထားသည် ရင်သားကြွက်သား တင်းကျပ်သွားစေနိုင်သဖြင့် လည်ပင်း၊ ပုန်းခြံး၊ အနောက်ပထက်ကျော နာကျင်ခြင်း ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည်။
မြင်နိုင်သည့်အတိုင်း နာကျင်စေသော ထိုင်မှု မမှန်မှုသည် ခန္ဓာကိုယ်အထူးကြွက်သားအမျိုးမျိုးတွင် နာကျင်မှုမျိုးစုံ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နေထိုင်မှုအနေအထား ပြင်ဆင်ခြင်းသည် အဓိကအရေးကြီးပါသည် – အထူးသဖြင့် တစ်နေ့လုံးစာနှင့်ညီအောင် ကွန်ပျူတာရှေ့တွင် အချိန်များထိုင်ရသူများအတွက်သည်။
ရုံးစင်ဒရမ် ကိုကာကွယ်ရန်
အလုပ်နှင့်ပတ်သက်သော နာကျင်မှုများကို ကိုယ်တိုင် ရှောင်နိုင်သော နည်းလမ်းများကတော့ –
- ကြွက်သားအားကောင်းရန် ကျန်းမာရေးမပြိုစေစေရန် သီးသန့်အရေးကြီးသော တစ်ခုလုံးကြွက်သားနှင့်ကြောတို့ကို အထူးအာရုံစိုက်၍ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။
- အလုပ်လုပ်နေစဥ် ကြွက်သားတင်းကျပ်မှုလျော့ရာ အလေ့အထများအတွက် မကြာခဏ ရှဉ်းထိုး လေ့ကျင့်ပါ။
- တစ်နာရီတိုင်း နေ့ထိုင်/အလုပ် မှတစ်နည်းနည်းထပ်မံ လှုပ်ရှား၍ လည်ပင်းကို အနားခိုမှုသာမကလည်း ကိုယ်ခန္ဓာပါသက်သာရန် ပြုလုပ်ပါ။
- တလုံးသွားခွက်ထဲနဲ့၊ လက်ဖိနပ်လေးနဲ့ အလွယ်တကူရရှိနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းလေးတွေနဲ့ နူးညံ့တယ်။
- ထောက်ပံ့ပစ္စည်း အသုံးပြုမည်ဆိုပါက ကိုယ်တိုင်အလို၊ မပေါင်းနှင့် ဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်ပြီးမှ အသုံးချပါ။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ သိမြင်မှု၊ နားလည်မှု၊ အပြုအမူပြုပြင်နိုင်မှုဟာ အကောင်းဆုံးကုသမှုပါ။ ခြုံဖောက်ခွဲစင်တာမဆို မကောင်းတဲ့အလုပ်လေ့အထများ မပြင်နိုင်ရင် အဝလုံးအမြင်သာမဖြေရှင်းနိုင်ပါဘူး။ KDMS မှ အားလုံးကို အလုပ်လုပ်နေမှုသဘောတရားကို ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲပါ၊ ကြွက်သားတင်းလျားမှု နှင့် အားကောင်းမှုတိုးပေးရန် လေ့ကျင့်ပါ၊ အလုပ်နှင့်အနားညီညွတ်မှု နှင့် ထိန်းသိမ်းပါ – ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကြာရှည်ကျန်းမာဖို့ ကူညီနိုင်ပါမည်။
ရင်းမြစ် : KDMS ဆေးရုံ
**ArokaGO ပါတင်အသင်းမှ ပြန်ဘာသာပြန်ထုတ်လုပ်ပါသည်
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

သံလွှာတစ်ခုစုပ်ရန် ထုပ်လက်ဝတ်ကုသမှုကြာချိန်ကောင်လေးက ကိုယ့်အကြာအမြင့်ဘယ်လောက်ပြုလုပ်ပါသလဲ?
ဒန်တယ် အင်ပလန့် လုပ်ငန်းစဉ်၏ ကြာချိန်မှာ အင်ပလန့်တပ်မည့်နေရာ၊ ဇောက်ရိုးရစ်ရိုး၏ အခြေအနေ၊ နှင့် ခွဲစိတ်နည်းပညာတို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ သွားတစ်လုံး မကြာသေးမီက ဆုတ်ချက်သွားပြီး ဇောက်ရိုးရစ်ရိုး ကြမ်းတမ်းမှုလုံလောက်သော လူနာများတွင် ဆေးကုသမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၃ လခန့်ကြာမြင့်ပါသည်။ အလှအပအရည်အချင်းလိုအပ်သောရှေ့သွားများ သို့မဟုတ် အင်ပလန့် များများတစ်ပြိုင်နက်တပ်မည့်အခြေအနေများတွင် ဥပမာ ယာယီ ဘေးလွှာလေးကို အင်ပလန့် တပ်ဆင်ပြီးနောက် ချက်ချင်းတပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။

ကင်ဆာအန္တရာယ်အတွက် ဗေ င်ပျောက်စစ်ဆေးခြင်း: မွေးဖွားလာမှုအကြောင်းအရာများ သင်သိရန် လိုအပ်ခြင်းများ အောက်ကျဆုံးရှားမှု၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သောစောင့်ရွောက်မှု
ကင်ဆာသည်အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။ အဓိကအကြောင်းများမှာ အန္တရာယ်မြင့်နေထိုင်မှုပုံစံများနှင့် ပက်သက်သည်၊ ဥပမာ- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ နေ့စဉ်အသုံးအများဆုံးအတွင်း အဆိပ်အတောက်များထိတွေ့ခြင်း၊အနီသားအစားအစာအလွန်များစွာသုံးစွဲခြင်းနှင့် မကြာခဏကင်ထိုးချက် သို့မဟုတ် မီးခြောက်ထားသောအစားအစာများများစွာစားသုံးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ အရေးကြီးသည့်အခြားအကြောင်းတစ်ခုမှာ မျိုးရိုးဗီဇအမွေခံခြင်း ဖြစ်သည်- ဥပမာ မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် ဘိုးဘွားဘိုးဘွားမှစဉ်ဆက်မပြတ်ခံယူရသည့် ဗီဇများသည် ကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်စေရန် အန္တရာယ်များစေခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ မျိုးဂုဏ်ရည်အန္တရာယ်သည် နေထိုင်မှုပုံစံ အကြောင်းပြနည်းထက် ထူးခြားသော်လည်း၊ မျိုးရိုးဗီဇစမ်းသပ်ခြင်းဖြင့်စောင့်ကြည့်တတ်ခြင်းသည် ကင်ဆာကိုကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန် နှင့် ကိုယ်ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုထိရောက်စွာစီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းဖြစ်သည်။

နာမည်ကြီးသော ရပ်စ် ကာတာနာကြီးထက်ပိုဒဏ်ရာမဖြစ်နိုင်ပါဘူး
ရေဘားစ်, ထို့အပြင် hydrophobia ဟုလည်းအမည်ခံရသော၊ သော့ခတ်အာရုံစနစ်ဆိုင်ရာဗိုင်းရัสရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်များမှ လူများထဲသို့ပျ ulgရွင်းနိုင်သည်။ ထိတွေ့ရသောအကြမ်းကို အများအားဖြင့် ခွေဆိတ်ခြင်း၊ ပိတောက်ခြင်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်မုဆယ်ခံအာရုံမောင်းအတုများမှ ရှောင်ထွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး လူ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲသွားရောက်နေစဉ်တွင် ခြေတစ်လွှာကိုမပါဘဲ သားအိမ်အရိုးများပါအောင် များလာနိုင်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ်သည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် လက္ခဏာများအနေဖြင့် ဒဏ်ခါးအရပ်ပေါ် လာမူမိနစ်များ၊ ပျူခြင်း၊ ကြက်ခြေနင်များ၊ ရေချင်ခြင်း၊ မိမိကိုယ်ကိုချဉ်းကပ်မှုများ၊ နှလုံးရောဂါမန့်အောင် တစ်ခါတလဲလဲဖြစ်နိုင်ပြီး မကြာခင်မှာ သေသပ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော်၊ ရေဘားစ်ကို ကာကွယ်နိုင်သော ထုတ်လုပ်ပေးမှုများဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။