PPOS: မျိုးဥလှုံ့ဆော်ခြင်းအတွက် ဆန်းသစ်သောချဉ်းကပ်နည်း
PPOS (Progestin-primed Ovarian Stimulation) သည် သားဥအေးခဲခြင်း သို့မဟုတ် in-vitro fertilization (IVF) ကဲ့သို့သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ခံယူနေသည့် အမျိုးသမီးများတွင် မျိုးဥထွက်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်ရန် အသစ်တီထွင်ထားသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဓာတ်မြေဩဇာတည်ရန် သို့မဟုတ် သားဥအေးခဲရန် လုံလောက်သော ရင့်ကျက်သည့် သားဥအရေအတွက် ရရှိစေရန် ပုံမှန်နည်းလမ်းတွင် ဆေးဝါးအုပ်စု ၂ မျိုးကို ပေးရသည်။ ၁) gonadotropins — follicles အများအပြား ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် လှုံ့ဆော်သော ဆေးများ၊ နှင့် ၂) GnRH agonists သို့မဟုတ် GnRH antagonists — မတော်တဆစောစီးစွာ မျိုးဥထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်သော ဆေးများ ဖြစ်သည်။ ဤဆေးအုပ်စုနှစ်ခုစလုံးကို ထိုးဆေးဖြင့် ပေးရသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံအမျိုးမျိုးတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သုတေသနများအရ IVF သို့မဟုတ် သားဥအေးခဲခြင်းကဲ့သို့သော assisted reproductive technology ကုသမှုများကို အမျိုးသမီးများ မရွေးချယ်စေရန် အဓိကအတားအဆီးတစ်ခုကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအတားအဆီးမှာ အဆက်မပြတ် ရက်အတော်ကြာ ထိုးဆေးများစွာ လိုအပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုးဆေးအရေအတွက်ကို လျှော့ချရင်း ကုသမှုထိရောက်မှုကို မြင့်မားစွာ ထိန်းထားနိုင်မည့် အစားထိုး ovarian stimulation နည်းလမ်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် အလေးထားဆောင်ရွက်လာကြသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ လူနာလိုအပ်ချက်များကို တုံ့ပြန်ရန် မတော်တဆစောစီးစွာ မျိုးဥထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ပါးစပ်မှ သောက်သုံးနိုင်သော ဆေးဝါးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စုပေါင်းကြိုးပမ်းမှုများရှိလာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ပါးစပ်ဆေးတစ်မျိုးမှာ progestin ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများတွင် အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြသဖြင့် ဘေးကင်းစိတ်ချရသော ဆေးအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆထားသည်။ Progestin သည် pituitary gland ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းညှိ၍ မျိုးဥထွက်ခြင်းကို စတင်စေသော luteinizing hormone (LH) ထုတ်လုပ်မှုကို တားဆီးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်။ Progestin ၏ လုပ်ဆောင်ပုံများကို အထူးသဖြင့် progestogen-only contraceptive pills အခြေအနေတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လေ့လာထားပြီးဖြစ်သည်။
သို့သော် မတော်တဆစောစီးစွာ မျိုးဥထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် progestin ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ၎င်းကို သောက်သုံးနေသည့် စက်ဝိုင်းအတွင်း endometrium ၏ အရည်အသွေးအပေါ် မကောင်းသော သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပြီး ကိုယ်ဝန်တင်ရန် မသင့်လျော်စေသည်။ ထို့ကြောင့် progestin ကုသမှုခံယူနေသူများသည် ၎င်းတို့၏ ovarian stimulation စက်ဝိုင်းအတွင်း embryo transfer ပြုလုပ်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ သို့ရာတွင် menstruation အတွင်း endometrium ကျွတ်ထွက်သွားပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲ စက်ဝိုင်းများတွင် endometrium အပေါ် မကောင်းသော သက်ရောက်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိမနေပါ။
PPOS protocol ဖြင့် ovarian stimulation ပြုလုပ်ရာတွင် လူနာများသည် ovarian stimulation စတင်သည့်အချိန်မှ progestin ကို စသောက်ပြီး စက်ဝိုင်းအဆုံးအထိ ဆက်လက်သောက်သုံးရသည်။ ဤ regimen ကို ovarian stimulation အတွက် နေ့စဉ် သို့မဟုတ် အပတ်စဉ် ထိုးဆေးများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုသည်။ တစ်ကြိမ်ထိုးလျှင် ၇ ရက်ကြာ မျိုးဥထွက်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သော extended-release ဆေးကို ရွေးချယ်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ကုသမှုစက်ဝိုင်းတစ်ခုလျှင် လိုအပ်သော ထိုးဆေးအရေအတွက်ကို ပုံမှန် 15-20 ကြိမ်မှ 2-6 ကြိမ်အထိ သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။ ထို့အပြင် PPOS protocol သည် ovarian stimulation အတွင်း စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သော သွေးစစ်ဆေးမှုအကြိမ်ရေကိုလည်း လျှော့ချပေးသည်။
Jetanin Hospital ၏ fertility center သည် လူနာများတွင် ovarian stimulation အတွက် PPOS protocol ကို 2 နှစ်ကျော်ကြာ အကောင်အထည်ဖော် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ PPOS ကုသမှု၏ ထိရောက်မှုကို အတည်ပြုရန် စုစည်းထားသော အချက်အလက်များသည် အထူးသဖြင့် ရရှိသည့် သားဥအရေအတွက်၊ fertilization rate, embryo quality, နှင့် PPOS ဖြင့် ရရှိသော သားဥများမှ pregnancy rate တို့အရ ပုံမှန် ovarian stimulation နည်းလမ်းများနှင့် နီးစပ်စွာ ကိုက်ညီကြောင်း ပြသထားသည်။ ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS) အန္တရာယ်နှင့်ပတ်သက်သော ဘေးကင်းရေးအချက်အလက်များကိုလည်း စုဆောင်းထားသည်။ ဤတွေ့ရှိချက်များကို သြစတြေးလျနိုင်ငံ ဆစ်ဒနီမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် Pacific Society for Reproductive Medicine 2023 conference တွင် တင်ပြခဲ့သည်။
PPOS protocol သည် stimulation စက်ဝိုင်းအတွင်း embryo transfer ပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိသော ပုံမှန် ovarian function ရှိသည့် လူနာများအတွက် သင့်လျော်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် preimplantation genetic testing ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်နေသူများ သို့မဟုတ် နောင်အသုံးပြုရန် embryo သို့မဟုတ် egg freezing ပြုလုပ်လိုသူများ ဖြစ်သည်။
PPOS protocol သည် သင့်အတွက် သင့်လျော်မှုရှိမရှိ သိရှိရန် သင်၏ ကုသနေသော ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
ကိုးကားချက် :
Jetanin Hospital PPOS: Ovarian Stimulation အတွက် ဆန်းသစ်သော ချဉ်းကပ်နည်း
Jetanin Hospital
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
သားအိမ်အတွင်းပိုင်း မိုက်ခရိုဘိုင်အိုမ်နှင့် အမျိုးသမီး မျိုးမပွားနိုင်ခြင်းတို့၏ ဆက်နွယ်မှု
လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် အဏုဇီဝပိုးမျိုးစုံ အမြောက်အမြားတစ်ခုပေါင်းပြီး “မိုက်ခရိုဘိုင်အိုမ်” ဟုစုစည်းခေါ်ဆိုသည့် သဘာဝအဏုဇီဝပိုးများတည်းခိုနေသည်။ ယင်းတွင် ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်များနှင့် မှိုများ ပါဝင်သည်။ လူသားများသည် ယင်းဆယ်ဘီလီယံကျော်သော အဏုဇီဝပိုးများနှင့်အတူ အတူတကွတိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး၊ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာပြောင်းလဲမှုများကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေခဲ့သည်။
PICSI – နောက်ထပ်နည်းလမ်း၊ နောက်ထပ်မျှော်လင့်ချက်
မျက်မှောက်ခေတ် မျိုးမပွားနိုင်ခြင်းကုသမှုများကို အဆင့်မြင့်နည်းပညာများဖြင့် ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်လာပြီး ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနေသည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် သုက်ပိုးတစ်ကောင်ကို ရွေးချယ်၍ မျိုးဥအတွင်း တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းနိုင်စေသည်။ [1,7] သုက်ပိုးအရည်အသွေးသည် မျိုးအောင်ခြင်းနှင့် အင်ဗြိုဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သဖြင့် ICSI သည် အကူအညီဖြင့် မျိုးပွားခြင်းတွင် အရေးကြီးသော ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ICSI သည် အဓိကအားဖြင့် သုက်ပိုးများကို ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန် (morphology) နှင့် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း (motility) အပေါ်အခြေခံ၍သာ ရွေးချယ်ပြီး သုက်ပိုး၏ အတွင်းပိုင်း အရည်အသွေးကို မသိရှိနိုင်သေးသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်ကြောင့် PICSI ဟုခေါ်သော အဆင့်မြင့်နည်းစနစ်တစ်ခုကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သုက်ပိုးရွေးချယ်မှုကို ပိုမိုတိကျစွာ ပြုပြင်ပေးနိုင်ကာ သုက်ပိုးအရည်အသွေးညံ့ဖျင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မျိုးမပွားနိုင်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်နေရသည့် စုံတွဲများအတွက်
သွားပေါက်အပေါက် (သွားပိုးပေါက်): ဘာလုပ်သင့်လဲ။ သွားပိုးပေါက်စားခြင်း လွန်ကဲလာပြီး ကုသရန် မလွယ်မီ လက္ခဏာများကို သိရှိပါ
သွားပိုးစားခြင်းသည် ဘက်တီးရီးယားများမှ ထုတ်လုပ်သော အက်စစ်များက သွား၏ အပြင်အလွှာဖြစ်သော enamel နှင့် dentin ကို ပျော်ဝင်စေပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်အနေဖြင့် တစ်ကိုယ်တော် ပြန်လည်မပြုပြင်နိုင်သည့် အမြဲတမ်းအပေါက်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်။ အစောပိုင်း သွားပိုးစားခြင်းများသည် မကြာခဏ နာကျင်မှုမရှိဘဲ သေးငယ်သော အမည်းစက်များ သို့မဟုတ် အပေါက်ငယ်များအဖြစ် တွေ့ရနိုင်သည်။ ကုသမှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ပျက်စီးသွားသော သွားဖွဲ့စည်းပုံကို ဖယ်ရှားပြီး သွားပိုးစားအပေါက်ကို ဖြည့်သွင်းခြင်း ပါဝင်သည်။ ပျက်စီးမှုသည် dental pulp သို့ ရောက်ရှိပါက root canal treatment သို့မဟုတ် tooth extraction လိုအပ်နိုင်သည်။