မုန်တိုင်းခြင်းသည်၊ မိခင်မလေးများစောင့်ရှောက်မူအစား အန္တရာယ်ကင်းမဲ့စေခြင်း မဖြစ်တော့ဘဲ မုန်းတီးသောအနေအထား သို့ မိခင်မလေးများပြောင်းလဲလာသည့်အခါ

ပရီအိကလမ်စီးယားသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သော ကိုယ်ဝန်လက္ခဏာဆိုင်ရာ စုစုပေါင်းဒဏ်ရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အရေးပေါ် ဆေးဘက်အမြန်ခံကုသမှု လိုအပ်သော ပြင်းထန်သော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သေချာစွာ ထိန်းချုပ်မထားလျှင် မိခင်နှင့် ရင်သွေးသစ် နှစ်ဦးစလုံးအတွက် ပြင်းပြစွာ ကျန်းမာရေးထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်းအရာများ၊ သတိပေးအချက်အလက်များ၊ ကာကွယ်နိုင်သော နည်းလမ်းများကို နားလည်ခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မည့် မိခင်များအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

 

ပရီအိကလမ်စီးယားကို နားလည်ခြင်း

    ပရီအိကလမ်စီးယား သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း တိုးတက်လာသော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး သွေးလမ်းကြောင်းများနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရှိအော်ဂန်အမျိုးမျိုးတွင် မသန်စွမ်းမှုများ ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည်။ မူလတန်းအားဖြင့် ကိုယ်ဝန် ၂၀ ပတ္တိတိုင်ပြီးနောက် စတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ပိုတွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် ပထမဦးဆုံးကိုယ်ဝန်ဆောင်သူများ သို့မဟုတ် ယခင်ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ပရီအိကလမ်စီးယား ရှိဖူးသူများတွင် အလွန်ထင်ရှားစွာ တွေ့ရနိုင်သည်။

 

ပရီအိကလမ်စီးယား ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများတွင် ပါဝင်သည့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အမှုအမျိုးအစားများ

- ပထမဆုံးကိုယ်ဝန်ဆောင်သူများ
- ယခင်လွန်ခဲ့သော ကိုယ်ဝန်အတွင်း ပရီအိကလမ်စီးယား ဖြစ်ဖူးခြင်း
- မိခင်အသက် ၃၅ နှစ်ကျော်
- ကိုယ်ဝန်မဆောင်ရသေးမီက အမြန်နှုန်းမြင့် သွေးပေါင်ချိန်၊ ဆီးချိုရောဂါ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းရေးစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ ရှိဖူးခြင်း
- ကိုယ်အလေးချိန်ပိုနက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်ညွှန်းကိန်း (BMI) ၃၀ ကျော်ရှိခြင်း
- မိခင်တွင် စိတ်ဖိစီးမှု မြင့်မားခြင်း
- သားအိမ်သရုပ်ဖွဲ့များ သို့မဟုတ် သားသီးသားကြော အသွင်အပြင်မမှန်မှုများ ရှိနေသူများ
 

ပရီအိကလမ်စီးယား၏ သတိပေးအချက်အလက်များ

ပရီအိကလမ်စီးယားဖြစ်နိုင်မှုကို ပြသနိုင်သော အလက္ခဏာများမှာ

- သွေးပေါင်ချိန် မ်ားစွာမြင့်တက်ခြင်း (၁၄၀/၉၀ mmHg ထက် များခြင်း)
- မူးယစ်ဓာတ်ပါသော ဆီးအနည်းငယ်များ
- ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း
- မျက်စေ့လေးမှု (Blurred vision) သို့မဟုတ် မျက်ဝာနှစ်ထပ်မြင်ခြင်း (Double vision)
- ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ပျော့နေခြင်း
- လက်၊ ခြေသလုံး သို့မဟုတ် မျက်နှာရှည်ရန် (Swelling)
- ထူးခြားရှားလိုသော သို့မဟုတ် အလွန်ဆုံး ခန္ဓာကိုယ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
 

ပရီအိကလမ်စီးယားအဆင့်အတန်းများ

ပရီအိကလမ်စီးယားအထိအခိုက်အစား အတက်အယိမ်ရှိနိုင်ပြီး၊ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်-

 - ပရီအိကလမ်စီးယားပျော့ (Mild preeclampsia): သွေးပေါင်ချိန်အနည်းငယ်မြင့်တက်မှုနှင့် ဆီးတွင် ပရိုတိန်းပါရှိခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလက္ခဏာ မရှိခြင်း။
 - ပရီအိကလမ်စီးယားအလယ်တန်း (Moderate preeclampsia): သွေးပေါင်ချိန် ပိုမိုမြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်စေ့လေးခြင်း၊ ရောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ခြင်း။
 - ပရီအိကလမ်စီးယားပြင်း (Severe preeclampsia): သွေးပေါင်ချိန် အလွန်မြင့်တက်ခြင်း၊ ဆီးထဲတွင် ပရိုတိန်းအနည်းငယ်မက ရှိခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျော့ခြင်း၊ မျက်စေ့လေးခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ရောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ခြင်း။

ပရီအိကလမ်စီးယား၏ စိန်ခေါ်မှုများ

အချိန်မတိုင်မီကုသမှု မလုပ်နိုင်ပါက ပရီအိကလမ်စီးယားသည် မိခင်နှင့် ရင်သွေးသစ်နှစ်ဦးစလုံးတွင် အောက်ပါအန္တရာယ်ရှိသော စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်
- သွေးထွက်သွားခြင်း
- သွေးကြဲတုံးဖွဲ့ခြင်း
- အသည်းအတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ
- သန့်ရှင်းရေးစနစ်ဆိုင်ရာ အဖျားအနာများ
- နာတာရှည်အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ ဆူပူခြင်းများ
- ရင်သွေးသစ် ပိုငယ်ခြင်း သို့မဟုတ် သက်တမ်းမတိုင်ခင် မွေးဖွားခြင်း
- သေဆုံးမွေးဖွားခြင်း သို့မဟုတ် မွေးပြီးနောက် ကလေးအသေရောက်ခြင်း

ပရီအိကလမ်စီးယား ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ပရီအိကလမ်စီးယား ရောဂါရှာဖွေရန် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများနှင့် တုန့်ပြန်မှု ဓာတုစမ်းသပ်မှုများ လိုအပ်သည်။ ၎င်းတွင်-

- သွေးပေါင်ချိန် တိုင်းတာခြင်း
- ဆီးထဲရှိ ပရိုတိန်း စစ်ဆေးခြင်း
- သွေးစမ်းမှုဖြင့် electrolyte နှင့် hormone အဆင့်များစစ်ဆေးခြင်း
- သားအိမ်သရုပ်ဖော် echo ဖြင့် UHD (ultrasound) စစ်ဆေးခြင်း

 

ပရီအိကလမ်စီးယား ကုသမှု

ပရီအိကလမ်စီးယား ကို ကုသရာတွင် လူနာအခြေအနေတွေနှင့် အဆင့်အတန်းပေါ်မူတည်သည်။ သွေးပေါင်ချိန် ထိန်းချုပ်ရေး ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း၊ ပြင်းထန်လျှင် မိခင်နှင့် ကလေးနှစ်ဦးစလုံးအန္တရာယ်ကင်းစေရန် မစာရင်းရှိရာ မွေးဖွားစေခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

 

ပရီအိကလမ်စီးယား ကာကွယ်ခြင်းနည်းလမ်းများ

- ကိုယ်အလေးချိန် ကျန်းမာစွာထိန်းသိမ်းထားပါ
- အားကစား အမြဲပြုလုပ်ပါ
- စိတ်ဖိစီးမှုရှောင်ရှားပါ
- အသင့်ကျကျ နှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာစားပါ
- ကိုယ်ဝန်စစ်ဆေးခြင်းကို အချိန်မှန်တက်ပါ

 

မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

၁။ ပရီအိကလမ်စီးယား နှင့် ကိုယ်ဝန်အတွင်း သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်း တစ်ခုယှဉ်ဖြစ်ခြင်း ကြီးကွဲချက်ရှိသလား?
ပရီအိကလမ်စီးယားသည် သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်းနှင့် သံလွင်ဆီးထဲရှိ ပရိုတိန်းတစ်ခုတည်းဖြစ်ခြင်းသာမက၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်စေ့လေးန့်မှု၊ ရောင်ခြင်းတို့ပါရှိနိုင်သည်။ မူလအခြေအနေဖြင့်ကိုယ်ဝန်အတွင်း သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်းတွင် တဖန်ဆိုလျှင် ဤထပ်ဆင့်လက္ခဏာအချို့မပါနိုင်ပါ။

၂။ ပရီအိကလမ်စီးယားသည် ကိုယ်ဝန်အသက်အပိုင်းဘယ်အချိန်ကစဖြစ်နိုင်သလဲ?
ပရီအိကလမ်စီးယားသည် မူလက ကိုယ်ဝန် ၂၀ ပတ္တိပြီးနောက် စတင်ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ကိုယ်ဝန်မည်သည့်အချိန်အတောတွင်မဆို ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူအနေနဲ့ လက္ခဏာများအား အစွမ်းကုန် ထိန်းကြပ်စစ်ဆေးပါ။

၃။ ပရီအိကလမ်စီးယားကို မည်သို့ကုသသနည်း?
ကုသနည်းသည်ရောဂါအခြေအနေ အပြင်းအထန်ပေါ်မူတည်သည်။ သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းချုပ်ရေး ဆေးဝါးသောက်ခြင်း၊ ပြင်းထန်လျှင် မိခင်နှင့် ရင်သွေးသစ်အန္တရာယ်ကင်းရန် ကလေးမွေးဖွားမှု မလိုအပ်ခင် စဥ်းစားနိုင်သည်။

 

 

ရင်းမြစ် : Princsuvarnabhumi

**ဘာသာပြန်၊ စုစည်းတင်ပြသူ - ArokaGO Content Team