လျင်မြန်စွာ စိတ်ပူပင်လွယ်လား? ဦးနှောက် သွေးကြော ပေါက်ကွဲခြင်း (ပေါက်ပြဲခြင်း) ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိနေနိုင်ပါတယ်

လူများစွာသည် "အရမ်းစိတ်ဆိုးလွန်းလို့ ဦးနှောက်ထဲက သွေးကြောပေါက်သွားတယ်" ဆိုသော စကားကို ကြားဖူးပြီး ၎င်းကို မျက်နှာသာပြောသည့် စကားပုံတစ်ခုသာဟု ထင်ခဲ့ကြသည်။ တကယ်တော့ အလွန်ပြင်းထန်သော ဒေါသသည် hemorrhagic stroke (ruptured blood vessel) ကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် သွေးတိုးရောဂါ ရှိပြီးသားသူများတွင် ပိုမိုအန္တရာယ်ရှိသည်။
ဒေါက်တာ Pracha က အသက် ၅၅ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားလူနာတစ်ဦး၏ ဖြစ်ရပ်ကို မျှဝေခဲ့သည်။ ထိုလူနာသည် မိမိ၏ လက်အောက်ငယ်သားများကို အလွန်ဒေါသထွက်စွာ ဆူပူကြိမ်းမောင်းနေစဉ် ရုတ်တရက် လဲကျ၍ သတိလစ်သွားခဲ့သည်။ သတိပြန်ရလာသောအခါ စကားမပြောနိုင်တော့ဘဲ ညာဘက် လက်နှင့် ခြေထောက်တို့ အားနည်းနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
CT scan ရလဒ်များအရ ဦးနှောက်၏ ဘယ်ဘက် hemisphere တွင် သွေးကြောပေါက်ပြဲမှု ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
 

ဒေါသကြောင့် ဦးနှောက်သွေးကြော ဘာကြောင့် ပေါက်ပြဲနိုင်သနည်း?

အလွန်ပြင်းထန်သော ဒေါသ သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်သည် adrenaline ဟော်မုန်းကို ပမာဏများစွာ ထုတ်လွှတ်သည်။

ဤဟော်မုန်းသည် အောက်ပါအကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖြစ်စေသည်-

- နှလုံးခုန်နှုန်း မြန်လာသည်

- သွေးပေါင်ချိန် ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာသည်

- သွေးကြောများ ကျဉ်းကျပ်လာသည်

သွေးကြောများ အားနည်းနေပြီးသားဖြစ်ပါက၊ အထူးသဖြင့် hypertension ရှိသော လူနာများတွင် သွေးကြောနံရံများသည် ဖိအားကို မခံနိုင်ဘဲ ပေါက်ပြဲသွားနိုင်သည်။
 

သွေးတိုးရှိပြီး ဆေးသောက်နေပြီဆိုပေမယ့် ဘာကြောင့် ဆက်လက်အန္တရာယ်ရှိနေသေးသလဲ?

လူအများစုက သွေးပေါင်ကျဆေးကို နေ့စဉ်သောက်နေရုံဖြင့် လုံးဝလုံခြုံသွားပြီဟု မှားယွင်းစွာ နားလည်ကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်မှာ ဆေးကို ပုံမှန်သောက်နေသော်လည်း စုပုံလာသော စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ဒေါသကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်သည် ဆေးဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အတိုင်းအတာထက် ကျော်လွန်၍ အလွန်မြင့်တက်သွားနိုင်သည်။

ထို့အပြင် စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် cortisol ဟော်မုန်းကို ထုတ်လွှတ်သဖြင့် သွေးပေါင်ချိန် ထိန်းညှိခြင်းမှာ ပိုမိုခက်ခဲလာသည်။
 

လျစ်လျူမရှုသင့်သော သတိပေးလက္ခဏာများ

အောက်ပါ လက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ သွားသင့်သည်-

- စကားမပီသခြင်း သို့မဟုတ် စကားမပြောနိုင်ခြင်း

- မျက်နှာတစ်ဖက် ကျလွတ်ခြင်း

- မျက်နှာ၊ လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက် တစ်ဖက်ခြမ်း အားနည်းခြင်း

- မူးဝေခြင်း၊ ဟန်ချက်ပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ရန် ခက်ခဲခြင်း

- ရုတ်တရက် ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း

- သတိလစ်ခြင်း

အမြန်ကုသမှုသည် မသန်စွမ်းမှုကို လျှော့ချပေးပြီး ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ပေးသဖြင့် တစ်မိနစ်တောင် အရေးကြီးသည်။
 

ဦးနှောက်သွေးကြော ပေါက်ပြဲခြင်း အန္တရာယ်ကို လျှော့ချနည်း

ဒေါက်တာ Pracha က ဆေးကို ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သောက်သုံးခြင်းအပြင် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပြီး စိတ်ခံစားမှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသည်လည်း အလွန်အရေးကြီးကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

1. သွေးပေါင်ချိန်ကို ပုံမှန် စောင့်ကြည့်ပါ

အထူးသဖြင့် စိတ်တိုလွယ်သူများ၊ စိတ်ဖိစီးလွယ်သူများ၊ သို့မဟုတ် ဒေါသမြန်သူများအတွက် ဖြစ်သည်။

2. စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေပါ

ဥပမာ-

 - တရားထိုင်ခြင်း

 - အသက်ရှူနက်နက် လေ့ကျင့်ခန်းများ

 - လုံလောက်စွာ အနားယူခြင်း

 - စိတ်အပန်းပြေစေသော လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်း

3. ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ

ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းက အောက်ပါအကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးသည်-

 - သွေးကြောများ၏ elasticity ကို တိုးတက်စေခြင်း

 - သွေးပေါင်ချိန်ကို လျှော့ချပေးခြင်း

 - သွေးကြောကျဉ်းခြင်းနှင့် ပေါက်ပြဲခြင်း အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးခြင်း

 - endorphin ထုတ်လွှတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပြီး စိတ်ခံစားမှုကို မြှင့်တင်ကာ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း

အစောပိုင်း သိရှိခြင်းသည် ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်သည်

အခြေအနေများစွာတွင် stroke သည် "ရုတ်တရက် ဘာမှမရှိဘဲ" ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း မဟုတ်ပါ။
ယင်းသည် hypertension, diabetes, high blood cholesterol, စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် လူနေမှုပုံစံ အလေ့အထများ အပါအဝင် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ စုပုံလာသော အန္တရာယ်အချက်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ မပေါ်မီ အန္တရာယ်ရှိမှုကို စစ်ဆေးသိရှိခြင်းသည် သွက်ချာပါဒ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ပြဲမှု မဖြစ်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်မှု အစီအစဉ်များ ချမှတ်နိုင်စေသည်။

 

 

ကိုးကားချက်:

Vid