ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တိုင်း သိထားသင့်တဲ့ အန္တရာယ်မြင့် ကိုယ်ဝန်အခြေအနေ ၆ ခု

ဖြစ်နိုင်သည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို နားလည်ထားပြီး ပုံမှန် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောင့်ရှောက်မှု (antenatal) ချိန်းဆိုမှုများကို တက်ရောက်ခြင်းက ဆရာဝန်များအား ပြဿနာများကို စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိစေပြီး သင့်တော်သည့် ကုသမှုကို ပေးနိုင်စေပါသည်။

1. Molar Pregnancy

Molar pregnancy သည် သန္ဓေတည်ခြင်း (fertilisation) အတွင်း အမှားတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိုယ်ဝန်ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာသော ကိုယ်ဝန်အဖြစ် မဖွံ့ဖြိုးဘဲ placental tissue သည် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ ကြီးထွားလာပြီး သားအိမ်အတွင်း အရည်ဖြည့်အိတ်လေးများ အုပ်စုလိုက် ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။

အဓိက ပုံစံ ၂ မျိုး ရှိသည်။

๐ Complete molar pregnancy — ပုံမှန် embryo မဖွံ့ဖြိုးသည့် အခြေအနေ

๐ Partial molar pregnancy — ပုံမှန်မဟုတ်သော foetal tissue ရှိနိုင်သော်လည်း ပုံမှန်မဖွံ့ဖြိုးနိုင်သည့် အခြေအနေ

ဖြစ်နိုင်သည့် လက္ခဏာများမှာ —

๐ ကိုယ်ဝန်အစောပိုင်းတွင် vaginal bleeding

๐ ပြင်းထန်သော ပျို့အန်ခြင်း

๐ ကိုယ်ဝန်အဆင့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သားအိမ် အရွယ်အစား ပိုကြီးနေခြင်း

๐ ကိုယ်ဝန်ဟော်မုန်းအဆင့် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ မြင့်မားနေခြင်း

๐ တင်ပါးဆုံနား ဖိအား သို့မဟုတ် မသက်သာမှု

လက္ခဏာများသည် ပထမ သုံးလပတ် (first trimester) အတွင်း ပုံမှန်အားဖြင့် ပေါ်ထွက်တတ်သည်။ သွေးအလွန်ထွက်ခြင်းကြောင့် အားနည်းခြင်း၊ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် မေ့လဲခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်သည်။

2. Placenta Previa

Placenta previa သည် placenta သည် သားအိမ်အတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်စွာ အနိမ့်ပိုင်းတွင် ကပ်လျက်ရှိပြီး cervix ၏ အဖွင့်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ ဖုံးအုပ်ထားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။

အများဆုံးတွေ့ရသည့် လက္ခဏာမှာ ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယ သုံးလပတ်တွင် နာကျင်မှုမရှိသော vaginal bleeding ဖြစ်သည်။

အန္တရာယ်အကြောင်းရင်းများတွင် —

๐ ယခင် caesarean delivery

๐ ယခင် သားအိမ်ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် curettage

๐ Multiple pregnancy

๐ ယခင် placenta previa

๐ မိခင်အသက် အများကြီးရင့်ခြင်း

๐ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း

Placenta previa ရှိကြောင်း သတ်မှတ်ခံထားရသော အမျိုးသမီးများသည် အခြေအနေကြောင့် သွေးအလွန်ထွက်နိုင်ပြီး မွေးဖွားရာတွင် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းနှင့် အချိန်ကို သက်ရောက်စေနိုင်သဖြင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်သည်။

3. Gestational Diabetes

Gestational diabetes သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ insulin အပေါ် တုံ့ပြန်မှု လျော့နည်းလာပြီး သွေး glucose အဆင့် မြင့်တက်လာသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။

ယခင်က diabetes မရှိဖူးသည့် အမျိုးသမီးများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ထိန်းချုပ်မကောင်းသော gestational diabetes သည် အန္တရာယ်များကို မြင့်တက်စေနိုင်သည် —

๐ ပုံမှန်ထက် ကြီးမားသော ကလေး

๐ မွေးဖွားရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် မွေးဖွားဒဏ်ရာ

๐ Caesarean delivery

๐ စောမွေးခြင်း

๐ သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း သို့မဟုတ် pre-eclampsia

๐ မွေးဖွားပြီးနောက် မွေးကင်းစတွင် သွေးချိုနည်းခြင်း

๐ မွေးကင်းစတွင် အသက်ရှူပြဿနာများ

ကုသမှုတွင် အစားအသောက် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ သွေး glucose စစ်ဆေးစောင့်ကြည့်ခြင်း၊ လိုအပ်ပါက ဆေးဝါး သို့မဟုတ် insulin ပါဝင်နိုင်သည်။

4. Threatened Miscarriage

Threatened miscarriage ဆိုသည်မှာ cervix သည် ပိတ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်သည် ဆက်လက်အသက်ရှင်နိုင်သေးသည့် အခြေအနေတွင် ကိုယ်ဝန်အစောပိုင်း၌ vaginal bleeding ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် လက္ခဏာများမှာ —

๐ ပျော့ပျောင်းသော သို့မဟုတ် အလယ်အလတ်အဆင့် vaginal bleeding

๐ အောက်ဗိုက် မသက်သာမှု

๐ တင်ပါးဆုံနား ကြွက်သားတင်းကျပ်နာကျင်မှု

๐ အောက်ကျောနာကျင်မှု

ဖြစ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်း သို့မဟုတ် ဆက်စပ်အချက်များတွင် chromosomal abnormalities, hormonal problems, uterine conditions, infection, သို့မဟုတ် မိခင်၏ နောက်ခံရောဂါများ ပါဝင်နိုင်သည်။ သို့သော် အများအပြားတွင် အတိအကျ အကြောင်းရင်းကို မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။

သွေးထွက်တိုင်း miscarriage ဖြစ်မည် မဟုတ်သော်လည်း ကိုယ်ဝန်၏ တည်နေရာနှင့် အခြေအနေကို အတည်ပြုရန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုသည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။

သွေးအလွန်ထွက်ခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ဗိုက်နာခြင်း၊ မေ့လဲခြင်း၊ ပခုံးနာခြင်း သို့မဟုတ် tissue ထွက်လာခြင်းတို့တွင် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်သည်။

5. Pre-Eclampsia

Pre-eclampsia သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ဖြစ်ပေါ်သော complication တစ်ခုဖြစ်ပြီး သွေးဖိအားမြင့်ခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်၊ အသည်း၊ ဦးနှောက် သို့မဟုတ် placenta ကဲ့သို့သော အင်္ဂါများ ထိခိုက်နေနိုင်ကြောင်း ပြသည့် လက္ခဏာများ ပါဝင်သည်။ 通常 ကိုယ်ဝန် 20 ပတ်ကျော်ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်သည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် သတိပေးလက္ခဏာများမှာ —

๐ သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း

๐ ဆီးထဲတွင် protein ပါဝင်ခြင်း

๐ မျက်နှာ သို့မဟုတ် လက်များ ရုတ်တရက် ဖောလာခြင်း

๐ ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ဆက်လက်ဖြစ်နေသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း

๐ မျက်စိမြင်ကွင်း ဝါးခြင်း သို့မဟုတ် အလင်းတောက်တောက် မြင်ခြင်း

๐ ညာဘက် နံရိုးအောက် သို့မဟုတ် အပေါ်ဗိုက်နာကျင်ခြင်း

๐ ကိုယ်ဝန်နောက်ပိုင်းတွင် ပျို့အန်ခြင်း

๐ အရည်စုဆောင်းမှုကြောင့် ရုတ်တရက် ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်း

ပြင်းထန်သော pre-eclampsia သည် ဝက်ရူးပြန်တက်ခြင်း၊ stroke, အင်္ဂါပျက်စီးခြင်း၊ placental complications, စောမွေးဖွားခြင်း သို့မဟုတ် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါအခြေအနေများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ခြေထောက်ဖောခြင်း တစ်ခုတည်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ပုံမှန်ဖြစ်တတ်ပြီး pre-eclampsia ကို အတည်မပြုနိုင်သော်လည်း ရုတ်တရက် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ဖောခြင်းကို စစ်ဆေးသင့်သည်။

6. Oligohydramnios

Oligohydramnios သည် ကလေးကို ဝန်းရံထားသော amniotic fluid ပမာဏသည် ကိုယ်ဝန်အဆင့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းနေသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။

ဆရာဝန်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် fluid volume တစ်ခုတည်းအပေါ် မမူတည်ဘဲ ultrasound measurements ဖြင့် ရောဂါရှာဖွေသည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများမှာ —

๐ Amniotic membranes ယိုစိမ့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ပြဲခြင်း

๐ Placental insufficiency

๐ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း

๐ Foetal kidney သို့မဟုတ် urinary tract abnormalities

๐ မျှော်မှန်းထားသည့် မွေးဖွားရက်ကို ကျော်လွန်၍ ဆက်လက်ကိုယ်ဝန်တည်ရှိနေခြင်း

๐ အချို့ ဆေးဝါးများ

Amniotic fluid မလုံလောက်ပါက အန္တရာယ်များကို မြင့်တက်စေနိုင်သည် —

๐ Foetal growth တားဆီးခံရခြင်း

๐ Umbilical cord ဖိအားခံရခြင်း

๐ Abnormal foetal heart-rate patterns

๐ အခြေအနေ စောစီးစွာနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားသည့်အခါ အဆုတ်ဖွံ့ဖြိုးမှု ပြဿနာများ

๐ ရွေးချယ်ကိစ္စအချို့တွင် စောမွေးဖွားရန် လိုအပ်ခြင်း

စီမံကုသမှုသည် gestational age, နောက်ခံအကြောင်းရင်း, fluid level, နှင့် ကလေး၏ အခြေအနေတို့အပေါ် မူတည်သည်။

Depression During Pregnancy

ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် depression သည် မလျစ်လျူရှုသင့်သည့် အရေးကြီးသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ မသက်သာမှု၊ morning sickness, မိသားစု သို့မဟုတ် ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ၊ မမျှော်လင့်ထားသော ကိုယ်ဝန်၊ ယခင်က mental health အခြေအနေများ၊ မွေးဖွားခြင်း သို့မဟုတ် မိဘတာဝန်ယူရမည့်အပေါ် စိုးရိမ်ခြင်းတို့သည် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် လက္ခဏာများမှာ —

๐ မပြတ်တမ်း ဝမ်းနည်းနေခြင်း သို့မဟုတ် အတွင်းလွတ်နေသလို ခံစားရခြင်း

๐ ပုံမှန် လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု လျော့နည်းခြင်း

๐ အလွန်အကျွံ အပြစ်ရှိသလို ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်း

๐ ပြင်းထန်သော စိုးရိမ်ပူပန်မှု

๐ အိပ်မပျော်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အကျွံ အိပ်ခြင်း

๐ အစားအသောက် စားလိုစိတ် ပြောင်းလဲခြင်း

๐ အာရုံစိုက်ရန် ခက်ခဲခြင်း

๐ မိသားစုနှင့် မိတ်ဆွေများမှ ခွဲခွာနေခြင်း

๐ မိမိကိုယ်ကို ထိခိုက်စေလိုသည့် အတွေးများ သို့မဟုတ် ကိုယ့်အသက်ကို အဆုံးစီရင်လိုသည့် အတွေးများ

အိမ်ထောင်ဖက်များ၊ မိသားစုဝင်များ၊ နှင့် healthcare professionals များ၏ အထောက်အပံ့သည် အရေးကြီးသည်။ စိတ်လျော့နည်းစေသော နည်းလမ်းများ၊ သင့်တော်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ counselling, psychological therapy, နှင့် ဆေးပညာအရ သင့်လျော်ပါက ဆေးဝါးကုသမှုတို့သည် ကုသမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။

Meditation သည် အမျိုးသမီးအချို့တွင် စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကူညီနိုင်သော်လည်း လက္ခဏာများ ဆက်လက်ရှိနေခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်နေခြင်းတွင် ပညာရှင်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုကို အစားမထိုးသင့်ပါ။

Who May Need Closer Pregnancy Monitoring?

အောက်ပါ အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုနီးကပ်သော antenatal supervision ကို အကြံပြုနိုင်သည် —

๐ အသက် 15 နှစ်အောက် သို့မဟုတ် 35-40 နှစ်အထက် ဖြစ်သူများ

๐ ယခင်က miscarriage, stillbirth, သို့မဟုတ် premature delivery ကြုံတွေ့ဖူးသူများ

๐ diabetes, သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း, နှလုံးရောဂါ, ကျောက်ကပ်ရောဂါ, သို့မဟုတ် autoimmune condition ရှိသူများ

๐ အမွှာ သို့မဟုတ် ကလေးအများအပြား ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားသူများ

๐ ယခင်က သားအိမ်ခွဲစိတ်မှု ခံယူထားသူများ

๐ ပြင်းထန်သော anaemia သို့မဟုတ် အခြား chronic illness ရှိသူများ

๐ vaginal bleeding, ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု, သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ultrasound findings ပေါ်ပေါက်သူများ

Warning Signs Requiring Immediate Medical Care

ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူသင့်သည် —

๐ သွေးအလွန်ထွက်သော vaginal bleeding

๐ ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ဆက်လက်ဖြစ်နေသော ဗိုက်နာခြင်း

๐ မေ့လဲခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော မူးဝေခြင်း

๐ ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိမြင်ကွင်း ဝါးခြင်း

๐ မျက်နှာ သို့မဟုတ် လက်များ ရုတ်တရက် ဖောလာခြင်း

๐ အသက်ရှူခက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်နာခြင်း

๐ အဖျားမြင့်ခြင်း

๐ အင်္ဂါဇာတ်မှ အရည်ယိုထွက်ခြင်း

๐ ပုံမှန် foetal movement စတင်ဖြစ်နေပြီးနောက် foetal movement လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် မရှိခြင်း

๐ ဝက်ရူးပြန်တက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း

ပုံမှန် antenatal care, သင့်တော်သော screening, နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် လက္ခဏာများကို ချက်ချင်း စစ်ဆေးခြင်းတို့သည် ဆိုးရွားသည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ၏ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး မိခင်နှင့် ကလေး နှစ်ဦးစလုံးအတွက် ရ