စိုယိုနို့၊ လိဏ်ကျဉ်နို့၊ ထန်းခြောက်ရည် - လူကြီးများအနေနဲ့ များစွာစားပြုခြင်းက တည့်သောအန္တရာယ်ရှိပါသလား၊ မျိုးချစ်ကင်ဆာကို ဖြစ်စေပါသလား?

ဒီနေ့မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မိတ်ဆက်နေကျ အစားအစာများဖြစ်သည့် ပဲနို့၊ ပဲနွားနို့နှင့် အုန်းရည်တို့အကြောင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကို ဆွေးနွေးသွားပါမည်။ မိန်းကလေးများအချို့သည် ပဲနို့၊ ပဲနွားနို့နှင့် အုန်းရည်များကို မကြာခဏသုံးစွဲခြင်းက မိန်းမအဆုတ်အူကင်ဆာ ဖြစ်စေရန် အန္တရာယ်ကို တိုးစေနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသော်လည်း သို့မဟုတ် မွေးသိကြဘူးမသိတော်မူကြသည်။ ဤအစားအစာများတွင် မိန်းမဟော်မုန်းနှင့် ဆင်တူသော ပါဝင်ပစ္စည်းများရှိကြောင်း ကြားကြရပါသည်။ ဒါပေမယ့် အမှန်တော့ ဘာလဲ? အတူတူ သိကြစို့။

 

အဆုတ်အူကင်ဆာ - ထိုင်းမိန်းကလေးများအတွက် အမှတ် ၁ ခြိမ်းခြောက်မှု

ထိုင်းနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆေးဖက်ဝန်ဆောင်မှုဦးစီးဌာန၊ အမျိုးသားကင်ဆာအင်စတိကျု၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စာရင်းအရ အဆုတ်အူကင်ဆာသည် ထိုင်းမိန်းကလေးများအနက် အလွန်များစွာ တွေ့ရသော ကင်ဆာအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး၊ အသက် ၃၅ နှစ်အထက် မိန်းကလေးများတွင် များပြားလာလျက်ရှိသည်။ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးလာသည်။ အန္တရာယ်အဖြစ်ရနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများမှာ -

        ๐  မျိုးရိုးဗီဇ မိသားစုအတွင်း အဆုတ်အူကင်ဆာရှိသူများရှိပါက အန္တရာယ်ပိုရှိသည်။

        ๐  ဟော်မုန်း မွေးနှင့်ဆောင်ပေးသော ဆေးများနှင့် ဟော်မုန်းအစားထိုးကုထုံးကို ကြာရှည်သုံးစွဲခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်တိုးစေသည်။

        ๐  အသက်မွေးမှု အလေ့အထများ ကိုယ်အလေးချိန် များနေသူများတွင် အဆုတ်အူကင်ဆာဖြစ်ခြင်း အန္တရာယ်တိုးတက်လာနိုင်သည်။

 

မိန်းမဟော်မုန်းနှင့် အဆုတ်အူကင်ဆာ

အဆုတ်အူဆဲလ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် တီထွင်မှုတွင် အရေးကြီးသော မိန်းမဟော်မုန်းများမှာ
အက်စထရိုဂျင် (Estrogen) နှင့် ပရိုဂျက်စထရိုန်း (Progesterone) တို့ဖြစ်သည်။

 

        ๐  အက်စထရိုဂျင် (Estrogen) ဤဟော်မုန်းသည် မိန်းမပျိုးထောင်ရေးအင်စတီကျုစနစ် ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှုတွင် ပါဝင်သည်။ ဥပမာ- ရင်သားကြီးထွားမှု၊ သမစဉ်သွားခြင်း။ အက်စထရိုဂျင်အလွန်မြင့်တက်နေပါက ရင်သားဆဲလ်များ ပုံမှန်မဟုတ်အောင် ကြီးထွားစေပြီး အဆုတ်အူကင်ဆာဖြစ်နိုင်စေသည်။

        ๐  ပရိုဂျက်စထရိုန်း (Progesterone) ဤဟော်မုန်းသည် အက်စထရိုဂျင်နှင့်အတူ လုပ်ကိုင်ပြီး 子宮အတွင်းသားလွှာကြီးထွားမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တွင်း ဟော်မုန်းညီမျှမှုကိုထိန်းသိမ်းခြင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ပရိုဂျက်စထရိုန်းနိမ့်သူအမျိုးသမီးများသည် အဆုတ်အူကင်ဆာ အန္တရာယ်ပိုကြုံနိုင်သည်။

 

Phytoestrogens ဆိုတာဘာလဲ၊ ဘယ်မှာတွေ့ရနိုင်လဲ?

ဖော်ပြခဲ့သည့် ပါဝင်ပစ္စည်းများကို Phytoestrogens ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သဘာဝတရားတွင် ရှိသော၊ သပ်လွယ်အက်စထရိုဂျင်တူ ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံပါဝင်သည့် ဓာတုများဖြစ်သည်။ ပဲနို့၊ ပဲနွားနို့၊ အုန်းရည်တို့တွင် ပါဝင်သည့် ပဲမျိုးစုံတွင် တွေ့ရသည်။ ဤပါဝင်ပစ္စည်းများသည် ကိုယ်တွင်း မိန်းမဟော်မုန်းနှင့် ဆင်တူပုံစံရှိသော်လည်း အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ပိုနိမ့်ပြီး ကိုယ်တိုင်ထုတ်တဲ့ ဟော်မုန်းလို မပြင်းထန်ပါ။

 

ပဲနို့၊ ပဲနွားနို့နှင့် အုန်းရည် သောက်ခြင်းက အဆုတ်အူကင်ဆာ အန္တရာယ် တကယ်တိုးစေသလား?

ပဲနို့နှင့် ပဲနွားနို့သည် အာဟာရချောကျပြီး ပရိုတင်း၊ ဗိုက်ဘာနှင့် အော်ချ်ဆီဒန်တုပ်စတစ်များကြီးစွာပါဝင်သည်။ သုတေသနများအရ ပဲများကို စားသုံးခြင်းသည် နှလုံးကျန်းမာရေးကောင်းစေပြီး၊ သွေးကြောရောဂါအန္တရာယ်လျှော့ချနိုင်သည်ဟုပြထားသည်။ အလားတူပင် အုန်းရည်သည် နွေနေ့ပူပတ်စပ်သည့်အချိန်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာ အရည်အတိန့် ပြန်ဖြည့်နိုင်စေသော သောက်စရာစပ်လေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ အုန်းရည်တွင်လည်း အော်ခ်ီဒန်တုပ်စတစ်နှင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအားနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိသော ဗီတာမင်များစွာပါဝင်သည်။

 

ထိုအစားအစာများတွင် phytoestrogens ပါဝင်သော်လည်း အလွန်အကျွံမဟုတ်ဘဲ သမတူညီအရွယ် သောက်သုံးခြင်းဖြင့် အဆုတ်အူကင်ဆာအန္တရာယ် တိုးပွားစေရန်သက်တမ်းတိုးသည့် သုတေသနတွေ့ရှိမှု မရှိသေးပါ။ သို့သော် အလွန်အကျွံသောက်စားပါက မလိုလားအပ်သော လက္ခဏာပေါ်လာနိုင်သည်။ ဈေးကွက်တွင်ရရှိသော အကြိုသောက်သုံးသည့် ပါဝင်ပစ္စည်းများတွင် သကြားအပိုတိုးခြင်းကဲ့သို့သော အသုတ်အဆာများ ပါဝင်နိုင်သည်။ အလွန်အကျွံသောက်စားပါက ကယ်လိုရီမြင့်၍ ကျန်းမာရေးအခြားပိုင်းများကို ဆိုးကျိုးစေနိုင်သည်။

 

ဤဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးနောက် မိန်းကလေးများသည် ဤသောက်သုံးစရာများကို သက်သာသက်သာသောက်သုံးနိုင်ပြီဖြစ်သော်လည်း အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်း မလုပ်သင့်ပါ။ မမေ့သင့်သော အရေးကြီးသောအချက်တစ်ခုမှာ အားလုံးအတွက် အဆုတ်အူကင်ဆာ စိစစ်ကြည့်မှုဟု အထူးသဖြင့် အသက် ၃၅ နှစ်အထက် မိန်းကလေးများအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ စောစောသိခြင်းဖြင့် တိုက်ရိုက်ကုသနိုင်ပြီး အချိန်မရွံ့ အကုသိုလ်အင်မတန်လျော့နိုင်သည်။ စိစစ်မှုကို မိမိအိမ်မှာ ကိုယ်တိုင် စမ်းကြည့်ခြင်းမှ စ၍ နှစ်စဉ်နိုင်ကြည့်သော mammogram နှင့် ultrasound စစ်ဆေးခြင်းကို လုပ်ပါက ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း မကြာခဏ ရှုပ်ထွေးမှုရှိ/မရှိ ကြည့်နိုင်ပါသည်။

 

မူရင်းအရင်းအမြစ်: Phyathai Nawamin ဆေးရုံ