Migraine အတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများ

ခေါင်းကိုက်ခြင်း (Migraine) ဆိုတာဘာလဲ?
Migraine သည် ထူးခြားသော လက္ခဏာများရှိသည့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် ခေါင်း၏တစ်ဘက်ခြမ်းတွင် တုန်ခါကိုက်ခဲသော နာကျင်မှုဖြစ်စေသော်လည်း ဘက်နှစ်ဘက်လုံးကိုလည်း ထိခိုက်နိုင်သည်။ နာကျင်မှုသည် သရဖူအနီး၊ မျက်စိအိမ်များ၊ သို့မဟုတ် ခေါင်းနောက်ပိုင်းတွင် အများအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။
အခြားလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ ပျို့အန်ခြင်း
๐ အန်ခြင်း
๐ အလင်းနှင့် အသံကို အာရုံခံလွယ်ခြင်း
๐ Aura၊ ဥပမာ လင်းလက်နေသော အလင်းများ သို့မဟုတ် အမြင်ဆိုင်ရာ ပုံမမှန်ခြင်းများ
Migraine ကို စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ၊ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုနှင့် အချို့အစားအစာများ အပါအဝင် အချက်အလက်အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
Migraine ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် အဆင့်များ
Migraine နာကျင်မှုသည် အများအားဖြင့် အလယ်အလတ်မှ ပြင်းထန်အထိ ရှိနိုင်ပြီး အဆင့် ၄ ဆင့်ခွဲနိုင်သည်။
1. Prodrome
ခေါင်းကိုက်ခြင်းမစတင်မီ လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်နိုင်ပြီး စိတ်ခံစားချက်ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းတင်းကျပ်ခြင်းနှင့် မအီမသာဖြစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။
2. Aura
လူနာအချို့တွင် လင်းလက်နေသော အလင်းများ သို့မဟုတ် ထူးခြားသော အမြင်ပြောင်းလဲမှုများကဲ့သို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ သတိပေးလက္ခဏာများ ခံစားရနိုင်သည်။
3. Headache
ဤအဆင့်တွင် တုန်ခါကိုက်ခဲသော နာကျင်မှုများ အများအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အန်ခြင်းတို့လည်း ပါဝင်နိုင်သည်။
4. Postdrome
ခေါင်းကိုက်ခြင်း သက်သာပြီးနောက် လူနာသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် စွမ်းအားလျော့နည်းခြင်းတို့ကို ခံစားရနိုင်သည်။
1. နာတာရှည် Migraine အတွက် Botulinum Toxin ထိုးခြင်း
လက်တွေ့သုတေသနများအရ botulinum toxin ထိုးခြင်းသည် နာတာရှည် Migraine ၏ ဖြစ်ပွားနှုန်းနှင့် ပြင်းထန်မှုကို လျော့နည်းစေရာတွင် ကူညီနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။
ဤကုသမှုကို တစ်လလျှင် အနည်းဆုံး 15 ရက် ခေါင်းကိုက်သူ လူနာများအတွက် အများအားဖြင့် အကြံပြုသည်။
Botulinum toxin သည် နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုတွင် ပါဝင်သော အရာများ၏ ထုတ်လွှတ်မှုကို လျော့နည်းစေခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်၊ ယင်းတို့တွင်-
๐ Acetylcholine
๐ Substance P
๐ CGRP
၎င်းသည် ကုသရာနေရာအနီးရှိ တင်းကြပ်နေသော ကြွက်သားများကိုလည်း ဖြေလျော့စေနိုင်သည်။
လူနာများသည် ကုသမှုခံယူပြီးနောက် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 3-5 ရက်အတွင်း တိုးတက်မှုကို စတင်သတိပြုမိနိုင်သည်။ Botulinum toxin သည် ပုံမှန်လူနာများတွင် Migraine ဖြစ်ပွားနှုန်းနှင့် ပြင်းထန်မှုကို ခန့်မှန်းအားဖြင့် 30-50% လျော့နည်းစေနိုင်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ တုံ့ပြန်သူများတွင် 60-70% အထိ လျော့နည်းစေနိုင်သည်။
အာနိသင်သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 12 ပတ် သို့မဟုတ် သုံးလခန့် ကြာရှည်နိုင်ပြီး ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အရ ကုသမှုကို ထပ်မံပြုလုပ်နိုင်သည်။
Botulinum Toxin ထိုးသွင်းကုသမှု လုပ်ငန်းစဉ်
ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု
ဆရာဝန်သည် ကုသမှုသင့်တော်မှုရှိမရှိနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် လူနာ၏ လက္ခဏာများ၊ ဆေးမှတ်တမ်း၊ ဓာတ်မတည့်မှုများ၊ လက်ရှိသောက်နေသော ဆေးဝါးများနှင့် ယခင်ကုသမှုများအပေါ် တုံ့ပြန်မှုတို့ကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။
ထိုးသွင်းရာနေရာများ
ထိုးဆေးများကို ခေါင်းနှင့် လည်ပင်းအနှံ့ရှိ နေရာအများအပြားတွင် ထိုးသွင်းသည်၊ အထူးသဖြင့်-
๐ မျက်ခုံးနှစ်ခုကြား
๐ နဖူး
๐ ခေါင်းနောက်ပိုင်း
๐ လည်ပင်း
๐ ပခုံး
ဤနေရာများကို ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် ကြွက်သားတင်းကျပ်မှု လျော့နည်းစေရန် အများအားဖြင့် ရွေးချယ်သည်။
ဆေးပမာဏ
တစ်ဦးချင်း လူနာနှင့် ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်မှုအပေါ် မူတည်၍ စုစုပေါင်းပမာဏသည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 100-200 units ရှိနိုင်သည်။
ထိုးပြီးနောက်
လူနာများအနေဖြင့်-
๐ ထိုးသွင်းထားသောနေရာများကို ဖိခြင်း၊ ပွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိခြင်း မပြုလုပ်သင့်ပါ။
๐ ကုသမှုပြီးနောက် 24 နာရီအတွင်း ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်သင့်ပါ။
๐ အရက် မသောက်သင့်ပါ။
๐ ကုသထားသောနေရာများကို ခန့်မှန်းအားဖြင့် နှစ်ပတ်အထိ အပူနှင့် မထိတွေ့စေသင့်ပါ။
ခေါင်းကိုက်ခြင်းပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း၊ ထိုးသွင်းနေရာတွင် ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် နီရဲခြင်းကဲ့သို့သော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ပါက ဆရာဝန်အား ချက်ချင်း အသိပေးရမည်။
2. နာတာရှည် Migraine အတွက် CGRP ကို ပစ်မှတ်ထားသော ကုသမှု
CGRP သို့မဟုတ် Calcitonin Gene-Related Peptide သည် Migraine နာကျင်မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည့် neurotransmitter တစ်ခုဖြစ်သည်။
CGRP ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ဆေးဝါးများသည် ဤနာကျင်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော လမ်းကြောင်း၏ လုပ်ဆောင်မှုကို လျှော့ချခြင်းဖြင့် Migraine တိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။
CGRP Inhibitors မည်သို့ အလုပ်လုပ်သနည်း?
CGRP inhibitors များသည် အထူးပြုကုသမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် သာမန်ကုသမှုများကို ကောင်းစွာ မတုံ့ပြန်သော နာတာရှည် Migraine လူနာများအတွက် ဖြစ်သည်။
ဤဆေးသည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်နည်းနည်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်-
๐ CGRP receptor ကို ပိတ်ဆို့ခြင်း
๐ CGRP molecule နှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ခြင်း
၎င်းသည် CGRP ကို ၎င်း၏ receptor ကို လှုံ့ဆော်ခြင်းမှ တားဆီးပြီး အာရုံကြောစနစ်အတွင်းရှိ ရောင်ရမ်းမှုနှင့် နာကျင်မှု သတင်းပို့မှုကို လျှော့ချရာတွင် ကူညီသည်။
CGRP Inhibitors ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
CGRP inhibitors များသည် အောက်ပါတို့ကို ကူညီနိုင်သည်-
๐ Migraine တိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ခြင်း
๐ Migraine ၏ ဖြစ်ပွားနှုန်းနှင့် ပြင်းထန်မှုကို လျော့နည်းစေခြင်း
๐ နာတာရှည် Migraine လူနာများတွင် တစ်လလျှင် ခေါင်းကိုက်သည့် ရက်အရေအတွက်ကို ခန့်မှန်းအားဖြင့် 4-6 ရက်အထိ လျှော့ချခြင်း
๐ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အန်ခြင်းကဲ့သို့သော ဆက်စပ်လက္ခဏာများကို လျော့နည်းစေခြင်း
๐ ဘဝအရည်အသွေး တိုးတက်စေခြင်း
ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် အများအားဖြင့် ပျော့ပြီး အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ ထိုးသွင်းရာနေရာတွင် နာကျင်မှု
๐ နီရဲခြင်း
๐ အနည်းငယ် တုပ်ကွေးကဲ့သို့ လက္ခဏာများ
Botulinum Toxin နှင့် CGRP Inhibitors တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
Botulinum Toxin
๐ နာကျင်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော neurotransmitters များ၏ ထုတ်လွှတ်မှုကို လျှော့ချခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်။
๐ အများအားဖြင့် သုံးလတစ်ကြိမ် ထိုးသွင်းသည်။
๐ ဖော်ပြထားသော တုံ့ပြန်မှုနှုန်းသည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 30-50% ဖြစ်သည်။
๐ ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ထိုးသွင်းရာနေရာအနီးရှိ ကြွက်သားများ ယာယီအားနည်းခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်။
CGRP Inhibitors
๐ CGRP သို့မဟုတ် ၎င်း၏ receptor ကို တိုက်ရိုက် ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်။
๐ ဆေးအမျိုးအစားအပေါ် မူတည်၍ တစ်လတစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးလတစ်ကြိမ် ထိုးသွင်းနိုင်သည်။
๐ ဖော်ပြထားသော တုံ့ပြန်မှုနှုန်းသည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် 30-70% ဖြစ်သည်။
๐ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် အများအားဖြင့် နည်းပါးပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ပျော့သည်။
အကျဉ်းချုပ်
နေ့စဉ်ဘဝနှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေသော နာတာရှည် Migraine ရှိသူများအတွက် botulinum toxin ထိုးခြင်းနှင့် CGRP inhibitors များသည် သင့်လျော်သော ကုသမှုရွေးချယ်စရာများ ဖြစ်နိုင်သည်။
ကုသမှုနှစ်မျိုးလုံးသည် Migraine တိုက်ခိုက်မှု၏ ဖြစ်ပွားနှုန်းနှင့် ပြင်းထန်မှုကို လျော့နည်းစေရာတွင် ကူညီနိုင်ပြီး နာကျင်မှုသက်သာစေသော ဆ
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

Plantar fasciitis ကို ဘယ်လိုကုသမလဲ? ခြေဖနောင့်နာကျင်မှုအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများသည် အနားယူခြင်းနှင့် physical therapy မှ ခွဲစိတ်ကုသမှုအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။
လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ ခြေဖနောင့်နာကျင်ခြင်း—အထူးသဖြင့် အိပ်ရာထပြီးနောက် ပထမဆုံးခြေလှမ်းချိန်မှာ သို့မဟုတ် ကြာကြာထိုင်ပြီးနောက် မတ်တပ်ထရပ်ပြီး လမ်းလျှောက်တဲ့အခါ—သည် လူအများအပြား သိကြသည့် လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ plantar fasciitis (ခြေဖနောင့်အောက် fascia ရောင်ရမ်းခြင်း) ဖြစ်သည်။

အရိုးအသက်ဆိုတာဘာလဲ။ ဇီဝဗေဒအသက်နှင့် အရိုးအသက်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်း- သင့်ကလေးက အရေးကြီးတဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ မလွဲမရှုံးအောင် စစ်ဆေးကြည့်ပါ။
Bone Age ဆိုတာဘာလဲ? ကလေးက ကြီးထွားနိုင်မှု အခွင့်အလမ်းတွေ မလွတ်မီ “အမှန်တကယ်အသက် VS Bone Age” ကို နားလည်ပါ မိဘအများအပြားက ကလေးသည် အသက်တူတဲ့ အခြားသူတွေလောက် မရှည်သလိုထင်ရတာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတာနဲ့—ကလေးက ပိုပြီးတော့ အရပ်ရှည်နိုင်ဖို့ အခွင့်အရေး ရှိသေးလားဆိုတာကို တွေးမိနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ အဖြေက အမှန်တကယ်အသက်တင်ပဲ မဟုတ်ပဲ “Bone Age” ဆိုတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုထဲမှာ ပါဝင်နေနိုင်ပါတယ်။ Bone Age ဆိုတာက ကလေးမှာ ဘယ်လောက်ပိုပြီး ကြီးထွားနိုင်တဲ့ အလားအလာရှိသလဲဆိုတာကို ပြသပေးနိုင်တဲ့ ညွှန်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

စက်ပစ္စည်းတွင် မျက်လုံးပြား ပြွန် (eyeplate tube) ရှိသည်။
ဂလောက်ကိုးမာကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခြင်းဆိုင်ရာ စိမ့်ထွက်စက်များ (GDDs)/စိမ့်ထွက်အင်ပလန့်တက်များ/အာကွေရူင်း ရေချပ်ပြွန်များ (aqueous shunts)/ပြွန်စိမ့်ထွက်ကိရိယာများ (tube shunts) များသည် ဂလောက်ကိုးမာရောဂါကို ကုသရန်အတွက် မျက်စိ၏မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသည့် သေးငယ်သော ကိရိယာများ ဖြစ်သည်။