NCDs ဆိုတာဘာလဲ။
NCDs သည် Non-Communicable Diseases (ကူးစက်မဟုတ်သော နာတာရှည်ရောဂါများ) ကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းတို့၏ လက္ခဏာများမှာ:
- Non-communicable: ရောဂါပိုးများကြောင့် မဖြစ်ပေါ်ဘဲ လူတစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ မကူးစက်နိုင်ပါ။
- Chronic: ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လက္ခဏာများ စုပေါင်းလာကာ အများအားဖြင့် ကူးစက်ခံရပြီးနောက် အချိန်ရှည်ကြာ တည်ရှိနေတတ်သည်။
- Behavior-driven: အဓိကအားဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့်မညီညွတ်သော နေထိုင်မှုပုံစံများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး "ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးသော ရောဂါများ" သို့မဟုတ် "တိတ်တဆိတ် သတ်သူများ" ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ ရေရှည်ကျန်းမာရေးကို တဖြည်းဖြည်း ခြိမ်းခြောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
NCDs ၏ အဓိက ဥပမာများ
- Cardiovascular Diseases: သွေးတိုးရောဂါ (hypertension), coronary artery disease, stroke.
- Diabetes
- Various Cancers: အဆုတ်ကင်ဆာ, အသည်းကင်ဆာ, အူမကြီးကင်ဆာ.
- Chronic Respiratory Diseases: နာတာရှည် လေကြောင်းပိတ်ဆို့ရောဂါ (COPD), emphysema.
- Abdominal Obesity / Dyslipidemia (သွေးတွင်း အဆီဓာတ်မြင့်မားခြင်း)
- Chronic Kidney Disease
- Cirrhosis
အဓိက အပြုအမူဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များ
NCDs အများစုသည် နေ့စဉ် နေထိုင်မှုပုံစံဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များမှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းတို့တွင်:
- Unhealthy Diet: အရသာပြင်းသော အစားအစာများ (အလွန်ချိုသော၊ အငန်များသော၊ သို့မဟုတ် အဆီများသော), အဆီများသော အစားအစာများ၊ နှင့် မီးဖုတ်/မီးလောင်ထားသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း။
- Physical Inactivity: ထိုင်နေရသော နေထိုင်မှုပုံစံ သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မလုံလောက်ခြင်း။
- Smoking
- Alcohol Consumption
- Stress and Lack of Sleep
- Unsupervised Medication Use: ဆေးဆိုင်မှ ဝယ်ယူနိုင်သော နာကျင်ပျောက်ဆေးများ, ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မရှိဘဲ သောက်သုံးသော ဆေးပေါင်းစပ်မှုများ (ya chud)။
NCDs ကာကွယ်ခြင်း (အန္တရာယ်လျှော့ချခြင်း)
နေထိုင်မှုပုံစံအလေ့အကျင့်များသည် အဓိက အမြစ်အကြောင်းရင်းဖြစ်သဖြင့် ကာကွယ်ရေးသည် အပြုအမူနှင့် နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သည်:
1. ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအစာများ စားသုံးပါ:
- အရသာပြင်းသော အစားအစာများ (ချို၊ အဆီ၊ အငန်) ကို လျှော့ချပါ။
- သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ စားသုံးမှုကို တိုးမြှင့်ပါ။
- အမျှင်ဓာတ်မြင့်မားသော အစားအစာများကို ရွေးချယ်ပါ။
2. ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ: တစ်ကြိမ်လျှင် အနည်းဆုံး 30 မိနစ်၊ တစ်ပတ်လျှင် 5 ကြိမ်၊ စုစုပေါင်း တစ်ပတ်လျှင် 150 မိနစ် ဖြစ်ရမည်။
3. ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ကို ရှောင်ပါ: ဖယ်ရှားသင့်သော အဓိက အန္တရာယ်အချက်များ ဖြစ်သည်။
4. ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းပါ: အရပ်နှင့် ကိုယ်အလေးချိန် အချိုးကျစေရန် သေချာပါစေ (ဝမ်းဗိုက်အဆီပိုလာခြင်းကို ကာကွယ်ရန်)။
5. စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး လုံလောက်စွာ အနားယူပါ: စိတ်သက်သာရာရစေသော လုပ်ဆောင်မှုများတွင် ပါဝင်ပြီး တစ်နေ့လျှင် 6 - 8 နာရီ အိပ်စက်ပါ။
6. နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများ: မူမမှန်မှုများ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်အချက်များကို စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး အချိန်မီ ကုသမှုခံယူနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
Reference :
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
What Does the Liver Do?
What Does the Liver Do? 1. Toxin Filtration and Metabolism: The liver acts as the body's detoxification plant by converting various toxins - such as alcohol, drugs, chemicals, and metabolic byproducts - into forms that can be easily excreted from the body via urine or stool.
ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို သင့်ကလေးကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းမလဲ
သင့်ကျောက်ကပ်များကို ကျန်းမာနေစေရန် ဂရုစိုက်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေပြီး ထိန်းသိမ်းရန် နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။
ကလေးများတွင် အူအတက်ရောင်ခြင်း!!
ကလေးများတွင် အပင်ဒီစိုက်တစ်စ် ဤသည်မှာ လျင်မြန်စွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှု လိုအပ်သော အန္တရာယ်ရှိသည့် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ကလေးများတွင် အရွယ်ရောက်သူများထက် appendix ၏ နံရံပိုပါးသဖြင့် appendix သည် ပေါက်ပြဲခြင်း သို့မဟုတ် ဖောက်ထွင်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုများသည်။ ယင်းသည် abdominal infection (peritonitis) သို့မဟုတ် bloodstream infection (sepsis) ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။