နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း (palpitations) ကိုဘာကဖြစ်စေသလဲ—သိုင်းရိုက် ဟော်မုန်းများလွန်ကဲခြင်းလား၊ ဒါမှမဟုတ် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်းတစ်မျိုးတည်းလား?

ရင်တုန်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ မြန်ဆန်သော နှလုံးခုန်ခြင်းများသည် စိတ်ဖိစီးမှု၊ အနားယူချိန် မလုံလောက်ခြင်း၊ ကဖိန်းပါသော သောက်စရာများ သောက်ခြင်းမှ စ၍ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများနှင့် နှလုံးရောဂါများ—အထူးသဖြင့် hyperthyroidism နှင့် arrhythmia—အထိ အကြောင်းရင်းများစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအခြေအနေများတွင် လက္ခဏာများ ဆင်တူပြီး ခွဲခြားရန် ခက်ခဲနိုင်သဖြင့် သင့်တော်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ရန် အခြေအနေကို သတိပြုစောင့်ကြည့်ပြီး သိရှိနားလည်ထားသင့်သည်။

ရင်တုန်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း?

ရင်တုန်ခြင်း (Heart Palpitations) သည် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ မြန်ဆန်စွာ ခုန်ခြင်း၊ အားပြင်းစွာ ခုန်ခြင်း၊ စည်းချက်မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် မညီညာစွာ ခုန်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်းတို့နှင့် အတူတကွ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရင်တုန်ခြင်းသည် ပြင်းထန်လျှင် သို့မဟုတ် မရပ်တန့်ပါက အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် အမြန်ဆုံး ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်သည်။

မည်သည့်လက္ခဏာများကို ရင်တုန်ခြင်းဟု သတ်မှတ်နိုင်သနည်း?

ရင်တုန်ခြင်းသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးပေါ်မူတည်၍ စက္ကန့်အနည်းငယ်သာ ကြာနိုင်သလို မိနစ်များစွာအထိလည်း ကြာနိုင်သည်။

- ပုံမှန်မဟုတ်စွာ မြန်ဆန်သော နှလုံးခုန်ခြင်း

- အားပြင်းစွာ ခုန်သော နှလုံးခုန်ခြင်း

- ခုန်ချက်ကျော်သွားခြင်း/စည်းချက်မမှန်ခြင်း

- မညီညာသော နှလုံးခုန်ခြင်း

ရင်တုန်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများမှာ အဘယ်နည်း?

- စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အနားယူချိန် မလုံလောက်ခြင်း၊ အိပ်ချိန်မမှန်ခြင်း

- ကဖိန်းပါသော သောက်စရာများ၊ energy drinks၊ အချို့သော stimulant များ

- နှာပိတ်ပျောက်ဆေးများ၊ bronchodilator inhalers၊ အာရုံကြောစနစ်ကို လှုံ့ဆော်သော ဆေးဝါးများကဲ့သို့ အချို့သော ဆေးများ

- ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနှင့် electrolyte imbalance

- သွေးအားနည်းခြင်း

- Hyperthyroidism

- Arrhythmia

Hyperthyroidism သည် ရင်တုန်ခြင်းကို မည်သို့ ဖြစ်စေနိုင်သနည်း?

သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်စနစ်များစွာကို ထိန်းညှိပေးသော ဟော်မုန်းများကို ထုတ်လုပ်သည်၊ အထူးသဖြင့် စွမ်းအင်ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို ဖြစ်သည်။ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းအဆင့်များ အလွန်မြင့်မားနေပါက နှလုံးကြွက်သားနှင့် လျှပ်စစ်စနစ်ကို လှုံ့ဆော်ပြီး ပိုမိုမြန်ဆန်၍ ပိုမိုအားပြင်းစွာ ခုန်စေကာ နှလုံးကျုံ့နှုန်းကို မြှင့်တင်စေသည်။ စိတ်ဖိစီးမှု ဖြစ်လာသောအခါ နှလုံးခုန်နှုန်း တက်လာပြီး ရင်တုန်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။

သတိထားစောင့်ကြည့်သင့်သော Hyperthyroidism လက္ခဏာများ

- ရင်တုန်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း

- လက်တုန်ခြင်း

- ချွေးလွယ်လွယ်ထွက်ခြင်း၊ အပူဒဏ်မခံနိုင်ခြင်း

- ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အလွယ်တကူ ပင်ပန်းတတ်ခြင်း

- ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ဝမ်းသွားများခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း

- စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ ငြိမ်မနေချင်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်အခြေအနေ ပြောင်းလဲလွယ်ခြင်း

- အိပ်မပျော်ခြင်း

- ကြွက်သားအားနည်းခြင်း

- မသိမသာမဟုတ်ဘဲ မီးယပ်မမှန်ခြင်း

- မျက်လုံးပြူးထွက်ခြင်း

Arrhythmia သည် ရင်တုန်ခြင်းကို မည်သို့ ဖြစ်စေနိုင်သနည်း?

Arrhythmia (Arrhythmia) သည် နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စနစ် ပုံမှန်မဟုတ်စွာ လုပ်ဆောင်သောကြောင့် နှလုံးခုန်နှုန်း သို့မဟုတ် နှလုံးကျုံ့စည်းချက် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ၎င်းကြောင့် နှလုံးသည် မညီညာစွာ—မြန်လွန်းခြင်း၊ နှေးလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် မညီညာစွာ—ခုန်လာနိုင်ပြီး ရင်တုန်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။

Arrhythmia တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော လက္ခဏာများ

- ပုံမှန်မဟုတ်စွာ မြန်ဆန်သော သို့မဟုတ် အားပြင်းသော နှလုံးခုန်ခြင်း

- ခုန်ချက်ကျော်သွားခြင်း

- မညီညာသော နှလုံးခုန်ခြင်း

- အခါအားလျော်စွာ ဖြစ်ပေါ်သော ရင်တုန်ခြင်း

- အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း

- မူးဝေခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း

- ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း

Hyperthyroidism နှင့် Arrhythmia တို့၏ ကွာခြားချက်မှာ အဘယ်နည်း?

အကြောင်းအရာ	Hyperthyroidism	Arrhythmia
လက္ခဏာများ	ရင်တုန်ခြင်းနှင့်အတူ မပြတ်တမ်း နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် မညီညာသော နှလုံးခုန်ခြင်း	ရုတ်တရက် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် မညီညာခြင်း၊ ရုတ်တရက် ရပ်သွားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အပိုင်းလိုက် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း
ဆက်စပ်လက္ခဏာများ	ချွေးများများထွက်ခြင်း၊ လက်တုန်ခြင်း၊ မကြာခဏ ဗိုက်ဆာခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ဝမ်းသွားမှု ပြောင်းလဲခြင်း	ခုန်ချက်ကျော်သွားခြင်း၊ လက်ကောက်ရောဂါပုံသဏ္ဌာန် pulse မမှန်ခြင်း၊ အခါအားလျော်စွာ ရင်တုန်ခြင်း၊ အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း
ရောဂါရှာဖွေစမ်းသပ်မှုများ	TSH နှင့် Free T4 ကို တိုင်းတာရန် သွေးစစ်ခြင်း၊ လိုအပ်ပါက Free T3 ကိုလည်း ထည့်သွင်းစစ်ဆေးခြင်း	Electrocardiogram (ECG/EKG) သို့မဟုတ် portable ECG recorder အသုံးပြုခြင်း

မှတ်ချက်: လူနာတစ်ဦးတည်းတွင် hyperthyroidism နှင့် arrhythmia တို့ နှစ်မျိုးလုံး တစ်ပြိုင်နက် ရှိနိုင်သည်။

မည်သည့်ရင်တုန်ခြင်းမျိုးတွင် ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်သနည်း?

- အကြောင်းရင်းမသိဘဲ မကြာခဏ သို့မဟုတ် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သော ရင်တုန်ခြင်း

- လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း

- ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ လက်တုန်ခြင်း၊ အလွန်အကျွံ ချွေးထွက်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ရင်တုန်ခြင်း

- အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော အားနည်းခြင်းတို့နှင့်အတူ ရင်တုန်ခြင်း

- ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် တင်းကျပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ခေါင်းမူးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ရင်တုန်ခြင်း

ရင်တုန်ခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ဆရာဝန်သည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ လက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်၍ ရောဂါရှာဖွေမည်ဖြစ်သည်။ နည်းလမ်းများစွာ ရှိသည်၊ ထို့အတွင်း ပါဝင်သည်မှာ-

- ရောဂါရာဇဝင်ယူခြင်းနှင့် အသေးစိတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း

- Complete blood count, electrolyte levels, kidney function tests

- သိုင်းရွိုက်ဂလင်း လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကဲဖြတ်ရန် TSH, FT4, FT3 သို့မဟုတ် T4, T3 ကို စစ်ဆေးခြင်း

- နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် စည်းချက်ကို အကဲဖြတ်ရန် Electrocardiogram (ECG/EKG) ပြုလုပ်ခြင်း။ ပုံမမှန်မှု မတွေ့ရသော်လည်း လိုအပ်ချက်ရှိပါက ပိုက်ဆံအိတ်အရွယ် portable ECG recorder ကို အသုံးပြု၍ ပုံမမှန်မှုများကို ရှာဖွေနိုင်သည်။

- နှလုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ပုံမမှန်မှုများကို သံသယရှိလျှင် Cardiac ultrasound (Echocardiogram) ပြုလုပ်ခြင်း

ရင်တုန်ခြင်းကို မည်သို့ ကုသသနည်း?

ရင်တုန်ခြင်း၏ ကုသမှုသည် အဓိကအားဖြင့် အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်သည်။

- Hyperthyroidism ကြောင့် ဖြစ်သော ရင်တုန်ခြင်းကို ကုသခြင်း ဆရာဝန်သည် anti-thyroid medications, radioactive iodine, သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့် ကုသနိုင်သည်။ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းလည်း ပါရှိပါက ဆက်နွယ်ရောဂါများနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို အကဲဖြတ်ပြီးနောက် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်သည့် ဆေးများကိုလည်း စဉ်းစားပေးနိုင်သည်။

- Arrhythmia ကြောင့် ဖြစ်သော ရင်တုန်ခြင်းကို ကုသခြင်း ဆရာဝန်သည် arrhythmia အမျိုးအစားအလိုက် ကုသမည်ဖြစ်သည်။ ကုသမှုတွင် ဆေးဝါးများ၊ catheter-based cardiac ablation (Catheter Ablation) သို့မဟုတ် အခြားလိုအပ်သလို ကုသမှုများ ပါဝင်နိုင်သည်။

ရင်တုန်ခြင်းရှိသည့်အခါ မိမိကိုယ်ကို မည်သို့ စောင့်ရှောက်မည်နည်း

- လက္ခဏာဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်၊ ကြာချိန်၊ တွဲဖက်လက္ခဏာများ၊ လက္ခဏာမစတင်မီ သင်ဘာလုပ်နေခဲ့သည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ

- ရင်တုန်ခြင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ပါက သို့မဟုတ် သတိပေးလက္ခဏာများ ရှိပါက အမှန်တကယ် အကြောင်းရင်းကို သေချာဆုံးဖြတ်ရန် ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်သည်

- နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းသည့် ဆေးများကို ကိုယ်တိုင်ဝယ်မသုံးပါနှင့် သို့မဟုတ် ပုံမှန်သောက်နေသော ဆေးများကို မိမိသဘောဖြင့် မရပ်လိုက်ပါနှင့်

- ကဖိန်းပါသော သောက်စရာများကို လျှော့ချပါ သို့မဟုတ် ရှောင်ပါ; energy drinks ကို ရှောင်ပါ

ရင်တုန်ခြင်းကို မည်သို့ ကာကွယ်နိုင်သနည်း?

- လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ပြီး အိပ်ချိန်ကို ပုံမှန်ထားပါ

- ကဖိန်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ energy drinks ကဲ့သို့ ရင်တုန်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများကို သတိထားစောင့်ကြည့်ပါ

- အခြေခံရောဂါများ၊ အထူးသဖြင့် သိုင်းရွိုက်နှင့် နှလုံးရောဂါများကို ထိန်းချုပ်ကုသပါ

- အမျိုးမျိုးလှစွာနှင့် မျှတသော အစားအစာများ စားသုံးပါ

- နေ့စဉ် ရေ လုံလောက်စွာ သောက်ပါ

- ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ပါ

 

 

ကိုးကားချက် :

Bangkok Hospital What causes palpitations - hyperthyroidism or an irregular heartbeat?

ArokaGo Providers Bangkok Hospital</