သင်၏ညှစ်နွေးအကြောင်းဘာသိပါသလဲ? မတူညီသောအမျိုးအစားများကို ဘာတွေပြောနိုင်သလဲ?

ချောင်းဆိုးခြင်းသည် အသက်ရှူစနစ်၌ မူမမှန်မှုတစ်ခုရှိကြောင်း လက္ခဏာအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ်တွေ့ရသော လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူအများအနေဖြင့် ၎င်းကို အအေးမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သေးငယ်သော လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ်သာ တွေးတောလေ့ရှိပေမယ့် အမှန်တကယ်မှာ နှာချောင်းဆိုးခြင်း၏ လက္ခဏာများသည် အနာရောဂါမျိုးစုံ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးပြဿနာအမျိုးမျိုး၏ သတိပေးချက်ဖြစ်နိုင်သည်။ ချောင်းဆိုးခြင်း အမျိုးအစားများကို နားလည်သိရှိထားခြင်းသည် မိမိကျန်းမာရေးကို ဖော်ထုတ်ကြည့်ရှုရေးအတွက် တစ်ပေါက်ထဲမှာ အရေးပါသလို၊ ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန့် ဆိုင်သွားရမှာလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်နိုင်စေပါသည်။

 

ခြောက်သွေ့သောချောင်းဆိုးခြင်း

     ခြောက်သွေ့သောချောင်းဆိုးခြင်းသည် သံပျစ် (phlegm) မရှိသော ချောင်းဆိုးခြင်းအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ အားမကြီးလျှင် လည်ချောင်းယားခြင်း၊ ရွေ့လျားခြင်း၊ သို့မဟုတ် လည်ချောင်းတွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခု တင်နေသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်းတို့နှင့်လည်း တွဲဖက်ပါဝင်သည်။ ယေဘုယဖြင့် ၎င်းသည် အထက်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းတွင် ရောဂါပိုး အရောတန့်ဖြစ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဖုန်မှုန့်၊ မှုန့်ခဲ၊ ဓာတု များကဲ့သို့သော ပြင်ပအထိခိုက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

ခြောက်သွေ့သောချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နိုင်သော အခြေအနေအချို့မှာ-

 - ဖျားသားရောဂါ (Influenza)
 - COVID-19
 - အသက်ရှူချို့တတ်သော အာလူးယားနာခြင်းများ (Respiratory allergies)
 - ပထမအဆင့်ဘရွန်ခြာအရောဂါ (Early-stage bronchitis)
 - အစာအိမ်အမြှေးအား အစာအိမ်အမြှေးလမ်းကြောင်းပြန်လည်ယင်ပြန်ရောဂါ (Gastroesophageal reflux disease, GERD)
 - သွေးဖိအားဆေးတချို့၏ နောက်ဆက်တွဲများ

 

စိုထိုင်း/သံပျစ်ပါဝင်သော ချောင်းဆိုးခြင်း

     စိုထိုင်းသော သို့မဟုတ် ထုတ်တတ်သော ချောင်းဆိုးခြင်း (wet/productive cough) သည် သံပျစ်၊ အညစ်အကြေးတစ်စုံတစ်ရာ သို့မဟုတ် ပြင်ပဝင္လာသူများကို အဆုတ်နှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှ ချက်ချင်းထုတ်ချင်သောအခါ ဖြစ်တတ်သည်။ သံပျစ်သည် သန့်ရှင်းသော၊ ဖြူသော၊ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင်ဖြစ်နိုင်ပြီး ၎င်း၏အရောင်သည် တခါတရံမှာ ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထန်မှုကိုလည်း ဖော်ပြနိုင်သည်။

စိုထိုင်း/ထုတ်တတ်သော ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နိုင်သော အခြေအနေအချို့မှာ-

 - ဘရွန်ခြာအရောဂါ (Bronchitis)
 - ဆားအောင်းရောဂါ (Pneumonia)
 - နာတာရှည်အဆုတ်ပိတ်တားအာရုံအပြင်းသက်သာခြင်း (Chronic Obstructive Pulmonary Disease, COPD)
 - အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အရောဂါများ (Respiratory tract infections)

 

ညချင်းချောင်းဆိုးခြင်း

     အိပ်ချိန်မှာ သို့မဟုတ် လေထိုင်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော ချောင်းဆိုးခြင်းသည် အိပ်ရေးပျက်စေတာ၊ အသက်တာ အရည်အသွေး နစ်နာစေတာမျိုးများ ဖြစ်စေသည်။ အကြားအမြင်ဆုံးမှာ ကိုယ်ခန္ဓာအနေအထားပြောင်းလဲမှု အပါအဝင်၊ အစာအိမ်အမြှေးအစာ ချက်ချင်းလည်ချောင်းသို့ ပြန်တက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းများ ပိတ်တားနုညာင်းဖြစ်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်ပါသည်။

ညချင်း ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နိုင်သော အခြေအနေအချို့မှာ-

 - အသက်လမ်းကြတက်ခြင်း (Asthma)
 - အစာအိမ်အမြှေးလမ်းကြောင်းပြန်လည်ယင်ပြန်ရောဂါ (Gastroesophageal reflux disease, GERD)
 - အာလူးယားနာခြင်းများ (Allergies)
 - နှလုံးကြောပျက်ခြင်း (အထူးသဖြင့် အသက်ရှူအားနည်းခြင်းနှင့် တွဲဖက်ပါဝင်ပါက)

 

နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း

     ချောင်းဆိုးခြင်းသည် ၃ ပတ်ကျော်ကြာလာ၍ မတိုးတက်ပါက သို့မဟုတ် ပိုဆိုးလာပါက အမြန်ဆုံး ဆရာဝန့်ထံသွားရောက်စစ်ဆေးရန် အရေးကြီးပါသည်။ နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်းကို ရောဂါအတုအလင်းများ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ရောဂါအခြေအနေနှင့်ပင် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်နိုင်သောအခြေအနာအချို့မှာ-

 - တီဘီ (Tuberculosis)
 - အဆုတ်ကင်ဆာ (Lung cancer)
 - နာတာရှည်ဘရွန်ခြာအရောဂါ (Chronic bronchitis)
 - အခြားသော နှလုံး သို့မဟုတ် အဆုတ်ရောဂါများ

 

     ချောင်းဆိုးခြင်းသည် လူတိုင်း၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် မကြာခဏ တွေ့နိုင်သော လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် သက်သာတဲ့ အရာတစ်ခု ထင်မြင်ပြီး ပျက်စီးနေစေသင့်သောအရာတစ်ခုအဖြစ် စီစဉ်မထားသင့်ပါ။ ချောင်းဆိုးခြင်းသည် မိမိ၏ခန္ဓာကိုယ်ထံမှ “ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်တစ်ခု တက်လာနိုင်သည်” ဖြင့် သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ မသက်သာနိုင်သည့် နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် မီးလောင်ဖူးခြင်း၊ ဖုန်မှုန့်များသည်နေရပ်မှလည်း အလေးတန်ဖိအားရှိ ကြည့်စရာများ၊ မိသားစုတွင် အဆုတ်ကင်ဆာထားရှိမရှိ စသည့် အန္တရာယ်အချက်ပြမှုများရှိပါက အဆုတ်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုတစ်ခုသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကာကွယ်နိုင်စေသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ စောစီးစွာ သိရှိသလောက်၊ ကာကွယ်မှုနှင့် အချိန်မှန်ကုသနိုင်မှု အခြေအနေနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။

 

 

 

ရင်းမြစ် : Chiangmai Hospital