နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် (Laughing Gas) ဆိုတာ ဘာလဲ? ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအပေါ် အန္တရာယ်များနှင့် ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှုများ

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို မမှန်မကန် အသုံးပြုခြင်းသည် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်အပေါ် ပြင်းထန်သော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အမြဲတမ်း မသန်စွမ်းခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ကလေးများ၊ ဆယ်ကျော်သက်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိဘများ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူများသည် ရယ်စရာဂက်စ်ကို ရှူသွင်းခြင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များကို နားလည်ထားသင့်သည်။

ရယ်စရာဂက်စ် (နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်) ဆိုတာဘာလဲ?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်သည် အရောင်မရှိ၊ မီးမလောင်နိုင်သော ဂက်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အနည်းငယ်ချိုမြသော အနံ့ရှိသည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးပြုမှုတွင် ၎င်းကို သွားဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များအတွင်း နာကျင်မှု သက်သာစေရန်နှင့် အချို့သော ခွဲစိတ်လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် မေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် လျင်မြန်စွာ အာနိသင်ပြသသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုချိန်တွင် နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်များက သေချာစွာ ထိန်းချုပ်ပြီး ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် လျှော့ချရန် သင့်လျော်သော အချိုးအစားဖြင့် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ရောစပ်ပေးသည်။

သို့သော် အပန်းဖြေသဘော သုံးစွဲရာတွင် မကြာခဏ ဘောလုံးများ သို့မဟုတ် ဂက်စ်ဘူးများမှ ဂက်စ်ကို ရှူသွင်းခြင်း ပါဝင်ပြီး၊ အသုံးပြုသူများကို ပြင်းထန်နိုင်သည့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆိုးကျိုးများနှင့် ရင်ဆိုင်ရစေနိုင်သည်။

ရယ်စရာဂက်စ်ကို ရှူသွင်းခြင်း၏ သက်ရောက်မှုများမှာ အဘယ်နည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို ရှူသွင်းပြီးနောက် လူတစ်ဦးသည် အောက်ပါအရာများကို ခံစားရနိုင်သည်-

• မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းမူးသလို ခံစားရခြင်း။

• စိတ်ပေါ့ပါးသွားသလို ခံစားရခြင်း။

• ရယ်မောလိုစိတ် သို့မဟုတ် ပျော်ရွှင်မှု တိုးလာခြင်း။

ဤသက်ရောက်မှုများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မိနစ်အနည်းငယ်သာ ကြာတတ်သည်။

သက်ရောက်မှုများသည် အချိန်တိုတောင်းသောကြောင့် အချို့သူများသည် အချိန်တိုအတွင်း ဂက်စ်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ရှူသွင်းနိုင်သည်။

ရယ်စရာဂက်စ်ကို အများအားဖြင့် မည်သို့ မမှန်မကန် အသုံးပြုကြသနည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို မမှန်မကန် သုံးစွဲသူများသည် မကြာခဏ ဘူးမှ ဂက်စ်ကို ဘောလုံးထဲသို့ လွှတ်ထုတ်ပြီးမှ ရှူသွင်းကြသည်။

ဘောလုံးသည် ဘူးမှ ထွက်လာသော ဖိအားနှင့် အလွန်အအေးလွန်သော ဂက်စ်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပေးသည်။ ထို့အပြင် ထပ်ခါတလဲလဲ ရှူသွင်းရန် ဂက်စ်ကို သိမ်းဆည်းထားနိုင်စေသည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် မမှန်မကန် သုံးစွဲနေသည်ဟု သံသယရှိသော မိဘများ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူများသည် ကလေး၏ အခန်း သို့မဟုတ် အိမ်တစ်ဝိုက်တွင် အောက်ပါပစ္စည်းများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်-

• ဂက်စ်ဘူးငယ်များ။

• နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် တန်ကီငယ်များ။

• အသုံးပြုပြီးသော ဘောလုံးများ။

ရယ်စရာဂက်စ်၏ အန္တရာယ်များမှာ အဘယ်နည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို မမှန်မကန် သုံးစွဲခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ပမာဏများများ သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထပ်ခါတလဲလဲ ရှူသွင်းပါက ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

၁။ အောက်ဆီဂျင် ချို့တဲ့ခြင်း (Hypoxia)

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို အလွန်အကျွံ ရှူသွင်းခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ရရှိနိုင်သော အောက်ဆီဂျင်ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ-

• ခေါင်းကိုက်ခြင်း။

• မူးဝေခြင်း။

• အန်ချင်သလို ဖြစ်ခြင်း။

• အန်ခြင်း။

• နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း။

• သွေးပေါင်ချိန် နိမ့်ခြင်း။

• တက်ခြင်း။

• သတိလစ်ခြင်း။

ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အောက်ဆီဂျင် ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်ကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

၂။ အာရုံကြောစနစ် ထိခိုက်မှု

ထပ်ခါတလဲလဲ သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် ရှူသွင်းခြင်းသည် ဗီတာမင် B12 ၏ ပုံမှန် လုပ်ဆောင်မှုကို နှောင့်ယှက်နိုင်သည်။

ဤအရာကြောင့် ဗီတာမင် B12 ချို့တဲ့မှုနှင့် ဆက်စပ်သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူသည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ-

• လက်ချောင်းများ သို့မဟုတ် ခြေချောင်းများ ထုံကျင်ခြင်း။

• ထိုးကနဲ ထိုးကနဲ ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် ပင်-အပ်များ ထိုးသလို ခံစားရခြင်း။

• ကြွက်သား အားနည်းခြင်း။

• မှတ်ဉာဏ် ပြဿနာများ။

• Peripheral nerve damage။

ပြင်းထန်သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများသည် အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ရေရှည် မမှန်မကန် သုံးစွဲခြင်းသည် အာရုံကြောစနစ်တွင် အမြဲတမ်း ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။

၃။ မှီခိုမှုနှင့် ထပ်ခါတလဲလဲ သုံးစွဲမှု

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်သည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် အားပေးအားမြှောက်ပြုမှုတို့နှင့် ဆက်နွှယ်သော ဦးနှောက်၏ reward system ကို သက်ရောက်စေနိုင်သည်။

အချို့လူများတွင် ဂက်စ်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ သုံးစွဲလိုစိတ် ပြင်းထန်လာနိုင်ပြီး သုံးစွဲမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ခက်ခဲလာနိုင်သည်။

အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အချို့အသုံးပြုသူများသည် အခြားပစ္စည်းများကိုလည်း စတင်သုံးစွဲလာနိုင်သည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် မှီခိုမှုကို မည်သို့ ကုသသနည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်အပေါ် မှီခိုမှု ဖြစ်နေသူများသည် သင့်လျော်သော စိစစ်သတ်မှတ်မှုနှင့် ကုသမှုရရှိရန် ဆေးကုသမှုအကြံဉာဏ်ကို အမြန်ဆုံး ရယူသင့်သည်။

ကုသမှုတွင် ပစ္စည်းမှီခိုမှုအတွက် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စောင့်ရှောက်မှု ပါဝင်နိုင်သည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် ထိတွေ့မှုကြောင့် ကြွက်သား အားနည်းခြင်းကဲ့သို့ အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

• ကြွက်သားအတွင်း ထိုးသွင်းသော ဗီတာမင် B12 ထိုးဆေးများ။

• ပြည့်စုံသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု။

• ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် physiotherapy။

သင့်လျော်သော ကုသမှုသည် လူနာ၏ လက္ခဏာများနှင့် အာရုံကြောထိခိုက်မှု၏ ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်သည်။

ရယ်စရာဂက်စ်သည် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်ကို မည်သို့ ထိခိုက်စေသနည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်သည် ဗီတာမင် B12 ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို နှောင့်ယှက်ပြီး အာရုံကြောအမျှင်များကို ဝန်းရံကာကွယ်ပေးသော myelin sheath ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

myelin ထိခိုက်သွားပါက အာရုံကြောဆဲလ်များအကြား ဆက်သွယ်မှုသည် ထိရောက်မှု လျော့နည်းသွားသည်။

ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်-

• လမ်းလျှောက်ရာတွင် မတည်ငြိမ်ခြင်း။

• ကြွက်သား အားနည်းခြင်း။

• ဖွံ့ဖြိုးမှု နောက်ပြန်ဆုတ်ခြင်း။

• အာရုံစူးစိုက်မှု လျော့နည်းခြင်း။

• စိတ်ခံစားမှု သို့မဟုတ် အပြုအမူ ပြောင်းလဲခြင်း။

ထပ်ခါတလဲလဲ သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိတွေ့မှုရှိပါက အာရုံကြောထိခိုက်မှုသည် အမြဲတမ်း မသန်စွမ်းမှု ဖြစ်စေသည့်အထိ ပြင်းထန်လာနိုင်သည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် မမှန်မကန် သုံးစွဲမှု ဆက်လက်ရှိနေပါက ထိခိုက်မှုသည် စုပေါင်းလာပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သည်။

ရယ်စရာဂက်စ်သည် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် တက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သလား?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို epilepsy ၏ အဓိက အကြောင်းရင်းအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသော်လည်း အချို့အခြေအနေများတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဦးနှောက်လှုပ်ရှားမှုများကို အားပေးနိုင်သည်။

တက်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိပြီးသား ကလေးများသည် အထူးသဖြင့် ခံနိုင်ရည်နည်းနိုင်သည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် ထိတွေ့မှုသည် တက်ခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည် သို့မဟုတ် အောက်ပါအပါအဝင် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မမှန်ကန်မှုများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်-

• ကြွက်သား အားနည်းခြင်း။

• မှတ်ဉာဏ် ပြဿနာများ။

• ပုံမှန်မဟုတ်သော အာရုံကြော လုပ်ဆောင်ချက်။

ဤလက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ပါက ဦးနှောက် သို့မဟုတ် အာရုံကြောစနစ် ထိခိုက်မှု ထပ်မံမဖြစ်စေရန် အမြန်ဆုံး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုသည်။

ရယ်စရာဂက်စ်သည် ပြင်းထန်သော မသန်စွမ်းမှု သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သလား?

ဟုတ်သည်။ နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို ပမာဏများများ ရှူသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းသည် ပြင်းထန်သော အောက်ဆီဂျင် ချို့တဲ့မှု၊ သတိလစ်ခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဂက်စ်ကို လေဝင်လေထွက်မကောင်းသော နေရာများတွင် ရှူသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြားပစ္စည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းကြောင့် အန္တရာယ်များ ပိုမိုမြင့်တက်နိုင်သည်။

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ မမှန်မကန် သုံးစွဲခြင်းသည်လည်း ပြင်းထန်သော အာရုံကြောထိခိုက်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အလွန်ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ထိခိုက်ခံရသူများသည် အာရုံကြောဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှုကြောင့် ကိုယ်တိုင်လမ်းလျှောက်နိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးနိုင်သည် သို့မဟုတ် အိပ်ရာပေါ်မှ မထနိုင်အောင် ဖြစ်နိုင်သည်။

မိဘများသည် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များကို ရယ်စရာဂက်စ် မမှန်မကန် အသုံးပြုမှုမှ မည်သို့ ကာကွယ်နိုင်သနည်း?

နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ်နှင့် ဆက်နွှယ်သော ထိခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ရန် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များကို ဂက်စ်ဖြင့် စမ်းသပ်အသုံးပြုခြင်းမှ အစဉ်တစိုက် တားဆီးရန် ဖြစ်သည်။

မိဘများနှင့် အုပ်ထိန်းသူများသည် အပန်းဖြေသဘော နိုက်ထရပ်စ် အောက်ဆိုဒ် သုံးစွဲခြင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော အန္တရာယ်များနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆိုးကျိုးများကို ရှင်းပြသင့်သည်။

ထို့အပြင် အောက်ပါကဲ့သို့သော အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများကိုလည်း သတိပြုသင့်သည်-

• ကျောင်းစာ စွမ်းဆောင်ရ