ရိုးမတ်ဒ် အဆစ်ရောင်ခြင်း (Rheumatoid) ဆိုတာဘာလဲ?

သင့်လျော်သောကုသမှုမရှိပါက ရေရှည်ရောင်ရမ်းမှုသည် အရိုးနုပြားနှင့် အရိုးကို ပျက်စီးစေနိုင်ပြီး၊ အဆစ်ပုံပျက်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် မသန်စွမ်းမှုတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ (Rheumatoid arthritis) သည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း အလုပ်လုပ်နိုင်သည့်အသက်အရွယ်နှင့် လူလတ်ပိုင်းအရွယ်ရောက်သူများတွင် ပိုမိုမကြာခဏ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိသည်။
အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များ
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ၏ တိကျသော အကြောင်းရင်းကို အပြည့်အဝ မသိရှိသေးပါ။ သုတေသနများအရ မျိုးရိုးဗီဇ၊ ဟော်မုန်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူနေမှုပုံစံဆိုင်ရာ အချက်များက ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှုကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
အရေးပါသော အန္တရာယ်အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
๐ အသက်အရွယ်: ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အန္တရာယ် ယေဘုယျအားဖြင့် မြင့်တက်လာသည်။
๐ လိင်: အမျိုးသမီးများတွင် အမျိုးသားများထက် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ခန့်မှန်းအားဖြင့် သုံးဆပိုများသည်။
๐ မျိုးရိုးဗီဇ: မိသားစုတွင် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ ရှိခဲ့သူများသည် လူအများစုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အန္တရာယ် ပိုမြင့်နိုင်သည်။
๐ ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲမှု: ကိုယ်အလေးချိန်များခြင်း သို့မဟုတ် အဝလွန်ခြင်းသည် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပြီး ထိခိုက်ထားသော အဆစ်များပေါ်တွင် ထပ်ဆောင်းဖိအား ဖြစ်စေနိုင်သည်။
๐ ပတ်ဝန်းကျင်ထိတွေ့မှု: ဆီလီကာဖုန်မှုန့်နှင့် အက်စ်ဘက်စတပ်စ်ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို ရေရှည်ထိတွေ့ခြင်းသည် အချို့လူများတွင် အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။
๐ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း: ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ နှစ်မျိုးလုံးကို မြင့်တက်စေသည်။
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ၏ လက္ခဏာများ
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ၏ လက္ခဏာများသည် မကြာခဏ ရက်သတ္တပတ်များ သို့မဟုတ် လများအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။ အချို့လူနာများတွင် အဆစ်ရောင်ရမ်းမှု သိသာလာမီ ယေဘုယျလက္ခဏာများ အရင်ဆုံး ခံစားရနိုင်သည်။
အစောပိုင်းလက္ခဏာများတွင် ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
๐ အဖျားနိမ့်နိမ့်ရှိခြင်း
๐ ကြွက်သားကိုက်ခဲခြင်း
๐ အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း
๐ မရည်ရွယ်ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း
๐ အားနည်းခြင်း
အဆစ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ
အများအားဖြင့် တွေ့ရသော အဆစ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများတွင် ပါဝင်သည်-
๐ နာကျင်ခြင်း
๐ ဖောင်းရမ်းခြင်း
๐ အဆစ်ပတ်လည် ပူနွေးခြင်း
๐ ထိခိုက်လွယ်ခြင်း
๐ အဆစ်တင်းကျပ်ခြင်း
๐ လှုပ်ရှားနိုင်မှုအကွာအဝေး လျော့နည်းခြင်း
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ နှစ်ဖက်လုံးရှိ တူညီသော အဆစ်များကို မကြာခဏ ထိခိုက်စေသော်လည်း လက္ခဏာများသည် တစ်ဖက်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်နိုင်သည်။
မကြာခဏ ထိခိုက်သော နေရာများမှာ-
๐ လက်ချောင်းအဆစ်များ
๐ လက်ကောက်ဝတ်များ
๐ တံတောင်ဆစ်များ
๐ ခြေဖျားနှင့် ခြေချောင်းများ
๐ ခြေကျင်းဝတ်များ
๐ ဒူးများ
๐ လည်ပင်း
နံနက်ခင်းတင်းကျပ်ခြင်းသည် ထူးခြားသော လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုင်နေရခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ရှိနေပြီးနောက်လည်း ဖြစ်နိုင်ပြီး မကြာခဏ တစ်နာရီထက် ပိုကြာတတ်သည်။
အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် မကြာခဏ ထိခိုက်သော အဆစ်များ
လက်များနှင့် လက်ချောင်းများ
လက်ချောင်းအဆစ်များသည် နာကျင်၊ ဖောင်းရမ်း၊ ထိခိုက်လွယ်လာနိုင်သည်။ လူနာများသည် လက်ဆုပ်အား လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် နေ့စဉ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ကိုင်တွယ်ရခက်ခဲခြင်းကို သတိပြုမိနိုင်သည်။
ရေရှည်ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် အဆစ်ပုံပျက်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ boutonnière deformity ဟု ခေါ်သော လက်ချောင်းအဆစ်များ ပုံမှန်မဟုတ်စွာ ကွေးနေသည့် အခြေအနေလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။
လက်ကောက်ဝတ်များ
လက်ကောက်ဝတ်ရောင်ရမ်းမှုသည် နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေပြီး လက်ကောက်ဝတ်ကို နောက်သို့ ကွေးရန် သို့မဟုတ် ပုံမှန် လက်လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲစေနိုင်သည်။
တံတောင်ဆစ်များ
တံတောင်ဆစ်ပတ်လည် ဖောင်းရမ်းမှုသည် အနီးအနားရှိ အာရုံကြောများကို ဖိသိပ်နိုင်ပြီး လက်ချောင်းများတွင် ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် စူးစူးရှရှခံစားမှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ခြေဖျားနှင့် ခြေချောင်းများ
ခြေချောင်းအမြစ်ပတ်လည် ထိခိုက်လွယ်ခြင်းကြောင့် ပုံမှန် လမ်းလျှောက်ရခက်ခဲပြီး မသက်မသာဖြစ်စေနိုင်သည်။ လူနာများသည် နာကျင်မှုကို ရှောင်ရှားရန် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ဖနောင့်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထားနိုင်သည်။
ခြေကျင်းဝတ်များ
ခြေကျင်းဝတ်ပတ်လည် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဖောင်းရမ်းခြင်းတို့သည် အာရုံကြောများကို ဖိသိပ်ကာ ခြေဖျားများတွင် ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ဒူးများ
ရောင်ရမ်းနေသော ဒူးများသည် ဖောင်းရမ်းလာပြီး ကွေးရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။ ရေရှည်ပျက်စီးမှုကြောင့် ထောက်ပံ့ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုများ အားနည်းလာပြီး အဆစ်မတည်ငြိမ်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
အချို့လူနာများတွင် Baker’s cyst ဟု ခေါ်သော ဒူးနောက်ဘက်ရှိ အရည်ပြည့်ဖောင်းအရည်အိတ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
နောက်ပိုင်းအဆင့် လက္ခဏာများ
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အကြီးစားအဆစ်များနှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို ထိခိုက်နိုင်သည်။
လည်ပင်း
သားအိမ်ခေါင်း ကျောရိုးတွင် ရောင်ရမ်းမှုသည် အောက်ပါအခြေအနေများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်-
๐ လည်ပင်းနာကျင်ခြင်း
๐ ခေါင်းကိုက်ခြင်း
๐ လည်ပင်းကို လှည့်ရန်၊ ကွေးရန် သို့မဟုတ် ဆန့်ထုတ်ရန် ခက်ခဲခြင်း
ပြင်းထန်သော လည်ပင်းလက္ခဏာများသည် အထက်ပိုင်း ကျောရိုးမတည်ငြိမ်မှုက တစ်ခါတစ်ရံ ကျောရိုးကြိုးကို ထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် သေချာစွာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှု လိုအပ်သည်။
ပခုံးများ
ပခုံးရောင်ရမ်းမှုသည် နာကျင်မှုဖြစ်စေပြီး လက်လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်နိုင်သည်။
တင်ပါးများ
တင်ပါးရောင်ရမ်းမှုသည် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ မတ်တပ်ရပ်ခြင်းနှင့် လှေကားတက်ခြင်းကို ခက်ခဲစေနိုင်သည်။
အသံအိုးအဆစ်များ
ရှားပါးသော အခြေအနေများတွင် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအနီး အသံအိုးရှိ အသေးစားအဆစ်များကို ထိခိုက်စေပြီး အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်-
๐ အသံသြခြင်း
๐ လည်ချောင်းမသက်မသာဖြစ်ခြင်း
๐ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း
Rheumatoid Nodules
အချို့လူနာများတွင် အရေပြားအောက်၌ အမာရွတ်တုံးများကဲ့သို့ ခိုင်မာသော အဖုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ၎င်းတို့ကို rheumatoid nodules ဟု ခေါ်သည်။
၎င်းတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖိအား သို့မဟုတ် ပွတ်တိုက်မှု ခံရသော နေရာများတွင် မကြာခဏ ပေါ်လာတတ်ပြီး အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
๐ တံတောင်ဆစ်များ
๐ လက်ချောင်းများ
๐ လက်ဖျံများ
๐ ခေါင်းနောက်ဘက်
๐ ကျောရိုးအောက်ခြေ
๐ Achilles tendon များ
๐ လက်၏ tendon များ
အဆစ်များအပြင် အခြားနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါသည် systemic disease တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တစ်လျှောက်ရှိ အင်္ဂါများနှင့် တစ်ရှူးများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများသည် ရောဂါကိုယ်တိုင်ကြောင့် သို့မဟုတ် အချို့အခြေအနေများတွင် ကုသရန် အသုံးပြုသော ဆေးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
ဖြစ်နိုင်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများမှာ-
๐ အရိုးဓာတ်သိပ်သည်းဆ လျော့နည်းခြင်းနှင့် osteoporosis
๐ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း
๐ Rheumatoid nodules နှင့် အခြား အရေပြားအခြေအနေများ
๐ မျက်စိရောင်ရမ်းခြင်း၊ မျက်လုံးခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံပြဿနာများ
๐ အဆုတ်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မပျောက်သော ချောင်းခြောက်ဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူမဝခြင်း
๐ နှလုံးပတ်လည် တစ်ရှူးရောင်ရမ်းခြင်း
๐ သွေးကြောရောင်ရမ်းခြင်း
๐ Sjögren’s syndrome၊ ၎င်းသည် မျက်လုံးခြောက်ခြင်းနှင့် ပါးစပ်ခြောက်ခြင်းကို မကြာခဏ ဖြစ်စေသည်
๐ နှလုံးဖောက်ခြင်းနှင့် လေဖြတ်ခြင်းအပါအဝင် နှလုံးသွေးကြောရောဂါ အန္တရာယ် မြင့်တက်ခြင်း
๐ အချို့သော ကင်ဆာများ၊ အထူးသဖြင့် lymphoma ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းငယ် မြင့်တက်ခြင်း
ဤနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို စောင့်ကြည့်ရှာဖွေ၍ ထိန်းချုပ်ရန် ပုံမှန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်မှုသည် အရေးကြီးသည်။
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါကို မည်သို့ ရောဂါရှာဖွေသလဲ?
လူနာတိုင်းတွင် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါကို အတည်ပြုနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော စမ်းသပ်မှု မရှိပါ။ ရောဂါရှာဖွေခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဆေးမှတ်တမ်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု၊ သွေးစစ်ခြင်းနှင့် ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုတို့ ပေါင်းစပ်ရန် လိုအပ်သည်။
အကဲဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ နာကျင်၊ ဖောင်းရမ်း သို့မဟုတ် တင်းကျပ်သော အဆစ်များကို စစ်ဆေးခြင်း
๐ နံနက်ခင်းတင်းကျပ်ခြင်း ကြာချိန်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း
๐ Rheumatoid factor သွေးစစ်ခြင်း
๐ Anti-cyclic citrullinated peptide antibody စစ်ဆေးခြင်း
๐ ESR နှင့် CRP ကဲ့သို့သော ရောင်ရမ်းမှုဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ
๐ Complete blood count
๐ X-ray များ
๐ သင့်လျော်ပါက Ultrasound သို့မဟုတ် MRI
အစောပိုင်းလက္ခဏာများသည် အခြားသော အဆစ်ရောဂါအခြေအနေများနှင့် ဆင်တူနိုင်သဖြင့် rheumatologist တစ်ဦး၏ အကဲဖြတ်မှု လိုအပ်နိုင်သည်။
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ ကုသမှု
လက်ရှိတွင် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါကို လုံးဝပျောက်ကင်းစေသည့် ကုသမှုမရှိသေးသော်လည်း ခေတ်မီကုသမှုများက ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အဆစ်ပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေကာ လက္ခဏာများကို သက်သာစေပြီး လူနာများအား တက်ကြွသော ဘဝနေထိုင်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စေသည်။
အစောပိုင်းကုသမှုသည် အထူးအရေးကြီးသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဆစ်ပျက်စီးမှုသည် ရောဂါအစောပိုင်းအဆင့်များတွင်ပင် စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဆေးဝါးကုသမှု
ကုသမှုတွင် ဆေးအမျိုးအစားအမျိုးမျိုး ပါဝင်နိုင်သည်။
๐ Disease-modifying antirheumatic drugs: ဤဆေးများသည် ကိုယ်ခံအားလှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး အဆစ်ပျက်စီးမှု တိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေသည်။
๐ Biological သို့မဟုတ် targeted therapies: စံဆေးဝါးများက ရောဂါကို လုံလောက်စွာ မထိန်းချုပ်နိုင်သည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။
๐ နာကျင်မှုသက်သာစေသော ဆေးများ: ၎င်းတို့သည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန် ကူညီသော်လည်း ရောဂါတိုးတက်မှုကို မတားဆီးနိုင်ပါ။
๐ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချပေးသော ဆေးများ: ၎င်းတို့သည် နာကျင်မှု၊ ဖောင်းရမ်းမှုနှင့် တင်းကျပ်မှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။
๐ Corticosteroids: ၎င်းတို့သည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျင်မြန်စွာ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်သော်လည်း ရေရှည်အသုံးပြုမှုက ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် ပုံမှန်အားဖြင့် သတိထား၍ အသုံးပြုသည်။
လူနာများသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆေးအားလုံးကို သောက်သုံးပြီး ထိရောက်မှုနှင့် ဖြစ်နိုင်သော မကောင်းကျိုးများကို စောင့်ကြည့်ရန် ပုံမှန်သွေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်သည်။
ခွဲစိတ်ကုသမှု
အဆစ်တစ်ခုသည် ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးသွားပြီး ကောင်းမွန်စွာ မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့သည့်အခါ ခွဲစိတ်ကုသမှုကို စဉ်းစားနိုင်သည်။
လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင် ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ ပျက်စီးနေသော tendon များကို ပြုပြင်ခြင်း
๐ အဆစ်ပုံပျက်ခြင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း
๐ ရောင်ရမ်းနေသော အဆစ်တစ်ရှူးများကို ဖယ်ရှားခြင်း
๐ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးသွားသော အဆစ်ကို အစားထိုးခြင်း
ခွဲစိတ်ကုသမှုသည် နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန်၊ လှုပ်ရှားမှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန်နှင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို တိုးတက်စေရန် ကူညီနိုင်သည်။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုသမှုနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း
Physiotherapy သည် ပျော့ပြောင်းနိုင်မှု၊ ကြွက်သားအား၊ ဟန်ချက်ညီမှုနှင့် အဆစ်လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။
ကိုယ်ပိုင်လိုအပ်ချက်အရ ပြင်ဆင်ထားသော အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်နိုင်သည်-
๐ Range-of-motion လေ့ကျင့်ခန်းများ
๐ ကြွက်သားအားကောင်းစေသော လေ့ကျင့်ခန်းများ
๐ သက်ရောက်မှုနည်းသော အေရိုးဗစ်လှုပ်ရှားမှု
๐ ထိခိုက်ထားသော အဆစ်များကို ကာကွယ်ရန် အကြံဉာဏ်
๐ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများအတွက် ထောက်ကူပစ္စည်းများ
လေ့ကျင့်ခန်းကို ရောဂါလှုပ်ရှားမှုအခြေအနေနှင့် တစ်ဦးချင်း၏ ကိုယ်လက်စွမ်းရည်အလိုက် ချိန်ညှိသင့်သည်။
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်ပါသလား?
၎င်း၏ တိကျသော အကြောင်းရင်း မသိရှိသေးသောကြောင့် လက်ရှိတွင် ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါကို သေချာစွာ ကာကွယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်း မရှိသေးပါ။
သို့သော် အချို့သော အစီအမံများသည် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို ကန့်သတ်ရန် ကူညီနိုင်သည်-
๐ ဆေးလိပ်မသောက်ပါနှင့်။
๐ ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းပါ။
๐ ဆက်တိုက်အဆစ်နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖောင်းရမ်းခြင်း ဖြစ်လာပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှု ခံယူပါ။
๐ ရောဂါရှာဖွေပြီးနောက် အမြန်ဆုံး ကုသမှုစတင်ပါ။
အစောပိုင်းရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းတို့သည် ရောဂါထိန်းချုပ်မှုကို တိုးတက်စေပြီး အမြဲတမ်းအဆစ်ပုံပျက်ခြင်း အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါနှင့် အတူနေထိုင်ခြင်း
ရှုမတွတ်အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါရှိသူများသည်-
๐ မိမိ၏ rheumatologist နှင့် ချိန်းဆိုထားသည့် ဆရာဝန်တွေ့ဆုံမှုတိုင်းကို တက်ရောက်ပါ။
๐ အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း သွေးစစ်ခြင်းနှင့် အခြား စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ပါ။
๐ ဆေးဝါးများကို စဉ်ဆက်မပြတ် သောက်သုံးပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်မရှိဘဲ ပေးထားသော ကုသမှုကို မရပ်ပါနှင့်။
๐ ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း အဆစ်များကို ပုံမှန် လေ့ကျင့်ပါ။
๐ အလွန်လေးသော အရာများကို မသယ်ဆောင်ပါနှင့်။
๐ လက္ခဏာများ ပိုဆိုးလာစေသည့် အခြေအနေများတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ခုန်ခြင်း၊ နက်နက်ထိုင်ခြင်း၊ ခြေချိတ်ထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒူးထောက်ခြင်းတို့ကို ရှောင်ပါ။
๐ ဒူး၊ ခြေကျင်းဝတ်နှင့် ခြေဖျားပေါ် ဖိအားလျှော့ချရန် ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းပါ။
๐ ကယ်လစီယမ်၊ ဗီတာမင် D၊ ပရိုတိန်း၊ သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ လုံလောက်စွာ ပါဝင်
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

What Does the Liver Do?
What Does the Liver Do? 1. Toxin Filtration and Metabolism: The liver acts as the body's detoxification plant by converting various toxins - such as alcohol, drugs, chemicals, and metabolic byproducts - into forms that can be easily excreted from the body via urine or stool.

NCDs ဆိုတာဘာလဲ။
NCDs သည် Non-Communicable Diseases (ကူးစက်မတတ်သော နာတာရှည်ရောဂါများ) ကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းတို့ကို အောက်ပါလက္ခဏာများဖြင့် သတ်မှတ်သည်-

ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို သင့်ကလေးကို ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းမလဲ
သင့်ကျောက်ကပ်များကို ကျန်းမာနေစေရန် ဂရုစိုက်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေပြီး ထိန်းသိမ်းရန် နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။