RSV ဆိုတာဘာလဲ?

RSV (Respiratory Syncytial Virus) သည်အောက်ခြေရှုခင်းလမ်းကြောင်းကိုထိခိုက်စေသော ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကလေးနဲ့လေးကလေးများအနက် Pneumonia နှင့် Bronchiolitis ကိုဖြစ်စေနိုင်သော အဓိကအကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။ ဤဗိုင်းရပ်စ်သည် မိုးနှောင်းနှင့် ဆောင်းဦးရာသီများတွင် အထူးသဖြင့်တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ရောဂါပြင်းထန်လှပါက ဆိုပ်သည် အတည်ပြုတားမြစ်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ကလေးများအချို့ကတော့ Intensive Care Unit (ICU) တွင်ကုသရန်လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ RSV ကူးစက်ခြင်းသည် အနာရှည် ရှုခင်းလမ်းကြောင်းပြဿနာများဖြစ်လာစေနိုင်ပြီး၊ airway hyperreactivity, chronic cough နှင့် asthma တို့ကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
RSV ဖြင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါပြင်းထန်စေနိုင်သော ကလေးများအပါအဝင်-
- Chronic lung disease ရှိသော မျိုးတင်မွေးကလေးများ
- Congenital heart disease ရှိသော ကလေးများ
- Cystic fibrosis ရှိသော လူနာများ
- Severe immunodeficiency ရှိသော ကလေးများ
ယခုပြီးခဲ့သည့်ကာလအတွင်း လက်ရှိဆေးဘက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်တွင် ပိုမိုထိရောက်စေသည့် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုရွေးချယ်စရာအသစ်တစ်ခုသည် Nirsevimab (Monoclonal antibody) ဖြစ်ပြီး RSV ကိုထိရောက်စွာကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ယင်းကို မွေးနေ့မှ လေးနှစ်အရွယ်အထိ ကလေးများသို့ ထိုးနိုင်ပါသည်။
RSV Passive Immunization ကို မည်သည့် အသက်အရွယ်များလက်ခံနိုင်သလဲ?
ပထမသက်တမ်း
- မွေးတာနဲ့ ၁၂ လအထိ ကျန်းမာသော ကလေးကလေးများ
- ၈ လအောက်အရွယ် ကလေးများအတွက် ညွှန်ကြားထားပြီး၊ ၈–၁၂ လအထိလည်း ဆင်ခြင်နိုင်ပါသည်
- လွန်စွာအန္တရာယ်ရှိသော အသက်အဖွဲ့နယ်ကူးသို့၊ ဥပမာ-
- Chronic lung disease ရှိသော မျိုးတင်မွေးကလေးများ
- Severe immunodeficiency ရှိသော ကလေးများ
- ဆေးကုသမှုလက်ခံနေရသေးသော Congenital heart disease ရှိသော ကလေးများ
ဒုတိယသက်တမ်း
- RSV အန္တရာယ်မြင့်ခြင်း ဆက်ရှိနေသော မွေးနေ့မှ ၂၄ လအရွယ်အထိ ကလေးများ
- ၁၂–၁၉ လအရွယ်တွင် အသက်အန္တရာယ်များ ရှိသော ကလေးများ
- ၁၉–၂၄ လ အရွယ်တွင်လည်း အန္တရာယ်အနည်းငယ်ရှိလျှင် ဆင်ခြင်နိုင်ပါသည်
ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးအတိုင်းအတာ (Dosage)
< ၅ ကီလိုဂရမ် ကျောက်ရှိသော ကလေး – ၅၀ မီလီဂရမ် (intramuscular injection တစ်ကြိမ်)
> ၅ ကီလိုဂရမ် ကျောက်ရှိသော ကလေး – ၁၀၀ မီလီဂရမ် (intramuscular injection တစ်ကြိမ်)
၁၂–၂၄ လအရွယ် ကလေးများ – ၂၀၀ မီလီဂရမ် (intramuscular injection နှစ်နေရာ)
ကလေးများအတွက် RSV Passive Immunization (Nirsevimab) ၏ ထိရောက်မှု
- RSV ကူးစက်မှုအန္တရာယ်ကို ၇၉.၅% ထိ လျော့နည်းစေနိုင်သည်
- RSV ဆက်စပ်သော အောက်ခြေရှုခင်းလမ်းကြောင်းရောဂါများကြောင့် တိုက်ရိုက်ကျရောက်ရမှုကို ၈၃.၂% ထိ လျော့နည်းစေနိုင်သည်
- ICU တက်ရောက်ရန်နှင့် Ventilator အသုံးပြုရမှု စိတ်မချရစေရန် ၇၅.၃% ထိ ပြင်းထန်မှုလျော့နည်းစေနိုင်သည်
- RSV ရာသီအတွင်း ၅ လ ထိ ကာကွယ်မှုပေးနိုင်သည်
RSV Passive Immunization သည်လုံခြုံပါသလား?
RSV Passive Immunization (Nirsevimab) သည် မိန်းမသားမှရရှိသော Antibody များကိုသုံး၍ထုတ်လုပ်ထားသဖြင့် လုံခြုံမှုမြင့်မားသည်။ ယင်းကို ကြာရှည်ထိတွေ့နိုင်ရန် ယန္တရားထော့ခြင်းနှင့် အဆက်အမြဲတိုးတက်အောင် ပြုပြင်ထားသည်။ ယခင်ကတုန်းက သက်တမ်းရွေးကြီးသောကလေး (ဥပမာ-နှလုံးရောဂါရှိသူ) တွင် monthly injection အဖြစ် (တစ်နှစ် ၅ ကြိမ်အထိ) ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ယခုနောက်ဆုံးဤနည်းဖြင့် ကာလကြီးများထဲတွင် တစ်ကြိမ်ထိုးခြင်းဖြင့်ပီးတော့သော ကာကွယ်မှုသည် ပိုကြာမြင့်လာသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် လွန်ခဲ့သော ၃-၄ နှစ် အထိ အသုံးပြုမိပြီးပါပြီ။
အန်းဖလက်စစ်-type ဓာတ်ပြုလက်မတော်မှုဖြစ်နိုင်မှု အလွန်နည်းပါးပြီး၊ အပူစွန့်ခြင်း (နွေးနင်းခြင်း)ကဲ့သို့သော အနုတ်ဆိုးအကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် ရှားပါးပြီး အနည်းငယ်သာတက်ပါသည်။
RSV Passive Immunization (Nirsevimab) ၏ အားသာချက်များ
၁. RSV တိုက်ရိုက်ကာကွယ်နိုင်မှု
Nirsevimab သည် တဆင့်စာတိုင်ကြားရှား antibody များကို ချက်ချင်းထောက်ပံ့ပြီး RSV ရာသီအတွင်း အန္တရာယ်အမြင့်ဆုံးကာလဘဝကို ယာယီကာကွယ်မှုပေးသည်။ (တီကာဆေးကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာငယ်ရင်းဖြင့်အာသာလာရန် စောင့်ရန်မလိုပါ)
၂. ရောဂါပြင်းထန်မှု လျော့နည်းစေခြင်း
Nirsevimab ထိုးခံရပြီးနောက် RSV ကူးစက်ခဲ့လှယ်လည်း ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုသေးငယ်ပြီး bronchiolitis, pneumonia စသည့် ဆက်သွယ်ရောဂါများနှင့် ICU တက်ရောက်မှုအန္တရာယ်ကိုလည်း လျော့နည်းစေသည်။
၃. ဆေးရုံတက်ရောက်မှု အလျော့အတင်း
Nirsevimab သည် RSV ဆက်စပ်ဆေးရုံတက်ရောက်မှုကို ၇၀-၈၀% လောက် လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်းသိပ္ပံလေ့လာမှုများဖော်ပြသည်။
၄. တစ်ရာသီလုံး ကြာရွည်သောကာကွယ်မှု
တစ်ခါထိုးခြင်းဖြင့် တစ်ရာသီ RSV ရာသီတာဝန်သူချင်းအတွက် တစ်လအနည်းဆုံးပြီးလေ့ရှိသော မိုးနှောင်းနှင့် ဆောင်းဦးရာသီတစ်လယ်တွင် ကာကွယ်မှုရှိသည်။
၅. ကျန်းမာသောကလေးနှင့် အန္တရာယ်ရှိသူတို့နှစ်စုပြီး လုံခြုံစွာအသုံးပြုနိုင်ခြင်း
မွေးနေကတည်းက ၁၂ လအထိ ကလေးများ၊ ကျန်းမာသူ/ အန္တရာယ်ရှိသူများစာရင်းပါ Premature, Heart disease, Lung disease ရှိသူများအားလုံးအတွက်သုံးနိုင်သည်။
၆. ဆေးရုံကုန်ကျစရိတ်နှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုလျော့နည်းစေခြင်း
ဆေးရုံတက်ရောက်မှုနှင့် သက်ဆိုင်ရာကုသခွန်များကိုလေ့တူညီစွာလျော့နည်းစေပြီး မိသားစုဝင်များအပေါ်အလုပ်ချုပ်မရမှုကိုပါ လျော့နည်းစေနိုင်သည်။
၇. ရှည်လျားသည့်ရှုခင်းလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာအန္တရာယ်လျော့နည်းစေခြင်း
Asthma သို့မဟုတ် airway hyperreactivity စသော ရှည်လျားသည့် ရှုခင်းလမ်းကြောင်းပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်မှုကိုပါ လျော့နည်းစေပါသည်။
၈. ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး တာဝန်အလျော့အတင်း
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် RSV ဆေးကုသမှုများအတွက် တစ်နှစ် ၁.၇၅ ဘီလျံဘတ် ထိ ကျသင့်ရသဖြင့် ကာကွယ်မှုသည် ထိုကျန်းမာရေးစနစ်တွင် သက်သာမှုအလွန်ဖြစ်စေပါသည်။
အရေးကြီးသတိပြုစရာများ
- RSV Passive Immunization ကို လေးထပ်တိုးတက်အာရုံတက်နိုင်သည့်တီကာများနှင့် တွဲလက်ခံပေးနိုင်သည်၊ ကြားကာလလိုအပ်မှုမရှိပါ
- တစ်ပြိုင်နက်တည်းတွင် သီးသန့် injection site တွင် ထိုးနိုင်သည်
နိဂုံးချုပ်
RSV ကာကွယ်ခြင်းသည် သားသမီးအား ပြင်းထန်သောရောဂါမှကာကွယ်လိုသည့် မိဘများအတွက်အရေးကြီးသည်။ စိုးရိမ်ရပါက ကလေးဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်၍ အနာဂတ်ကာကွယ်မှုတစ်ခုပါမြန်မြန်ဆန်ဆန် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ Nirsevimab ဖြင့် RSV Passive Immunization ကဲ့သို့ကာကွယ်မှုများသည် RSV ပိုးထွက်ကာလကိုအထူးသဖြင့် မွေးကလေးများကိုကာကွယ်ရေးအတွက်အရေးပါသည်။
သင့်လူငယ်ကလေးသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော အသက်အုပ်စုတွင်ပါဝင်လျှင် သင့်လျော်မှုအတွက် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်ပါသည်-အကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းမှာ အမြဲတမ်းကုသခြင်းထက်ပိုကောင်းသည်။
ရင်းမြစ်- Vibhavadi Hospital
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

အလေးချိန် လျှော့ချရန် ဆေးတံမြှောင်သည့် မိုးတွင်း
တက်ကြွလာသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်အလေးချိန်ပိုခြင်း သို့မဟုတ် ဝလွန်ခြင်းသည် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် ဆေးတိုင်ကြီးရောဂါများဖြစ်စေခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည် - ဥပမာ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးပေါင်မြင့်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကိုလက်စထရောအမြင့် ရောဂါ၊ ထို့ပြင် အချို့သောကင်ဆာအမျိုးအစားများအထိပါ။

ကြောင့်ယောက်ခြေချောင်းအစားထိုးဆေးခွဲခြင်း
နောက်ခံအူရပ် ခွဲစိတ်ခြင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မတည့်မှုများကြီးပြီး၊ အန္တရာယ်အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နောက်ခံအူရပ် အနာအဆာများရှိသော လူနာများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာ - herniated discs ကို ကုသခြင်း၊ spinal degeneration (နောက်ခံအူရပ် ပျက်စီးခြင်း)၊ spinal tumors (နောက်ခံအူရပ် ရောင်ပြန်)၊ osteoporosis (အရိုးပေါ့ရင့်ရောဂါ) ကြောင့် ခွဲအုပ်ခြင်း၊ spinal curvature (နောက်ခံအူရပ် တုတ်မတည့်မှု) သို့မဟုတ် deformities (ပုံသဏ္ဍာန်မ့သည့် မတည့်မှုများ) နှင့် မှန်ကန်သည့် နေ့စဥ်ဘဝကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် မကျန်းမာမှုများကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်။

အစာအိမ်အော်အရေအာင်းပြန်ဂရင်းရောဂါ (Gastroesophageal Reflux Disease - GERD)
ဂတ်စထရိုအီဆိုဖေဂျီရယ် ရီဖလက်စ် โรဂ် (GERD) ဟုလည်းလူသိများသည့် အက်ဆစ်ရီဖလက်စ်သည် အစာအိမ်အက်ဆစ်သည် အီဆိုဖာဂပ်စ်သို့ပြန်စီးသွားခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်သောလှုပ်ရှားမှုနှင့် မောဟိုက်ခြင်းများဖြစ်ပေါ်စေသော အသည်းအသန်ကျေသွားသော အစာအိမ်ကြောင့်ဖြစ်သော အစာအျှစ်အာဟာရစနစ်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် GERD ၏ မြင်ကွင်းကျယ်လုံလောက်သော အနုမြူအကြောင်းအရာ များကို ဖော်ပြပေးထားပါသည်။