အာရုံနှင့်စိတ်ကျရောဂါ (Depression)

စိတ်ကျနိုင်ငံရောဂါ (Major Depressive Disorder သို့မဟုတ် Depressive Episode) ဆိုသည်မှာ လူနာတို့တွင် စိတ်ညစ်ရသောခံစားမှု၊ စိတ်ဝင်စားမှုမရှိတော့ခြင်း သို့မဟုတ် ယခင်က ဝင်စားခဲ့သော အရာများအပေါ် ဝမ်းမြောက်မှုမရှိတော့ခြင်းများကို ကြာရှည်စွာ ခံစားစေသည့် စိတ်ဖြစ်ပျက်နှင့် ဆက်စပ်သောရောဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အလုပ်၊ သင်တန်း၊ ဆက်ဆံရေးများနှင့် မကျွမ်းကျင်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအရည်အသွေးအားလုံးကို သက်ရောက်စေသည်။

တွေ့ရနိုင်သော ရောဂါလက္ခဏာများ:

၁။ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ
• အမြဲတမ်း စိတ်ညစ်ဝေဒနာ၊ စိတ်ဗလာ၊ မျှော်လင့်ချက်မရှိခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းပြချက်မရှိပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြစ်တင်သောခံစားမှု
• ယခင်ကနှစ်သက်ခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် ဝါသနာမရှိတော့ခြင်း

၂။ အပြုအမူဆိုင်ရာ
• လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှ ချန်သွားခြင်း၊ အထီးကျန်နေခြင်း၊ လူတွေ့မလိုလိုဖြစ်ခြင်း
• အလုပ်လုပ်ခြင်းနှေးခြင်း၊ တက်ကြွအားထားမရှိခြင်း

၃။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ
• အရိပ်အယောင် အိပ်ပျော်နေခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်မပျော်မှု (Insomnia)
• ဗျည်းကြပ်စားမှုမရှိတော့ခြင်း သို့မဟုတ် များသောအစားအစာစားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပြောင်းလဲမှု
• ခန္ဓာကိုယ်ပုပ်နိုင်စွမ်းကျဆင်းခြင်း၊ လွယ်လွယ်နဲ့ ပျင်းပန်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အနေအထား အကြောင်းမဲ့နာကျင်မှုများ

၄။ အသိအမြင်ဆိုင်ရာ
• အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့နည်းခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်တွင်ပြသာနာရှိခြင်း
• ကိုယ့်ကိုယ်ကို တန်ဖိုးမရှိသလိုခံစားခြင်း
• သေခြင်းသို့မဟုတ် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေချင်တဲ့ စိတ်စွဲတွည်းမှုရှိနိုင်ခြင်း


စိတ်ကျနိုင်ငံရောဂါ စစ်ဆေးရန် အစီအစဉ်:

၁။ TFT (TSH, fT3, fT4) ကိုယ်တွင်းသိုင်းရိုဏ်ဂျီ hormone များ

၂။ Cortisol Hormone

၃။ DHEA-S Pressure နှင့် ဆက်စပ်သော Hormone