အနည်းဆုံးဒိုစ် CT အဆုတ် (LDCT) စစ်ဆေးမှုသည် အဆုတ်ကင်ဆာကို စောင့်ကြည့်ဖော်ထုတ်နိုင်စေပြီး ဆေးပညာဘေးထွက်များနှင့် ဆေးကုသမှုအခွင့်အလမ်းကို တိုးတက်စေပါသည်။

လက်ရှိတွင် အဆုတ်ကင်ဆာ စစ်ဆေးမှုကို low-dose computed tomography (LDCT) အသုံးပြု၍ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ ဤသည်မှာ အတော်လေးမြင့်မားသော resolution ဖြင့် သုံးဘက်ထပ် ပုံရိပ်အနေဖြင့် ပိုမိုသေးငယ်သည့် အကြီးအကဲကိုတွေ့ရှိနိုင်သော နည္းပညာဖြစ်သည်။

 

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာမှုများအရ အန္တရာယ်အရှိဆုံးသူများတွင် အစောပိုင်းအဆုတ်ကင်ဆာကို နှစ်စဉ် LDCT ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းသည် အဆုတ်ကင်ဆာနှုန်းသေမှုနှုန်းကို ၂၀ - ၃၀%* ထိလျှော့ချပေးနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမပေါ်ခင် အဆုတ်ကင်ဆာကို အစောဘက် ခြေရာခံနိုင်ခြင်းဖြင့် ချက်ချင်းကုသမှုနှင့် ထိရောက်သောအကျိုးရှိနိုင်ပြီး၊ လူနာများသည် ပုံမှန် computed tomography (CT) ရင်ဘတ်စကင်ထက် ရောင်ခြည်ထိခိုက်မှုနည်းသော ဓာတ်ခြည်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

 

Low Dose CT Chest (LDCT) ကို ပိုမို သိရှိပါ

Low Dose CT Chest သည် ရင်ဘတ်ဧရိယာကို ဓာတ်ခြည်အနည်းငယ်သာဖြင့် စစ်ဆေးပေးသော computed tomography scan တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အဆုတ်အတွင်း၌ အသေးစားအက္ခရာများပါဝင်သည့် သုံးဘက်ထပ်ပုံရိပ်များ ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ အနည်းငယ်သာ ဓာတ်ခြည်ဖြင့် contrast injection မလိုပဲ အဆုတ်အတွင်းရှိ နူးညံ့သေးငယ်သည့်အခြောက်များ သို့မဟုတ် nodules များကို သေချာစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။

 

စကင်ခြင်းအမျိုးမျိုးမှ ဓာတ်ခြည်ခံရမှုနှိုင်းယှဉ်ချက်

        ๐  ပုံမှန် CT ရင်ဘတ် ၇ mSv

        ๐  Low dose CT ရင်ဘတ် ၁.၅ mSv

        ๐  ရင်ဘတ် X-ray ၀.၁ mSv

 

Low Dose CT ကို ရွေးချယ်သင့်သည့်အကြောင်းအရင်း

        ๐  ၂-ဒိမ်းရှင်းရင် X-ray ထက်လည်း ပိုမိုအသေးစိတ်အချက်အလက်ဖြင့် သုံးဘက်ထပ်ပုံရိပ်များပေးနိုင်သည်

        ๐  ပုံမှန် CT ရင်ဘတ်ထက် ဓာတ်ခြည်ပမာဏကို ၅ ဆလျော့၍ အသုံးပြုထားသည် (ပုံမှန် CT ရင်ဘတ်သည် ၇ mSv* အသုံးပြုသော်လည်း LDCT ရင်ဘတ်သည် ၁.၅ mSv* အသုံးပြုသည်)

        ๐  လုပ်ရန်လွယ်ကူပြီး အချိန်တိုရွေးပြီး၊ နောက်ဆက်ရာ အန္တရာယ်နည်းသည်

        ๐  contrast injection မလိုပဲ အဆုတ်အတွင်းရှိ အသေးစားအခြောက်များ သို့မဟုတ် nodules များကို တိတိကျကျ ရှာဖွေနိုင်သည်

 

ပြင်ဆင်မှုနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း

        ๐  အစာသောက် ရေသောက်ခြင်း ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်ပါ

        ๐  စစ်ဆေးရန်အင်္ကျီဝတ်၍ စစ်ဆေးထိုင်ခုံပေါ်တွင် 横လိုက်အနားပြုပါ

        ๐  စကင်လုပ်သောအချိန် ၁၅ - ၂၀ စက္ကန့် ဝမ်းပိတ်ထားရန်လိုပါသည်

        ๐  စစ်ဆေးမှုသည် ခန့်မှန်း၍ ၅ - ၁၀ မိနစ်ကြာမည်

 

ရလဒ်ဖွင့်ဆိုချက်

စစ်ဆေးပြီးနောက် radiologist တစ်ဦးက ရုပ်ပုံများကို အနာအဆာ သို့မဟုတ် မကောင်းနိုင်မှုရှိစေမည့် အန္တရာယ်ကို စိစစ်သုံးသပ်မည်။ မကောင်းနိုင်မှုဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားပါက PET/CT, bronchoscopy နှင့် biopsy ကဲ့သို့သော နောက်ထပ်စမ်းသပ်မှုများကို ချက်ချင်းစစ်ဆေးပေးရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေ နိမ့်ပါက ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းစစ်ဆေးသင့်သည်။

 

Low Dose CT ရင်ဘတ်ယုန်ရလဒ်များအကြောင်း အရေးကြီးသောအချက်များ

        ๐  “မူသည့်” ရလဒ်သည် ၁၀၀% ကင်ဆာ ဖြစ်နေသည်ဆိုတာ အတည်ပြုရန် မဟုတ်ပါ။ ဆရာဝန်က လူနာကို အသိပေးပြီး သင့်တော်သောအကြံဉာဏ် ပေးမည်ဖြစ်သည်။

        ๐  လက်ရှိရလဒ်သည် တွေ့ရှိသည့် မူသည့်အခြေအနေမှ အဆုတ်ကင်ဆာမဖြစ်လာနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် အသစ်မျိုးအဖြစ် မပေါ်လာနိုင်ခြင်းကို အာမခံမရပါ။

        ๐  ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်အပေါ်မူတည်၍ ထပ်မံစစ်သပ်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်နိုင်သည်

        ๐  လက်ရှိရလဒ် “ပုံမှန်” ဖြစ်နေသော်လည်း အန္တရာယ်မီဆုံးသူများသည် ၁-၂ နှစ်တစ်ကြိမ် LDCT ရင်ဘတ်စစ်ဆေးမှု ဆက်လက်ပြုလုပ်သင့်သည်။

 

 ရင်းမြစ် : Phyathai Phaholyothin ဆေးရုံ