လက်မောင်းအစ်စကြောင့်ဖြစ်နိုင်သော အစာအာရုံကြောအခြေအနေ ၄ ခုနှင့္ သုတေသနများ

လက်ချောင်းအဆစ်နာခြင်းသည် လူအများအျပား တွေ့ကြုံနေကြသော ခံစားမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ၎င်းသည် အောက်ခံ အဆစ်နှင့် ဆက်စပ်သော ရောဂါများကို သတိပေးသော လက္ခဏာတစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် လက်ချောင်းအဆစ်နာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ရေရှည်ရောဂါများ အကြောင်း၊ ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပွားစေသောအကြောင်းရင်းများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သက်သေပြ治ုခြင်းနည်းလမ်းများအား နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးကို ကိုယ့်နိုင်ငံမှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်သာရေးနှင့် လိုအပ်သူများအတွက် ကျွမ်းကျင်အကြံပေးကုသခြင်းကို သေချာစွာ ရယူနိုင်အောင် အထောက်အကူပြုပါလိမ့်မည်။
လက်ချောင်းအဆစ်နာခြင်းတွင် ဖြစ်စဉ်အကြောင်းအရင်း အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သည်၊ ၎င်းတို့မှာ အသေအချာများပါဝင်သည်
၁။ လက်ချောင်း အလွန်အကျွံ အသုံးပြုခြင်း
စကားရိုက်ခြင်း၊ စမတ်ဖုန်း အသုံးပြုခြင်း တို့ကဲ့သို့ မကြာခဏ လက်ချောင်း အသုံးပြုခြင်းများကြောင့် Tendon၊ Tendon Sheath နှင့် လက်ချောင်းအဆစ်တို့တွင် အရောင်ရောင်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ချောင်းကို ဒေါင်လိုက်/တန်းလိုက်ကြောင့် နာကျင်ခြင်း၊ တင်ကြွခြင်း၊ တင်းကြပ်သွားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ Trigger finger နှင့် De Quervain’s tenosynovitis ကဲ့သို့သော အခြɛnခံရောဂါများဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် လေးလံသော အရာများ သယ်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသားတင်လေ့ကျင့်ခန်း တချို့ကလည်း ရုတ်တရက် အရောင်ရောင်အောင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။
၂။ အဆစ်နှင့် အဆစ်ကြားကြက်သားပြီးခြင်း
အသက်အရွယ်ကြီးလာလျှင် လက်ချောင်းအဆစ်အတွင်း အဆစ်ကြား ကြက်သား (cartilage) ပြီးစီးနယ်မှီလာပြီး အဆစ်အမြစ်တို့ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက် တုတ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အထူးသဖြင့် လက်ချောင်းတစ်ဖက် အဆုံးအဆစ်များတွင် နာကျင်မှု၊ ကိုင်တာရာတွင် သက်တောင့်သက်သာ မဖြစ်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
၃။ အရောင်ရောင်ခြင်း (Arthritis)
Arthritis အမျိုးမျိုးက အဆစ်များအတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အရောင်ရောင်ခြင်း၊ အဆစ်ပျက်စီးခြင်းများ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး Rheumatoid arthritis နှင့် Gout ကဲ့သို့သော ရောဂါများသည် ထင်ရှားသည်။ ပါဝင်သောလက္ခဏာများမှာ နီမြန်းခြင်း၊ ပြင်းထန်သည့် နာကျင်မှု၊ အဆစ်တစ်ခုထက်မက အသက်သွင်းမှု ဖြစ်သည်။
၄။ အာရုံကြောဖိခြင်း
လက်သို့မဟုတ် လက်ကောက်တွင် အာရုံကြော ဖိစီးခြင်းကြောင့် လက်ချောင်းများတွင် နာကျင်ခြင်း၊ သန့်နေခြင်း (numbness) သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့်လက်မ၊ လူတန်းချောင်းနှင့် လက်နက်ချောင်းတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ Carpal Tunnel Syndrome နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။
အကြောင်းရင်းများကို နားလည်သွားသည်နှင့် အတူ၊ သတိမပေးမိသည့် အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ လက်ချောင်းအဆစ်အနားနာခြင်း၏ သတိပေးပြမှု လက္ခဏာများကို သတိထားကြည့်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။ အချို့အခါတွင် ကမ္ဘာ့အတုတင် မထင်မှတ်နိုင်သော ရောဂါများကို ရှေ့ငြင်းသတိပေးနေပြီဖြစ်သည်။
မလွတ်လပ်သင့်သည့် လက်ချောင်းအဆစ်နာခြင်း၏ သတိပေးလက္ခဏာ ၄ ခု
လက်ချောင်းအဆစ်နာခြင်းနှင့်အတူ အောက်ဖော်ပြပါ လက္ခဏာများသုံးတတ်ခဲ့လျှင် ရှိနိုင်သည့် ရောဂါများအတွက် သတိပြုရန်လိုအပ်ပါသည်။
၁။ Trigger Finger
အထွေထွေ တွေ့ရသော ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လက်ချောင်းခြေတွင် သားကြိုး နှင့် သားကြိုးထုပ်ခြင်းရှိရာတွင် အရောင်ရောင်ခြင်း ဖြစ်ရာမှဖြစ်သည်။ အဓိကသက်သေခံလက္ခဏာများမှာ လက်ချောင်းအနိမ့်ဆုံးတွင် နာကျင်မှု၊ တုတ်ဝေသံတစ်ရာ၊ လက်ချောင်း တန်း/ကုန်ဝင်ခြင်း အခက်အခဲ ဖြစ်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။
၂။ Finger Osteoarthritis
အဆစ်ကြားကြက်သား ပြီးစီးမှုကြောင့် ဖြစ်ရာမှာ အသက်ရင့်မှု သို့မဟုတ် ပိုမိုအသုံးပြုမှု ဆက်စပ်သည်။ လက္ခဏာများမှာ အသုံးပြုစဉ်နာကျင်မှု၊ အနားယူသည်နှင့် သက်သာသွားခြင်း၊ တင်းကြပ်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားနိုင်မှု လျော့နည်းခြင်း၊ တခါတရံ အဆစ်ပတ်လည်တွင် အမာကြွက်ခြင်း (bony lumps) ထွက်ခြင်း ပါဝင်သည်။
၃။ Arthritis
- Rheumatoid Arthritis: အလိုအလျောက်ကာကွယ်ရေးစနစ် ပေါ်လွင်လာသည့် အာရုံကြောရောင်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အဆစ်တစ်ခုပေါ်တင် မက တစ်ခုပေါ်လျှင် အရောင်ရောင်ခြင်း၊ အနီရောင်ခြင်း ၊ နာကျင်မှု အထူးသဖြင့် လက်နှစ်ဖက် အလေးအတင်းကျသည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ မနက်ပိုင်းတစ်ချိန်လုံး တင်းကြပ်နေခြင်း၊ ချောင်းများနီမြန်းခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းများ ဖြစ်သည်။
- Gout: အဆစ်အတွင်း Uric acid ဖြင့် သံကွေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါဖြစ်သည်။ ရုတ်တရက်ပြင်းထန်အောင် နာကျင်ကြီးစွာဖြစ်ခြင်း၊ နီမြန်းခြင်း၊ ရောင့်ပျက်ခြင်း၊ မိုဃ်းတောင်တောင်မြမျှင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ခြေလက်ဖျားအဆစ်များတွင် တွေ့ရပေမယ့် လက်ချောင်းအဆစ်သို့လည်း ချဲ့ခွင့်ရှိတတ်သည်။
၄။ အာရုံကြောဖိခြင်း (Carpal Tunnel Syndrome)
လက်ကောက်အတွင်း မျက်လုံးလယ်တန်းအာရုံကြော (median nerve) ကို ဖိစီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများမှာ လက်မ၊ လူတန်းချောင်းနှင့် လက်နက်ချောင်းများတွင် နာကျင်ခြင်း၊ သန့်နေခြင်း (numbness) သို့မဟုတ် ချောင်းထိခနဲမှု ဖြစ်သည်။ ညအချိန်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာလေ့ရှိပြီး အိပ်စက်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတတ်သည်။
ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ထံသွားစစ်ဆေးသင့်သလဲ?
အောက်ဖော်ပြပါအခြေအနေများရှိနေလျှင် ဆရာဝန်ထံသွားစစ်ဆေးပါ။
- နာကျင်မှုကြောင့် အိပ်စက်ခြင်း သို့မဟုတ် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများအပေါ် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်သည့် အခြေအနေ
- လက်ချောင်းများကို ပုံမှန် တန်း/ကွေး လှုပ်ရှား၍ မရခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကြားကြည့်ဖြစ်သော အနာတရ
- ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် နာကျင်ခြင်း ဆက်လက်တည်ရှိမှု
- အဆစ်တွင် တင်ကြွခြင်း၊ နီမြန်းခြင်း၊ ပူပူနွေးနွေးဖြစ်ခြင်း
- လက်ချောင်းများ သင်္ကေတာင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း
ရင်းမြစ် : KDMS ဆေးရုံ
**ArokaGO Content Team မှ ဘာသာပြန်ဆို တင်ဆက်သူများ
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

Depression During Pregnancy: A Warning Sign Expecting Mothers Should Not Ignore
Depression during pregnancy can cause mothers to feel more exhausted than usual, have difficulty sleeping, lose their appetite, and lose interest in their surroundings. Importantly, it may also affect the baby, increasing the risk of preterm birth and low birth weight.

အိုလူကြီးများတွင် RSV ဆိုင်ရာ ပန်းနူးမိုးအတွင်း မြင့်မားမှုကို ထိုးအားပေးခြင်းဖြင့်ကာကွယ်နိုင်သည်
Respiratory Syncytial Virus (RSV) သည် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းအရောဂါများ ဖြစ်ပွားစေသော ဗိုင်းရပ်စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လူသက်ကြီးများတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်စေသော နယူးမာနီးယား၏ ဒုတိယအကြိမ်ဆုံးဖြစ်စေနိုင်သော အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အဖျား၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာဆွေးခြင်း၊ အသက်ရှူအခက်အခဲနှင့် ပျံ့နှံ့အသက်ရှုသံပေါင်းခြင်းများအပါအဝင် အင်ဖလူအိန်ဇာနှင့် ဆင်တူသည်။ လူအများက RSV သည် ကလေးအသက်ငယ်များကိုသာ သက်ရောက်သည်ဟုယုံကြည်ကြသော်လည်း တကယ်မှာ လူကြီးအရွယ်တွင် များစွာသက်ကြီးသူများ၊ သီးသန့်အားဖြင့် ဆီးချိုရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ရောဂါအလိုအပ်ပါရှိသောသူများသည် RSV နှင့်ဆက်စပ်သော နယူးမာနီးယားဖြစ်ပွားနိုင်မှု အန္တရာယ်ကြီးမြတ်ပြီး၊ ပြင်းထန်နိုင်သည့်အပြင် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်သည့်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

အိပ်ရာအတြက္အာဟာရအောက်နှလုံးကြိုးလှုပ်ရှားမှုဖြင့်ကုသမှု
အတားအဆီးကြောင့် အိပ်စက်ရပ်တန့်ရောဂါ (Obstructive Sleep Apnea - OSA) သည် ကျန်းမာရေးတစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်သော အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိပ်စက်စဉ်တွင် အသက်ရှုခြင်းရပ်တန့်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းများ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သည်မှာ နံနက်အိပ်မက်သက်သာမှုလျော့နည်းခြင်း၊ ချွတ်ယွင်းစိတ်ဖိစီးမှုနှင့် ဦးနှောက်အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့နည်းခြင်းများသာမက သွေးပေါင်မြင့်ရောဂါ၊ နှလုံးနှင့်သွေးကြောဆိုင်ရာ မန်နာရောဂါများနှင့် ကျောက်ကပ်တွင် သက်သာမှုမရှိဘဲ ဆိုးရွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်တိုးလာစေသည်။ သို့သော် ယင်းအခြေအနေသည် Hypoglossal Nerve Stimulation (HNS) ဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ ယင်းကုသမှုသည် လျှပ်စစ်လှိုင်းဖြင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဖွင့်ဖို့ ဆင်ခြေခြယ်ပေးသော Hypoglossal nerve ကို အားပေးတုံ့ပြန်သည့်နည်းဖြင့် အိပ်စက်စဉ်တွင် လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ နည်းပညာမြင့် ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်မှုဖြစ်ပြီး ဘေးအန္တရာယ်နည်းပြီး ထိရောက်မှုမြင့်သည့် ရွေးချယ်မှုသစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူနာများ၏ အသက်အရည်အဝါအရည်အသွေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပြီး ရောဂါလက္ခဏာများကို လျှော့ချနိုင်သည်။