အမျိုးသမီးများ သတိပြုသင့်သည့် အဖြစ်များသော ရောဂါ ၅ မျိုး

ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်စွာ နာကျင်သော ရာသီစက်ဝန်း၊ ရာသီပျက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော မိန်းမကိုယ်မှ ထွက်ရည်များကဲ့သို့သော အသေးစားလက္ခဏာများကို မကြာခဏ လျစ်လျူရှုတတ်ကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အောက်ခံရောဂါတစ်ခု၏ သတိပေးလက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အများဆုံးတွေ့ရသော ပြဿနာများကို နားလည်ထားရန် အရေးကြီးသည်၊ အကြောင်းမှာ စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် အချိန်မီ ကုသခြင်းသည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

1. ရင်သားကင်ဆာ

ရင်သားကင်ဆာသည် အမျိုးသမီးများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသော ကင်ဆာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရင်သားအတွင်းရှိ ဆဲလ်များ၊ အထူးသဖြင့် နို့လမ်းကြောင်းများ (milk ducts) ထဲရှိ ဆဲလ်များ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ခွဲဝေကြီးထွားလာသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ကင်ဆာဆဲလ်များသည် အနီးအနားရှိ တစ်ရှူးများကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး၊ ကုသမှုမခံရပါက lymphatic system မှတစ်ဆင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။

ရင်သားကင်ဆာကို စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းသည် ကုသမှုရလဒ်များကို သိသာစွာ တိုးတက်စေနိုင်သည်။ ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများသည် ရောဂါ မတိုးတက်မီ ပုံမမှန်မှုများကို ဖော်ထုတ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

လက္ခဏာများ

๐ ရင်သား သို့မဟုတ် လက်မောင်းအောက်တွင် မာကျောသော အဖုတစ်ခု

๐ ရင်သား ဖောရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် နီရဲခြင်း

๐ လိမ္မော်ခွံကဲ့သို့ အရေပြားအသွင်အပြင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း

๐ နို့သီးခေါင်း အတွင်းသို့ ချိုင့်ဝင်နေခြင်း

๐ နို့သီးခေါင်းမှ ပုံမှန်မဟုတ်သော အရည် သို့မဟုတ် ထွက်ရည် ထွက်ခြင်း

๐ ရင်သား၏ ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် အရွယ်အစား ပြောင်းလဲခြင်း

ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အန္တရာယ်လျှော့ချခြင်း

အမျိုးသမီးများသည် မိမိရင်သားကို ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်ပြီး ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း mammogram စစ်ဆေးမှုကို ခံယူသင့်သည်။

အန္တရာယ်လျှော့ချရန် အစီအမံများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

๐ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း

๐ အရက်သောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ခြင်း

๐ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း

๐ ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း

ကုသမှု

ကုသမှုသည် မကြာခဏ အဖု (tumour) ကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့် စတင်ပြီး၊ အချို့အခြေအနေများတွင် ရောဂါ၏ အဆင့်နှင့် ပျံ့နှံ့မှုအတိုင်း ရင်သားတစ်ခုလုံးကို ဖယ်ရှားရန်လည်း လိုအပ်နိုင်သည်။

ထပ်ဆောင်းကုသမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

๐ Radiotherapy

๐ Chemotherapy

๐ Hormone therapy

๐ ကင်ဆာဆဲလ်များကို ထိန်းချုပ်ပြီး ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သော အခြားဆေးဝါးများ

ရင်သားကင်ဆာကို စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက အောင်မြင်စွာ ကုသနိုင်ခြေမှာ သိသိသာသာ ပိုမြင့်မားသည်။

2. Endometriosis

Endometriosis သည် သားအိမ်အတွင်းလွှာနှင့် ဆင်တူသော တစ်ရှူးများ သားအိမ်အပြင်ဘက်တွင် ကြီးထွားလာသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။

၎င်းကို အောက်ပါနေရာများဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရနိုင်သည်-

๐ Ovaries၊ ထိုနေရာတွင် endometrioma သို့မဟုတ် chocolate cyst ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်

๐ အူများ

๐ Pelvic wall

๐ Pelvic cavity အတွင်းရှိ အခြားဖွဲ့စည်းပုံများ

ဤပုံမှန်မဟုတ်သော တစ်ရှူးသည် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နာတာရှည် နာကျင်ခြင်း၊ နှင့် မျိုးပွားနိုင်စွမ်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

လက္ခဏာများ

๐ ရာသီလာချိန် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း

๐ ထပ်ခါထပ်ခါ သို့မဟုတ် နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်း

๐ လိင်ဆက်ဆံချိန် နာကျင်ခြင်း

๐ ကိုယ်ဝန်ရရန် ခက်ခဲခြင်း

ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း

ယခုအချိန်တွင် endometriosis ကို ကာကွယ်ရန် သေချာတိကျသော နည်းလမ်း မရှိသေးပါ။ သို့သော် နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများကို ဂရုပြုခြင်းသည် ရောဂါကို စောစီးစွာ ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

နေ့စဉ်ဘဝကို ထိခိုက်စေသည့် ပြင်းထန်သော ရာသီနာကျင်မှုကို ပုံမှန်ဖြစ်သည်ဟု မသတ်မှတ်သင့်ပါ။

ကုသမှု

ကုသမှုသည် လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှု၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော တစ်ရှူး၏ တည်နေရာ၊ နှင့် လူနာသည် ကိုယ်ဝန်ရလိုခြင်း ရှိမရှိပေါ် မူတည်သည်။

စောစီးသော ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

๐ နာကျင်မှုသက်သာစေသော ဆေးဝါးများ

๐ ပုံမှန်မဟုတ်သော တစ်ရှူး၏ လှုပ်ရှားမှုကို လျှော့ချရန် ဟော်မုန်းကုသမှု

လက္ခဏာများ မသက်သာပါက သို့မဟုတ် မျိုးမပွားနိုင်ခြင်း ရှိပါက endometriosis ကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။

အလွန်ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေနှင့် ကုသမှုအစီအစဉ်ပေါ် မူတည်၍ ovaries တစ်ဖက် သို့မဟုတ် သားအိမ်ကို ဖယ်ရှားခြင်းကို စဉ်းစားနိုင်သည်။

3. Polycystic Ovary Syndrome

Polycystic Ovary Syndrome ကို အများအားဖြင့် PCOS ဟု ခေါ်ကြပြီး မျိုးဆက်ပွားအရွယ် အမျိုးသမီးများတွင် မကြာခဏ တွေ့ရသော ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် မျိုးဥထွက်မှု ပျက်ယွင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ovaries အတွင်းရှိ သေးငယ်သော follicles အများအပြား ပါဝင်နိုင်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရာသီမမှန်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ဝန်ရရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။

လက္ခဏာများ

๐ ရာသီမမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီမလာခြင်း

๐ ပြင်းထန်သော ဝက်ခြံ

๐ မျက်နှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာအမွှေးအမျှင်များ များပြားခြင်း

๐ ကိုယ်အလေးချိန် လွယ်လွယ်ကူကူ တက်ခြင်း

๐ Insulin resistance

๐ ကိုယ်ဝန်ရရန် ခက်ခဲခြင်း

ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အန္တရာယ်လျှော့ချခြင်း

PCOS ကို အမြဲတမ်း ကာကွယ်နိုင်မည် မဟုတ်သော်လည်း ကျန်းမာသော နေထိုင်မှုပုံစံ အလေ့အထများက ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုများကို လျှော့ချရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

အကြံပြုထားသော အစီအမံများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

๐ သင့်တော်သော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း

๐ Glycaemic index နိမ့်သော အစားအစာများကို ရွေးချယ်ခြင်း

๐ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း

๐ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း

ကုသမှု

ကုသမှုသည် များသောအားဖြင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

လက္ခဏာများ မသက်သာပါက ဆရာဝန်က အောက်ပါတို့ကို ညွှန်ကြားနိုင်သည်-

๐ ဟော်မုန်းများနှင့် ရာသီစက်ဝန်းကို ထိန်းညှိရန် Oral contraceptive pills

๐ ကိုယ်ဝန်ရလိုသော အမျိုးသမီးများအတွက် မျိုးဥထွက်မှုကို လှုံ့ဆော်သော ဆေးဝါးများ

๐ Insulin resistance ရှိသော လူနာများအတွက် metformin ကဲ့သို့ သွေးချိုလျှော့ဆေး

ကုသမှုအစီအစဉ်သည် လူနာ၏ လက္ခဏာများနှင့် မျိုးပွားရေး ရည်မှန်းချက်များပေါ် မူတည်သည်။

4. သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ

Human Papillomavirus သို့မဟုတ် HPV ၏ အန္တရာယ်မြင့် အမျိုးအစားများဖြင့် ဆက်လက်ကူးစက်ခြင်းကြောင့် အများဆုံး ဖြစ်ပွားတတ်သည့်အတိုင်း သားအိမ်ခေါင်းရှိ ဆဲလ်များ ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ဤဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုများသည် အများအားဖြင့် ဖြည်းညှင်းစွာ တိုးတက်လာပြီး ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပါက ကင်ဆာအဖြစ် မတိုးတက်မီ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။

လက္ခဏာများ

๐ ရာသီနှစ်ကြား ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးဆင်းခြင်း

๐ လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း

๐ ပုံမှန်မဟုတ်သော အရောင် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော အနံ့ရှိသည့် မိန်းမကိုယ်ထွက်ရည်

๐ လိင်ဆက်ဆံချိန် နာကျင်ခြင်း

๐ နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် pelvic နာကျင်ခြင်း

ကာကွယ်ခြင်း

ထိရောက်သော ကာကွယ်ရေး အစီအမံများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

๐ သင့်တော်သော အသက်အရွယ်တွင် HPV ကာကွယ်ဆေး ထိုးခြင်း

๐ ပုံမှန် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ စစ်ဆေးမှု ခံယူခြင်း

๐ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်အတိုင်း Pap smear စစ်ဆေးခြင်း

๐ သင့်တော်သောအခါ HPV DNA test ခံယူခြင်း

ကုသမှု

စောစီးသော ပုံမမှန် သားအိမ်ခေါင်းဆဲလ်များကို ထိခိုက်နေသော တစ်ရှူးကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်း ပြုလုပ်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဖြင့် ကုသနိုင်သည်။

ရောဂါ တိုးတက်နေပါက ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

๐ ခွဲစိတ်ကုသမှု

๐ Radiotherapy

๐ Chemotherapy

ရွေးချယ်သည့် ကုသမှုသည် ရောဂါ၏ အဆင့်နှင့် ကင်ဆာပျံ့နှံ့နေမှု ရှိမရှိပေါ် မူတည်သည်။

5. သားအိမ်အမျှင်အကျိတ်များ

သားအိမ်အမျှင်အကျိတ်များသည် သားအိမ်၏ ကြွက်သားတစ်ရှူးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကင်ဆာမဟုတ်သည့် အကျိတ်များ ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သည် အလွန်သေးငယ်မှ အလွန်ကြီးမားသည့်အထိ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပြီး အသက် 30 မှ 50 အတွင်း အမျိုးသမီးများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။

အမျိုးသမီးများစွာတွင် လက္ခဏာ မရှိကြပါ။ သို့သော် အချို့အခါတွင် အမျှင်အကျိတ်များသည် ရာသီလာခြင်း၊ အနီးအနားရှိ အင်္ဂါများ၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

လက္ခဏာများ

๐ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွန်များပြားသော ရာသီသွေးဆင်းခြင်း

๐ နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်း

๐ မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်း

๐ ဝမ်းချုပ်ခြင်း

๐ အချို့အခြေအနေများတွင် ကိုယ်ဝန်ရရန် ခက်ခဲခြင်း

ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း

သားအိမ်အမျှင်အကျိတ်များကို တိုက်ရိုက် ကာကွယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်း မရှိပါ။

ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများနှင့် အကြံပြုသည့်အခါ ultrasound စစ်ဆေးခြင်းသည် အမျှင်အကျိတ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ အရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှုကို စောင့်ကြည့်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

ကုသမှု

အမျှင်အကျိတ်များသည် သေးငယ်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝကို မထိခိုက်ပါက ဆရာဝန်က ချက်ချင်းကုသမှုမလိုဘဲ ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်။

လက္ခဏာများ ပိုမိုပြင်းထန်ပါက ကုသမှုတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်-

๐ လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရန် သို့မဟုတ် အကျိတ်အရွယ်အစား လျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ဟော်မုန်းကုသမှု

๐ အမျှင်အကျိတ်များကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ကုသမှု

အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုသည် အကျိတ်၏ အရွယ်အစားနှင့် တည်နေရာ၊ လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှု၊ လူနာ၏ အသက်၊ နှင့် အနာဂတ် ကိုယ်ဝန်အစီအစဉ်များပေါ် မူတည်သည်။