Stem cell for life ရေးသားသော ဆောင်းပါးများ
အတည်ပြုထားသော ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များထံမှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု၊ ကျန်းမာရေး ကုသမှုများနှင့် ကျန်းမာကောင်းမွန်ရေး ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ အဆုံးအမများ။
လက်သည်းကြိုး သွေးကြော (Umbilical Cord) ပင်မဆဲလ် လှူဒါန်းခြင်း - အရေးတကြီး လိုအပ်နေသူတစ်ဦးအတွက် အသက်ကယ်လက်ဆောင်
ယနေ့ခေတ်တွင် မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကလေးသူငယ်များတွင် ဆေးဝါးဖြင့် မကုသနိုင်သော နာတာရှည်နှင့် ပြင်းထန်သော ရောဂါများ အများအပြား ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော ရောဂါအချို့အတွက် ကုသမှုရွေးချယ်စရာများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ချက်ကြိုးသွေးမှ စတမ်းဆဲလ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ချက်ကြိုးသွေးသိုလှောင်ခြင်းသည် အနာဂတ်တွင် စတမ်းဆဲလ် အစားထိုးကုသမှု လိုအပ်လာနိုင်သော လူသားချင်းမိတ်ဆွေများကို ကူညီပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
Stem Cells ကို မည်သည့်ရောဂါမဆို ကုသရန် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား?
ပေါ်ယာအို ပွန်းတရာတ်သည် အလင်းအလေးချိန်တန်းတွင် ကြေးတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည့် ပထမဆုံး ထိုင်း အိုလံပစ်သူရဲကောင်းဖြစ်ပြီး၊ stem cell transplantation ကို ခံယူခဲ့ကာ ယခင်က ထိုကုသမှုမှ အကျိုးကျေးဇူးရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) ၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းအရာသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် stem cell therapy ၏ အဓိကတိုးတက်မှုနှင့် ရောဂါများကုသရာ၌ ၎င်း၏ အလားအလာများကို ပြသသည့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဇာတ်လမ်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယိုယွင်းဆုတ်ယုတ်ရောဂါများအတွက် Mesenchymal Stem Cells ကုသမှုလမ်းညွှန်ချက်များ
MSCs ကို လူနာ၏ အရိုးမတ် (bone marrow) မှ ရရှိထားသော အစမှတည်ဆောက်သည့် ပထမဆုံး clinical trial ကို 1995 ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည် (Lazarus.,1995)။ MSCs ကို အရိုးမတ် အစားထိုးကုသမှု (bone marrow transplantation) မှ ပြန်လည်နာလန်ထူနေသော လူနာ၏ သွေးကြောထဲသို့ ထိုးသွင်းပေးပြီး သွေးစီးဆင်းမှု ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ MSCs ကို ကုသရေးအသုံးပြုမှုအတွက် ပိုမိုအသုံးချလာခဲ့သည်။ http://clinicaltrials.gov (2020) ရှိ public clinical trials database အရ၊ MSCs ကို degenerative disorders များစွာအတွက် ကုသနည်းအဖြစ် ဆေးခန်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေကြောင်း ပြသထားသည်။ MSC-based therapy ၏ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်မှုနှင့် ထိရောက်မှုကို စမ်းသပ်ရန် clinical trial များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး၊ MSCs ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို အကဲဖြတ်ခြင်း (Phase 1)၊ စမ်းသပ်ခံလူနာအရေအတွက်ကို တိုးမြှင့်ခြင်း (Phase 2)၊ နှင့် လူနာအုပ်စုကြီးများတွင် အောင်မြင်ခဲ့သော စမ်းသပ်မှုများကို အတည်ပြုခြင်း (Phase 3) တို့ ပါဝင်သည်။ Figure 1 တွင် ပြထားသည့်အတိုင်း၊ Neurological, Joint, နှင့် Cardiovascular diseases များအတွက် MSCs ကို အသုံးပြုသည့် clinical trial များသည် အခြားရောဂါများထက် ပိုမိုပြုလုပ်နေကြသည်။
နှလုံးရောဂါများအတွက် Stem Cell ကုထုံး
Stem cell therapy သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ပျက်စီးနေသော သို့မဟုတ် ရောဂါဖြစ်နေသော ဆဲလ်များကို အစားထိုးရန် သို့မဟုတ် ပြုပြင်ရန်နှင့် အင်္ဂါလုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ အရေးကြီးသော အင်္ဂါများအားလုံးသည် လူကြီးဘဝတွင် အသက်အရွယ်တိုးလာသည်နှင့်အမျှ လုပ်ဆောင်ချက်အချို့ကို တဖြည်းဖြည်း ဆုံးရှုံးလာကြပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် အချို့သော အင်္ဂါအတွင်း ပျက်စီးနေသော ဆဲလ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် stem cell therapy သည် နှလုံးရောဂါများ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများအတွက် ကုသမှုရွေးချယ်စရာများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ရင်းမြစ်အချက်အလက်များ – လာမည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း Stem Cell Therapy ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများအရ သွေးနှင့် သွေးဖွဲ့စည်းသည့် အင်္ဂါများဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် ကိုယ်ခံအား လည်ပတ်မှုစနစ် ပါဝင်သည့် အချို့သော ရောဂါများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သေဆုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းတွင် ၁၀ ခုမြောက် အများဆုံးအကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး ဤရောဂါများ၏ သေဆုံးနှုန်းသည် နှစ်စဉ် တိုးလာနေသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သွေးရောဂါများကြောင့် သေဆုံးနှုန်းမှာ ၁.၁% သာရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ၁.၇% အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။