TLC Udon Lab Center ရေးသားသော ဆောင်းပါးများ
အတည်ပြုထားသော ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များထံမှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု၊ ကျန်းမာရေး ကုသမှုများနှင့် ကျန်းမာကောင်းမွန်ရေး ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ အဆုံးအမများ။
Non-Communicable Diseases (NCDs) ၏ အကြောင်းရင်းများမှာ အဘယ်နည်း?
ကူးစက်မဟုတ်သောရောဂါများ (NCDs) သည် ကူးစက်ရောဂါပိုးများကြောင့် မဖြစ်ပွားသော အခြေအနေများဖြစ်ပြီး အခြားသူများထံသို့ ကူးစက်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။ ဤရောဂါများသည် ဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးတက်လာပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လက္ခဏာများ တဖြည်းဖြည်း စုပေါင်းလာသည်။ တစ်ဦးချင်းစီသည် သင့်တော်သော ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများ မခံယူပါက မိမိ၏ အခြေအနေကို မသိရှိဘဲ ကုသမှု မခံယူဘဲ နေတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါများသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာပြီး နောက်ဆုံးတွင် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော အန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်လာကာ နေ့စဉ်ဘဝကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
ဘီလီရူဘင် မြင့်မားခြင်းက ဘာကို ဆိုလိုသလဲ?
သွေးစစ်ဆေးမှုတွင် စုစုပေါင်း bilirubin နှင့် direct bilirubin ပမာဏ မြင့်မားခြင်းသည် အသည်း၊ သည်းခြေပြွန်များနှင့် သို့မဟုတ် သွေးနီဥများ ပိုမိုပြိုကွဲမှု တိုးလာခြင်းတို့နှင့် ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ညွှန်ပြနိုင်ပါသည်။
ဟော်မုန်း ဆီရိုတိုနင် (Serotonin) က ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အတွက် ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ။
Serotonin ကို မကြာခဏ “ပျော်ရွှင်မှုဆိုင်ရာ ဓာတုပစ္စည်း” ဟုခေါ်ကြပြီး ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက် နှစ်မျိုးလုံးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုပါဝင်သည့် neurotransmitter တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လူအများစုက serotonin ကို စိတ်ခံစားချက် (mood) ကို ထိန်းညှိရာတွင် ပါဝင်မှုအတွက်သာ သိရှိကြသော်လည်း ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ထိုထက်ပို၍ ကျော်လွန်ပါသည်။ Serotonin သည် အိပ်စက်မှုကို ထိန်းညှိရာတွင်လည်း ပါဝင်ပြီး အစာချေမှုကို ထောက်ကူပေးကာ သွေးခဲဖြစ်စဉ် (blood clotting) ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် လုပ်ငန်းစဉ်တွင်လည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။
သံဓာတ်စစ်ဆေးမှုဆိုတာဘာလဲ၊ ဘာကြောင့်အရေးကြီးတာလဲ?
သံဓာတ်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု (Iron Study) သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ “သံဓာတ်အခြေအနေ (iron status)” ကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည့် သွေးစစ်ချက်အစုတစ်ခု ဖြစ်သည်—သံဓာတ်ပမာဏသည် လုံလောက်ခြင်း၊ ချို့တဲ့ခြင်း၊ များလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် သံဓာတ်အသုံးချမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် ပြဿနာတစ်ခု ရှိ/မရှိကို ဆန်းစစ်ရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်သော သွေးအားနည်းခြင်း (iron deficiency anaemia)၊ နာတာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်း (chronic inflammation) နှင့် သံဓာတ်များလွန်ခြင်း (iron overload) တို့ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ကူညီပေးသည်။
အောက်စီတိုစင် — “အချစ်ဟော်မုန်း” လား?
Oxytocin သည် hypothalamus အတွင်း၌ ထုတ်လုပ်ပြီး pituitary gland မှ ထုတ်လွှတ်သော ဟော်မုန်းတစ်မျိုးနှင့် neurotransmitter တစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဓိကတာဝန်များမှာ ကလေးမွေးဖွားခြင်းနှင့် နို့တိုက်ကျွေးခြင်းတို့ဖြစ်သော်လည်း လူသားဆက်ဆံရေးများတွင်လည်း အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်ရှိသည်—အချစ်၊ ချိတ်ဆက်ကာတွဲညီမှု (bonding)၊ ယုံကြည်မှုနှင့် လူမှုရေးအပြုအမူများကို အကျုံးဝင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် oxytocin ကို မကြာခဏ “အချစ်ဟော်မုန်း”၊ “ဖက်နမ်းဟော်မုန်း” သို့မဟုတ် “ယုံကြည်မှုဟော်မုန်း” ဟု ခေါ်ကြသည်။
အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်နှင့် နာတာရှည်ရောင်ရမ်းမှု
နာတာရှည်ရောဂါ၏ လျစ်လျူရှုခံထားရသော အစပြုမှတ်တမ်း