သယ်လ်လီမီးယား (Thalassemia) သယ်ဆောင်သူတွေက ကလေးမွေးနိုင်ပါသလား။ ကိုယ်ဝန်အတွက် ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ

သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူများသည် ကလေးယူနိုင်ပါသလား? သယ်လဆီးမီးယား ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းများအပြင် ရောဂါကို ကလေးများထံ မကူးစက်စေရန် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သော ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းလမ်းများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာများကို လေ့လာပါ။

သယ်လဆီးမီးယားဆိုတာ ဘာလဲ?

သယ်လဆီးမီးယားသည် သွေးနီဥများအတွင်းရှိ ဟီမိုဂလိုဘင် (hemoglobin) ထုတ်လုပ်မှု ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မျိုးရိုးလိုက် သွေးရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သွေးနီဥများသည် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အားနည်းလွယ်ပြီး အလွယ်တကူ ပျက်စီးနိုင်သည်။ လူနာများတွင် မကြာခဏ သွေးအားနည်းခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းတို့ကို ခံစားရပြီး ပြင်းထန်သည့်အခါ အခြား နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

သယ်လဆီးမီးယားသည် ဘာကြောင့် ဖြစ်ပွားသနည်း?

ဤရောဂါသည် မိဘနှစ်ပါးစလုံးထံမှ ရရှိသော recessive gene မှတစ်ဆင့် မျိုးရိုးလိုက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးတစ်ဦးသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော gene တစ်ခုတည်းကိုသာ ရရှိပါက “carrier” သယ်ဆောင်သူ ဟု ခေါ်ပြီး အများအားဖြင့် လက္ခဏာမပြပါ။ သို့သော် မိဘနှစ်ပါးစလုံးထံမှ ပုံမှန်မဟုတ်သော genes များကို ရရှိပါက သယ်လဆီးမီးယား ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိသည်။ ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုမှာ ရရှိသော gene အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်သည်။

သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူတွင် ဘာလက္ခဏာများ ရှိသလဲ? အန္တရာယ်ရှိပါသလား?

သယ်ဆောင်သူအများစုသည် ကျန်းမာပြီး ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဉာဏ်ရည်စွမ်းရည် ပုံမှန်ရှိကြသည်။ အများစုမှာ သွေးစစ်ဆေးမှု အသေးစိတ်ပြုလုပ်ပြီးမှသာ မိမိသည် သယ်ဆောင်သူဖြစ်ကြောင်း သိရှိကြသည်။

သို့သော် အချို့သယ်ဆောင်သူများတွင် complete blood count (CBC) စစ်ဆေးမှုတွင် တွေ့ရှိနိုင်သော သွေးအားနည်းရောဂါ အနည်းငယ် ရှိနိုင်ပြီး သွေးနီဥများသည် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သေးငယ်နေတတ်သည်။ အလုံးစုံအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝအတွက် အန္တရာယ် မရှိပါ။ လက်မထပ်မီ သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ screening ပြုလုပ်ခြင်းသည် သယ်ဆောင်သူ ဖြစ်/မဖြစ်ကို တိတိကျကျ အတည်ပြုနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

စုံတွဲနှစ်ဦးစလုံး သယ်ဆောင်သူဖြစ်ပါက ကလေးတွင် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ဘယ်လောက်ရှိသလဲ?

ကလေးသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော gene တစ်ခု ရရှိနိုင်ခြေသည် မိဘနှစ်ပါး၏ မျိုးရိုးဗီဇအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး အောက်ပါ အခြေအနေများအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။

• မိဘတစ်ဦးသည် carrier ဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ဦးသည် ပုံမှန်ဖြစ်သော အခြေအနေ: ကလေးများအနက် မည်သူမျှ သယ်လဆီးမီးယား မဖြစ်ပါ၊ သို့သော် 50% အခွင့်အလမ်းဖြင့် မိဘကဲ့သို့ carrier ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ နောက်ထပ် 50% အခွင့်အလမ်းဖြင့် သွေးစစ်ဆေးမှု ရလဒ် ပုံမှန် ဖြစ်နိုင်သည်။
• မိဘနှစ်ဦးစလုံးသည် သယ်လဆီးမီးယား အမျိုးအစား တူညီသော carrier များ ဖြစ်သော အခြေအနေ: ကိုယ်ဝန်တစ်ကြိမ်စီတိုင်းတွင် ကလေးသည် သယ်လဆီးမီးယား ဖြစ်နိုင်ခြေ 25%၊ carrier ဖြစ်နိုင်ခြေ 50%၊ နှင့် သွေးစစ်ဆေးမှု ရလဒ် ပုံမှန် ဖြစ်နိုင်ခြေ 25% ရှိသည်။
• မိဘများသည် gene အမျိုးအစား မတူညီသော carrier များ ဖြစ်သော အခြေအနေ: ဤအရာသည် gene အမျိုးအစားပေါ် မူတည်သည်။ မတူညီသော genes ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ကလေးတွင် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်သော ပုံစံ ဖြစ်လာမလားကို ဆရာဝန်က အန္တရာယ် အကဲဖြတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူများ ဘာကိုစားသင့်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်သင့်သလဲ?

ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူများအတွက် အခြေခံအရေးကြီးဆုံးအချက် ဖြစ်သည်။ အောက်ပါ လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာသင့်သည်။

စားသင့်သော အစားအစာများ:

သွေးဆဲလ်များ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ပရိုတိန်းပါဝင်မှု မြင့်မားသော အစားအစာများကို အဓိကထားစားသုံးပြီး၊ အရွက်အစိမ်းဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ whole grains များနှင့် သစ်သီးများကဲ့သို့ folate ပါဝင်မှု မြင့်မားသော အစားအစာများကိုလည်း စားသုံးသင့်သည်။ Folate သည် သွေးနီဥအသစ်များ ဖန်တီးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။

သံဓာတ် ဖြည့်စွက်ဆေးများနှင့် ပတ်သက်သော သတိပြုရန်:

သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူများသည် ဆရာဝန်နှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ သံဓာတ်ဖြည့်စွက်ဆေးများကို ကိုယ်တိုင်သောက်ခြင်း ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ သံဓာတ်မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်သော်လည်း သံဓာတ်ကို အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းသည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများတွင် စုပုံလာစေပြီး အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။

စုံတွဲများအတွက် ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ ပြင်ဆင်မှု အဆင့်များ:

ကျန်းမာသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှုကို သေချာစေရန် စုံတွဲများသည် အောက်ပါ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆင့်များကို လိုက်နာသင့်သည်။

1. သယ်လဆီးမီးယား စစ်ဆေးခြင်း:

screening သွေးစစ်ဆေးမှုဖြင့် စတင်ပါ။ အန္တရာယ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်က carrier အမျိုးအစားကို အတည်ပြုရန် hemoglobin typing (Hb Typing) သို့မဟုတ် ပိုမိုအသေးစိတ်သော DNA analysis ကို ညွှန်ကြားမည်ဖြစ်သည်။

2. မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု:

gene type ကို သိရှိပြီးနောက် ဆရာဝန်က ကလေးတွင် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်သော ပုံစံ ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ စုံတွဲအနေဖြင့် အသိပညာပြည့်စုံစွာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန် အချက်အလက်များကို အပြည့်အဝ ပေးမည်ဖြစ်သည်။

3. assisted reproductive technologies ကို ရွေးချယ်ခြင်း။

စုံတွဲတစ်တွဲတွင် ကလေးသည် ပြင်းထန်သော သယ်လဆီးမီးယား ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသည့် အခြေအနေများတွင် In Vitro Fertilization (IVF/ICSI) နှင့် Prophylactic Genetic Testing (PGT-M) screening ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြု၍ သားအိမ်အတွင်း ထည့်သွင်းမီ မျိုးရိုးရောဂါမရှိသော သန္ဓေသားများကို ရွေးချယ်ကာ အနီးကပ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အသုံးပြုသည်။

မေးခွန်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဖြေရမည်ဆိုပါက: သယ်လဆီးမီးယား သယ်ဆောင်သူများသည် ကလေးယူနိုင်ပါသလား?

အဖြေမှာ “ဟုတ်ကဲ့” ဖြစ်ပြီး စုံတွဲက သင့်တင့်စွာ ပြင်ဆင်ထားကာ screening ပြုလုပ်ထားပါက ကလေးယူနိုင်သည်။ ထို့အပြင် carrier ဖြစ်ခြင်းသည် မိသားစု စတင်တည်ထောင်ရန် အတားအဆီးမဟုတ်ဘဲ မွေးဖွားလာမည့်ကလေးသည် ကောင်းမွန်သော ဘဝအရည်အသွေးရှိပြီး ဆရာဝန်များ၏ အနီးကပ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ကျန်းမာစွာ ကြီးပြင်းလာနိုင်ရန် စီမံချက်ချမှတ်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကျန်းမာသော ကလေးအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း: ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေကို မြှင့်တင်ပါ

သင်သည် ဘန်ကောက်ရှိ fertility clinic တစ်ခုကို ရှာဖွေနေပါက Bangkok IVF Clinic (BIC) မှ သင့်ကို ကိုယ်ပိုင် Fertility Planner အဖြစ် လမ်းညွှန်ပေးရန် ဝမ်းမြောက်စွာ ဆောင်ရွက်ပေးပါမည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အထူးကုများသည် ICSI နှင့် IVF အပါအဝင် သင့်လိုအပ်ချက်များအလိုက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားသော fertility treatment များကို ဒီဇိုင်းဆွဲပေးပါသည်။

ထို့အပြင် PGT-A vs. PGT-M vs. PGT-SR တို့၏ ကွာခြားချက်များကို နားလည်နိုင်ရန် ကျွမ်းကျင်သော နှိုင်းယှဉ်လမ်းညွှန်မှုကိုလည်း ပေးပါသည်။ ဤအရာသည် သင့်ကလေးထံ သယ်လဆီးမီးယား ကူးစက်နိုင်သည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ကို လျှော့