အခုစစ်ဆေးပါ: ဘယ်လိုအမျိုးအစား abdominal pain သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအာရုံစိုက်မှု လိုအပ်ပါသလဲ?

မည်သည့် အမျိုးအစား ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု လိုအပ်သနည်း?

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုသည် အစာအိမ်အနာ၊ အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်း (acid reflux), အစာမကြေခြင်း (indigestion) သို့မဟုတ် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (gastrointestinal infection) အပါအဝင် အခြေအနေများစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် appendicitis, gallbladder သို့မဟုတ် liver disease, stomach cancer, သို့မဟုတ် colorectal cancer တို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုနှင့်အတူ chronic constipation, alternating constipation and diarrhoea, အစာမျိုရခက်ခြင်း (difficulty swallowing), သို့မဟုတ် stool ၏ ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပါက—narrow stools, black stools, သို့မဟုတ် stool အတွင်း blood ပါဝင်ခြင်း အပါအဝင်—ချက်ချင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု ရယူပါ။

အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်-

๐ နာကျင်မှုသည် အိပ်စက်ခြင်းကို တားဆီးလောက်အောင် ပြင်းထန်နေခြင်း။

๐ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖျားခြင်း ရှိခြင်း။

๐ နာကျင်မှုသည် ဝမ်းဗိုက်အောက်ညာဘက်တွင် ရှိခြင်း။

๐ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုသည် နောက်ကျောသို့ ပြန့်နှံ့ခြင်း။

๐ တိုးတက်မှုမရှိဘဲ ၆ နာရီကျော် ဆက်လက်ရှိနေခြင်း။

๐ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုနှင့်အတူ vaginal bleeding ရှိခြင်း။

๐ နာကျင်မှုသည် အလွန်ပြင်းထန်၍ အစာမစားနိုင်ခြင်း။

๐ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုနှင့်အတူ မူးဝေခြင်း၊ မေ့လဲခြင်း၊ သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း ရှိခြင်း။

๐ လှုပ်ရှားတိုင်း နာကျင်မှု ပိုဆိုးလာခြင်း။

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု၏ တည်နေရာက အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြနိုင်ပါသလား?

ဝမ်းဗိုက်အတွင်းတွင် stomach, small intestine, large intestine, pancreas, gallbladder, kidneys, နှင့် uterus အပါအဝင် အရေးကြီးသော အင်္ဂါများစွာ ရှိသည်။

နာကျင်မှု၏ တည်နေရာနှင့် လက္ခဏာများကို သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် မည်သည့်အင်္ဂါ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်စနစ် ထိခိုက်နေသည်ကို အစပိုင်း အညွှန်းတစ်ခုအဖြစ် ပေးနိုင်သည်။

ဗိုက်ခလုတ်ပတ်လည် နာကျင်မှု

ဗိုက်ခလုတ်ပတ်လည် နာကျင်မှုသည် small intestine, large intestine ၏ ပထမပိုင်း, သို့မဟုတ် အူများကို သွေးထောက်ပံ့ပေးသော blood vessels များနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် cramp-like, intermittent, tight, သို့မဟုတ် uncomfortable အဖြစ် ခံစားရနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Food poisoning: ဝမ်းဗိုက်ကျပ်နာ (abdominal cramps), nausea, vomiting, နှင့် diarrhoea ဖြစ်စေနိုင်သည်။

๐ အူရောဂါပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်း (Intestinal infection or inflammation): တစ်နေ့လျှင် သုံးကြိမ်ထက်ပိုသော watery stools, ဖျားခြင်း, ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း, သို့မဟုတ် mucus သို့မဟုတ် blood ပါသော stools ဖြစ်စေနိုင်သည်။

๐ Appendicitis: အစောပိုင်း နာကျင်မှုသည် ဗိုက်ခလုတ်ပတ်လည် discomfort သို့မဟုတ် tightness အဖြစ် စတင်ပြီးနောက် lower-right abdomen သို့ ရွေ့လျားနိုင်သည်။ နာကျင်မှုသည် လှုပ်ရှားခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ သို့မဟုတ် နှာချေခြင်းတို့နှင့်အတူ ပိုဆိုးလေ့ရှိသည်။

ညာဘက် နံရိုးအောက် နာကျင်မှု

ညာဘက် နံရိုးအောက်ရှိ နာကျင်မှုသည် liver, gallbladder, သို့မဟုတ် bile ducts တို့နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Liver inflammation

๐ Gallstones

๐ Gallbladder inflammation

๐ Bile-duct obstruction

နာကျင်မှုနှင့်အတူ ဖျားခြင်း, အသားအရေ ဝါခြင်း, သို့မဟုတ် မျက်လုံးများ ဝါခြင်း ရှိပါက ချက်ချင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု ရယူပါ။

အပေါ်ပိုင်း အလယ်ဗိုက် နာကျင်မှု

ရင်ဘတ်ရိုးအောက်ရှိ အပေါ်ပိုင်း အလယ်ဗိုက်တွင် stomach, pancreas, နှင့် small intestine ၏ ပထမပိုင်း ပါဝင်သည်။

ဤနေရာရှိ နာကျင်မှုသည် tight, burning, သို့မဟုတ် uncomfortable အဖြစ် ခံစားရနိုင်ပြီး digestive problem ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Acute pancreatitis: ပုံမှန်အားဖြင့် ပြင်းထန်ပြီး မပျောက်နိုင်သော နာကျင်မှု, nausea, နှင့် vomiting ဖြစ်စေသည်။

๐ Gallstones: intermittent cramping pain, bloating, indigestion, nausea, သို့မဟုတ် vomiting ဖြစ်စေနိုင်သည်။

๐ နှလုံးသို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်း: ရင်ဘတ်ဖိအား သို့မဟုတ် အပေါ်ဝမ်းဗိုက်မအီမသာမှု ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘယ်ဘက် ပခုံး သို့မဟုတ် လက်မောင်းသို့ ပြန့်နှံ့နိုင်သည့်အပြင် ချွေးအလွန်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခြင်းတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နှလုံးပြဿနာကို ညွှန်ပြသော လက္ခဏာများရှိပါက အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု လိုအပ်သည်။

ဘေးဘက် သို့မဟုတ် နောက်ကျောအောက်ပိုင်း နာကျင်မှု

ဘေးဘက် သို့မဟုတ် ခါးအနီး နာကျင်မှုသည် kidneys သို့မဟုတ် ureters နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Kidney infection

๐ Kidney stones

๐ Urinary tract infection

နာကျင်မှုသည် နောက်ကျောမှ ဝမ်းဗိုက်ဘက်သို့ ပြန့်နိုင်သည့်အပြင် တစ်ဖက်ခြမ်းတွင် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဖျားခြင်း, မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်း, ဆီးသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း, သို့မဟုတ် ဆီးမကြည်လင်ခြင်းတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဘယ်ဘက် နံရိုးအောက် နာကျင်မှု

ဘယ်ဘက် နံရိုးအောက်ရှိ နာကျင်မှုတွင် အပေါ်ပိုင်း အစာအိမ်, ဘယ်ဘက် ကျောက်ကပ်, spleen, သို့မဟုတ် large intestine ပါဝင်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Gastritis

๐ အူရောင်ရမ်းခြင်း (Intestinal inflammation)

๐ Spleen ကြီးခြင်း

๐ Kidney disease

နာကျင်မှုသည် tight, sharp, သို့မဟုတ် cramp-like အဖြစ် ခံစားရနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် အစာစားပြီးနောက် ပိုသိသာနိုင်သည်။

မတော်တဆဖြစ်ရပ်၊ လဲကျခြင်း၊ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ် ထိခိုက်မှုတစ်ခုအပြီး နာကျင်မှု ပြင်းထန်လာပါက အတွင်းသွေးယိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ရယူပါ။

ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှု

ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းတွင် large intestine ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း, ureter, ovary, နှင့် fallopian tube ပါဝင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Urinary tract infection

๐ Bladder inflammation

๐ Endometriosis

๐ Ovarian cysts

๐ large intestine ၏ အောက်ပိုင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သော disorders

ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှု ဆက်တိုက်ရှိခြင်း, မမှန်ကန်သော ရာသီသွေးစက်ဝန်း, သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော vaginal bleeding ရှိသော အမျိုးသမီးများသည် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။

ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှု

ရုတ်တရက် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှုသည် အာရုံစိုက်၍ စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဤနေရာတွင် large intestine, appendix, bladder, uterus, နှင့် ovaries များ ပါဝင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများမှာ -

๐ Appendicitis: နာကျင်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗိုက်ခလုတ်ပတ်လည်တွင် စတင်ပြီးနောက် lower-right abdomen သို့ ရွေ့လျားသည်။ ဖျားခြင်း, nausea, နှင့် vomiting ဖြစ်နိုင်သည်။

๐ Digestive disorders: ဆက်တိုက်ရှိသော ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှုနှင့်အတူ alternating constipation and diarrhoea သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော stools ရှိပါက large intestine ကို ထိခိုက်စေသော အခြေအနေများအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးသင့်သည်။

๐ အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများ: ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှုသည် ectopic pregnancy, pelvic inflammatory disease, သို့မဟုတ် ovarian cysts နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။ အခြားလက္ခဏာများတွင် ရာသီပျက်ခြင်း, ရာသီမမှန်ခြင်း, vaginal bleeding, သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု ရှိလာလျှင် ဘာလုပ်သင့်သလဲ?

လက္ခဏာများ ပျော့ပါးလျှင် ရေနွေးကြမ်း သောက်ခြင်း, အနားယူခြင်း, နှင့် နာကျင်မှု သက်သာလာသလား စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

နာကျင်မှုသည် ပြင်းထန်ခြင်း, ဆက်လက်ရှိနေခြင်း, သို့မဟုတ် သတိပေးလက္ခဏာများနှင့်အတူ ဖြစ်ပါက ကိုယ်တိုင်ကုသမှုတစ်ခုတည်းကို မမှီခိုသင့်ပါ။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်မရှိဘဲ နာကျင်မှုသက်သာဆေးများကို အလွန်များပြားစွာ သောက်ခြင်းကို ရှောင်ပါ၊ အကြောင်းမှာ အရေးကြီးသော လက္ခဏာများကို ဖုံးကွယ်သွားစေနိုင်သည်။

အောက်ပါ အသုံးဝင်သော အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ပါ-

๐ နာကျင်မှု စတင်ခဲ့သည့် အချိန်

๐ နာကျင်မှု၏ တိကျသော တည်နေရာ

๐ sharp, burning, cramping, သို့မဟုတ် constant ဖြစ်/မဖြစ်

๐ နာကျင်မှုသည် အခြားနေရာသို့ ပြန့်နှံ့/မပြန့်နှံ့

๐ နာကျင်မှု မစတင်မီ စားခဲ့သော အစားအစာများ

๐ ဖျားခြင်း, vomiting, diarrhoea, သို့မဟုတ် bleeding ကဲ့သို့ ဆက်နွယ်လက္ခဏာများ

ဤအချက်အလက်များသည် ဆရာဝန်အား အကြောင်းရင်းကို ပိုမိုတိကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။

အကျဉ်းချုပ်

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုသည် အသေးစား အစာချေစနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ပြင်းထန်သော ရောဂါ၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နာကျင်မှုသည် ပြင်းထန်ခြင်း, နာရီအတော်ကြာ ဆက်လက်ရှိခြင်း, ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်ဖြစ်ခြင်း, သို့မဟုတ် ဖျားခြင်း, vomiting, diarrhoea, stool အတွင်း blood ပါခြင်း, vaginal bleeding, အသက်ရှူရခက်ခြင်း, မေ့လဲခြင်း, သို့မဟုတ် နာကျင်မှုသည် အခြားနေရာသို့ ပြန့်နှံ့ခြင်းတို့နှင့်အတူ ဖြစ်ပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု ရယူပါ။

ဆက်တိုက်ရှိသော ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။ အစောပိုင်း စစ်ဆေးမှုသည် အကြောင်းရင်းကို သတ်မှတ်ရန် ကူညီပြီး နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ မဖြစ်ပေါ်မီ သင့်လျော်သော ကုသမှုကို ရရှိစေနိုင်သည်။

 

Reference :

N Health Asia Blog Stomach Pain