ချော့ကလက်ဆိုင်တီ: မိန်းမများသိရန် မတော်တဆ လက္ခဏာများနှင့် သတိပေးချက်များ

 

ချောကလက် ဆစ် (Chocolate Cyst): မိန်းမများ သိထားသင့်သော စောင့်ကြည့်သင့်သည့် မူလ အရည်အသွေးလက္ခဏာများ

 

နေ့စဉ်အလုပ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိစေသည့် မတော်တဆ ဗိုက်အောက်နာကျင်မှုသည် မလျှော့ချသင့်ပါ။ ထိုသို့သော နာကျင်မှုသည် ချောကလက် ဆစ်ကို အစောပိုင်းမှာ ခြိမ်းခြောက်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ်ရှိနိုင်သည်။ ၎င်းသည် သန္ဓေဖွားနိုင်သော အသက်အဖွဲ့ မိန်းမများအနက် ပုံမှန်တွေ့ရသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပုံမှန်လစဉ်သွေးဆင်းမှုနာကျင်မှုအဖြစ် မှားယွင်းနားလည်မှုများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ အစောပိုင်းလက္ခဏာများကို သိရှိခြင်းဖြင့် တိကျသော အချိန်မီကုသမှု ရရှိစေရန် အထောက်သက်တမ်းဖြစ်စေပါသည်။ ၎င်းဆောင်းပါးတွင် ခြိမ်းခြောက်ချက် ၇ မျိုးကို တင်ပြပြီး ဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပါသည်။ မိန်းမများအနေဖြင့် တိကျစွာ ရှာဖွေထောက်လှမ်းရန်နှင့် ကိုင်တွယ်မှုကောင်းစွာရှိစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

 

"ချောကလက် ဆစ်" ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?

 

ချောကလက် ဆစ်သည် သားအိမ်အုပ်သောကြော ဆစ် (Ovarian cyst) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခပ်ထူထူ၊ အနက်ရောင်အညိုရောင် ရေနံဆီတပေါ်ဖြင့် ပြည့်နေပါသည်။ ယင်းအရည်သည် ချောကလက်အသားတင်အတိုင်း မြင်ရပေမယ့် ဟောင်းနေသည့် သွေးစုတောင့်ဖြစ်သည်။

 

ဤအခြေအနေသည် Endometriosis (အန်ဒိုမီထရီယိုစစ်) ၏ အမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သားအိမ်အတွင်းခြံအထွေးတစ်ခုဟု ခေါ်သော အားဖြင့် တွေ့ရှိရသော အထွေးသည် သားအိမ်အပြင်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအထွေးသည် သားအိမ်အုပ်သောကြော ထဲတွင်ဖွံ့ဖြိုးလာသည့်အခါ တစ်ခါတစ်လေ လစဉ်သွေးသည် နောက်ဆုတ်ကြောင်း အလိုက်စီးလာရင်း အချိန်ကြာစွာ စုပြီး ဆစ်အဖြစ် ဖွဲ့ဆောင်လာနိုင်ကာ နှစ်သက်သည့်လက္ခဏာ အမျိုးမျိုး ဆောင်ရွက်စေသည်။

 

ချောကလက် ဆစ် ဖြစ်ပေါ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများ

 

တိကျသည့်အကြောင်းရင်း မသိရှိနိုင်သော်လည်း လူကြီးမင်းရေးဆွဲချက်အများဆုံးမှာ retrograde menstruation (နောက်ဆုတ်သွားသော လစဉ်သွေးဆင်းမှု) ဖြစ်သည်။ ဤအခါတွင် လစဉ်သွေးသည် Fallopian tubes (ပန်းကန်ကြော) များမှ နောက်သို့စီးခြင်းကြောင့် သားအိမ်အုပ်သောကြောထဲတွင် ထပ်တလဲလဲ ထပ်တိုးပြန့်ကျဲလာပါသည်။ ယင်းခုနှစ်တစ်ကြိမ်ကြိမ်တွင် အဟောငယ်ဖြစ်ပေါ်လာသော hormone အလှည့်အပြောင်းအလိုက် ယင်းသောကပ်ကွယ်မှု သွေးကျွေးမှုများ ပြန်လည်တိုးပွားသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဆစ်မှဖြစ်လာသည်။

 

ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့်မှာ Immune system (စနစ်အားနည်းမှု) ချို့ယွင်းခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် သူမတော်တစွာ တည်နေသည့် ဆဲလ်များကိုထိထိရောက်ရောက်ဖယ်ရှားလို့မရတဲ့အခြေအနေ ဖြစ်နိုင်သည်။

 

စောင့်ကြည့်သင့်သည့် ခြိမ်းခြောက်ချက် ၇ မျိုး (ရောဂါစောင့်တည့်ချက်များ)

 

လက္ခဏာများမှာ အချို့လူများတွင် ကွဲပြားနိုင်သည်။ သေးငယ်သော်လည်း တမင်တကာ အလွန်အမင်း နာကျင်ခတ်အောင် ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်ချို့မှာ ဆစ်ပုံသေသည့်ကြီးကြီးများရှိသော်လည်း လက္ခဏာများနည်းပါးစေသည်။

 

၁။ အသည်းအသန် ဗိုက်အောက်နာကျင်မှု

အထိမ်းအမှတ်အများဆုံး လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ပုံမှန် လစဉ်သွေးနာက်ရင်ထက် ပို၍ တိုးတက်သည်။ အချို့မိန်းမများမှာ လစဉ်သွေးပြတ်ရက်များတွင်ပင် ရင်ဆိုင်နေရသည့် chronic pelvic pain (အမြဲတမ်း ဗိုက်အောက်နာကျင်မှု) ဖြစ်နိုင်သည်။

 

၂။ ဆက်ဆံရေးအချိန်၌ Pelvic region တွင် နာကျင်ခြင်း

လိင်ဆက်ဆံမှုအချိန်၌ နာကျင်မှုကို တွေ့ရသည်။ ဆစ်နှစ်သက်သောစနစ် သို့မဟုတ် Adhesion (အကပ်အဆစ်) များကြောင့် အတွင်းကိုယ်အင်္ဂါများကို ရုန်းထုတ်ရန်ကြိုးပမ်းရာ ဝင်ရိုးနာကျင်မှု သို့မဟုတ် ယောကျာ်း-မ တို့အကြား နွမ်းနယ်သော နာကျင်မှု ဖြစ်ဆောင်နိုင်သည်။

 

၃။ ခြေထောက်၊ ခါးတစ်လျောက်ပြန့်သော ခါးနာခြင်း

Chronic pelvic inflammation (အမြဲတမ်း ဗိုက်အောက်ရောင်ရမ်းခြင်း) ကြောင့် နီးစပ်သော အာရုံကြောများ ထိခိုက်နိုင်ပြီး ခါးနာခြင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်၊ တင်ပါးသို့ သွားတတ်သော နာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်သည်။ မှတ်သားရသည်မှာ လစဉ်သွေးဆင်းချိန်များတွင် ပို၍ ခုခံကြမည်ဖြစ်သည်။

 

၄။ ပုံပျက် သို့မဟုတ် ပုံမမှန် လစဉ်သွေးဆင်းမှု

Hormonal imbalance (အဟောငယ်ပြေတာ) ကြောင့် လစဉ်သွေးတိုးပြင်မှု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာ- ၇ ရက်ထက်ပို၍ တိုက်ရိုက်သွေးထွက်ခြင်း၊ သွေးစုကြီးများ သို့မဟုတ် လစဉ်ကြားသွေးထွက်ခြင်း တို့ ဖြစ်နိုင်သည်။

 

၅။ ဝမ်းထဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသန်စဉ် နာကျင်ခြင်း

ဆစ် သို့မဟုတ် အကပ်အဆစ်များသည် ဝမ်းကောင်း၊ ဆီးအိမ်နှင့်နီးစပ်သော အင်္ဂါများထိခိုက်လာလျှင် ဝမ်းချုပ်ခြင်းအချိန် သို့မဟုတ် ဆီးစရာတွင် နာကျင်မှုဖြစ်နိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် လစဉ်သွေးဆင်းချိန်များတွင် ပို၍ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

 

၆။ ဆီမထွက်ခနဲ ဆီးသည့်ချိန်များများ လာခြင်း

ဆစ်ကြီးလာလျှင် ဆီးအိမ်ကို ဖိဆီးသဖြင့် ဆီးအိမ်ပမာဏနည်းသွားခြင်း၊ ဆီးထွက်ခဏခဏဖြစ်လာခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးအိမ်အလုံးစုံ မထွက်နိုင်သည့် ခံစားချက်ဖြစ်လာစေသည်။

 

၇။ ပေါင်တံဘောင့်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဖျားဖျားဖြစ်ခြင်း

ဗိုက်အောက်အမြဲရောင်ရမ်းမှုကြောင့် အစာအိမ်လမ်းကြောင်းအား ထိခိုက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါင်တံ ဘောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဖျားဖျား၊ ဝမ်းချုပ်ချုပ်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်ပြီး လစဉ်သွေးဆင်းချိန်၌ ပိုမိုမထင်မှတ်ထားသည့် အခြေအနေများတွေ့နိုင်သည်။

 

ကိုယ်တိုင်စောင့်ထိန်းသင့်သည့် အကြံပြုချက်များ

 

ဆရာဝန်များက အာရုံပြုရန် အရေးကြီးသည်ဟု ပြောကြသည်။ အမြဲတမ်း မတော်တဆနာကျင်မှုသည် ပုံမှန်မဟုတ်ကြောင်း၊ ထိုသို့သော လက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုမှားသင့်ခြင်း မရှိသင့်ပါ။ မိန်းမများအနေဖြင့် နှစ်စဉ် Pelvic examination (ဗိုက်အောက်စစ်ဆေးမှု) နှင့် Ultrasound (အာကြွတု ဗိုက်အောက်ပြင်ပသံလိုက်လှေကားစစ်) လုပ်စေရန် တိုတောင်းထားပါသည်။ မည်သည့် လက္ခဏာမျှ မရှိသော်လည်း အချိန်မီ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်နိုင်သော 합병증 (ပေါင်းတစပ်ရောဂါ) မတိုင်ခင် တိုက်ဖျက်ပြုစုနိုင်စေသည်။

 

နိဂုံးချုပ်

 

ချောကလက် ဆစ်၏ အလွန်အရေးပါတ်ပြီး စောစောသိနိုင်သော လက္ခဏာမှာ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် နာကျင်မှု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တဖြည်းဖြည်းကြီးတက်လာသည့် လစဉ်သွေးနာကျင်မှုကို မှတ်သားရန်လိုသည်။ ရောဂါကို နားလည်ခြင်းဖြင့် ၎င်းသည် ပုံမှန် ဆစ်တစ်ခုသာမက Chronic inflammation (အမြဲတမ်းရောင်ရမ်းမှု) နှင့် hormone များနှင့်ဆက်စပ်သည့် ရောဂါဖြစ်ကြောင်း နားလည်လိမ့်မည်။ ခြိမ်းခြောက်ချက်များကို ဂရုစိုက်ခြင်းနှင့် အကြာကြီးကြာ စစ်တမ်းလုပ်ခြင်းသည် 합병증 မဖြစ်ခင် ကာကွယ်နိုင်ရန်နှင့် အချိန်မီကုသနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

 

 

 

ရင်းမြစ် : CH9 Airport Hospital

**ArokaGO Content Team မှဘာသာပြန်ပြီးစုစည်းသည်