'ရေရှည် အံဝူလေးရှင်း (Chronic Anovulation)': ဖြစ်ပေါ်စေသူများ၊ လက္ခဏာများ၊ နှင့် သားမြည်ဖွားနိုင်မှု မြှင့်တင်ရန် ကုသမှုများ

နှစ်ရှည်အငွေ့မပေါက်ခြင်းသည် သားအိမ်အုံများက ပုံမှန် မစကုန်းသန့်ညီမှုစနစ်အရ ဥပျောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဥထုတ်ခြင်း မပြုနိုင်သော အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ သမစဥ်သန္တာင်းပျောက်ကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏ မပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်စေသည်။ ၎င်းသည် မပွားနိုင်ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

 

အဓိကအကြောင်းရင်းများမှာ ဟော်မုန်းချိုသာမှုမညီမျှခြင်းများ (ဥပမာ - PCOS), စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်အလေးချိန်မမှန်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကုသမှုသည် ဗျည်းပြောင်းလဲမှုများ၊ ဥပျောက်စေရန် ဆေးဝါးများသုံးခြင်း သို့မဟုတ် အထူးကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်ဦးစီးလျက် နည်းပညာသုံးကာ ကလေးရရှိရေးနည်းလမ်းများအသုံးပြုနိုင်သည်။

 

နှစ်ရှည်အငွေ့မပေါက်ခြင်း란ဘာလဲ?

အငွေ့မပေါက်ခြင်းသည် ဥထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ် ရပ်ဆိုင်းသည့် သို့မဟုတ် မညီသော အခြေအနေဖြစ်သည်။ ၎င်းအခြေအနေသည် ဆက်တိုက်ကြုံရပါက သားသီးပွားနိုင်မှုကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေပြီး ဥများ မရှိသဖြင့် သုဥ္ဇ် နှင့် ထိဆံ့ဖိုမဖြစ်နိုင်ပါ။

 

သတိထားရမည့် လက္ခဏာများ:

     ๐​ သန္တာင်းမမှန်ခြင်း သန့်ညီမှုစဥ်တစ်ခုနှင့် နောက်တစ်ခု အလျားရှည် (၃၅ ရက်ကျော်) ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် သန့်ညီမှုစဥ် မကျတောက်ခြင်း

     ๐ Amenorrhea သန္တာင်းအကြိမ်အတိုင်အဆိုင် မပေါ်ခြင်း

     ๐ ဥပျောက်သညီလိမ်းရည်မရှိခြင်း စဥ်အလယ်တွင် သန့်ဖောက်အသွင်ပြောင်းအရည် မထွက်ရှိခြင်း

     ๐ ကိုယ်အပူချိန်တည့်နေခြင်း စဥ်အလယ်ကျော်ပြီးနောက် ကိုယ်အပူချိန် မတက်ခြင်း

 

အကြောင်းရင်းနှင့် အန္တရာယ်အာရုံချက်များ

ဆေးဘက်အရဆိုပါက အငွေ့မပေါက်ခြင်းသည် သားအိမ်အုံပဲဖြစ်တာမဟုတ်ဘဲ ဦးနှောက်ထဲရှိ ထိန်းညှိဖျဉ်းစနစ်နှင့်လည်း ပတ်သက်မှုရှိသည်။

 

     ๐​ PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) အများဆုံးရှာတွေ့ရသည့်အကြောင်းရင်း၊ အမျိုးသားဟော်မုန်းများထပ်မငှားခြင်း

     ๐ Pituitary gland disorders FSH နှင့် LH ဟော်မုန်းများ ထုတ်လုပ်မှုမမှန်ခြင်း

     ๐​ နှစ်ရှည်စဉ်စိတ်ဖိစီးမှု (Hypothalamic Amenorrhea) စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် ဦးနှောက်က ဥထုတ်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း

     ๐​ ကိုယ်အလေးချိန်ညှိန်းချက် (BMI) မမှန်ခြင်း ကိုယ်လွန်အလေးချိန် သို့မဟုတ် သံလွန်ပါးမလွှာခြင်းသည် Estrogen ထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေသည်

     ๐ သားလျားဂလျန် ပြသနာများ Hyperthyroidism နှင့် Hypothyroidism နှစ်ခုလုံးအပါအဝင်

     ๐ Prolactin ဟော်မုန်းအဆင့်မြင့်ခြင်း FSH နှင့် LH ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှုမမှန်စေခြင်း

     ๐ Pituitary adenoma FSH နှင့် LH ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေသော သဘာဝကောင်းကြုံများသောကင်ဆာ

 

ဆရာဝန်စစ်ဆေးမှုနှင့်ကုသမှု

ကုသမှုသည်နှစ်သက်သောအကြောင်းရင်းကို သားသီးပွားဆေးရုံကျွမ်းကျင်သူမှ အသိအမှတ်ပြုစစ်ဆေးပြီးမှ စတင်သင့်သည်။

 

စစ်ဆေးမှုဆင့်များ

     1.​ သွေးစစ်ရယူ၍ AMH, FSH, LH, Prolactin, Thyroid ဟော်မုန်းမျာအဆင့် စစ်ဆေးခြင်း

     2. Transvaginal ultrasound ဖြင့် Antral follicles အရေအတွက်နှင့် သားအိမ်အုံအဆင့်အတန်းစစ်ဆေးခြင်း

 

ကုသနည်းလမ်းများ

ကုသမှုသည်ဖြစ်စဉ်အရအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ Prolactin သို့မဟုတ် Thyroid အဆင့်ကို ဝင်ရောက်ချိန်ညှိရန် ဆေးဝါးအသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် PCOS ကြောင့်ဖြစ်ပြန်လျှင် ထပ်မံနည်းလမ်းများ လိုအပ်နိုင်သည်။

     ๐ Clomiphene သို့မဟုတ် Letrozole ကဲ့သို့ ဥပျောက်စေသောဆေးများ အသုံးပြုခြင်း

     ๐ ပါးစပ်ဖြင့်ဆေးမဆောင်နိုင်ပါက ဟော်မုန်းထိုးဆေး အသုံးပြုခြင်း

     ๐ သဘာဝဉပျောက်မအောင်မြင်လျှင် IUI သို့မဟုတ် IVF လုပ်ခြင်း

 

မိမိကိုယ်ကိုစောင့်ရှောက်ရန်ညွှန်ကြားချက်များ

အပြုအမူပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် အောင်မြင်မှုရာခိုင်နှုန်း ၃၀-၄၀% တက်နိုင်သည်

     ๐ Diet ထိန်းသိမ်းမှု (PCOS Friendly Diet) - Insulin အတက်ကို လျှော့ရန် low glycemic index အစားအစာများကို အခြေခံစားပါ။

     ๐ အားကစားကို ပုံမှန်လုပ်ပါ၊ သို့သော် လွန်လွန်ဆါးဆါး မလုပ်ရပါ (Moderate Exercise)

     ๐ Inositol, Folic Acid နှင့် Coenzyme Q10 ကဲ့သို့ ဗီတာမင်ပေါင်းထည့်သုံးခြင်း

 

မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ: အငွေ့မပေါက်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်သော မေးခွန်းများ

 

Q: သန္တာင်းတိုင်းလို့ပေါ်ပါက ဥပျောက်ခြင်း ခိုင်မာစွာ ဖြစ်ကြောင်းပြလား?

A: မဟုတ်ပါ။ တခါတလေ သွေးယိုခြင်းသည် ဥအစဉ်မပေါက်ဘဲ သားညှင်းအထူမကြီးကွပ်ပါသောအခါ ဖြစ်နိုင်သည်။

 

Q: နှစ်ရှည်အငွေ့မပေါက်ခြင်းသည် သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား။

A: ကုသနိုင်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ဟော်မုန်းညီတက်အောင် လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးတိုင်တိုင်သောက်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ဥပျောက်နိုင်သည်။

 

ရင်းမြစ် : Phyathai Sriracha ဆေးရုံ