ကြာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ (CKD) နှင့် ဆက်ရှိသောကျောက်ကပ်ထိခိုက်ခြင်း (AKI) ကြားက အထူးခြားချက်အဘယ်နည်း?

ကွာခြားချက်များကို နားလည်ခြင်းဖြင့် အချိန်မီကုသမှုများနှင့် ထိရောက်သောကုသမှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်စေသည်။

ကျောက်ကပ်များသည် ကိုယ်အလုံးစုံ၏ သဘာဝစစ်မှုးစနစ်များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး သုံး၍ ပြီးရစ်သောထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်မှုန်ရေဓာတ်များနှင့် အချိန်ကျန်ရေများကို သွေးထဲမှ ဖယ်ထုတ်ကြသည်။ ကျောက်ကပ်များမှာ စကိတ်မလုပ်မှန်သဖြင့် အာရာမလုပ္အားဖျောဖြစ်သည်။ ဝင်းအသက်သုံး၍ ဘရိန်များများပါဝင်ပါသည်။

 

ကျောက်ကပ်မင့်ရောဂါသည် မည်သည်နည်း။

ကျောက်ကပ်မင့်ရောဂါသည် သွေးထဲမှ သုံး၍ ပြီးရစ်သောထွက်ပစ္စည်းများကို စစ်ထုတ်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်ခွင့်ရှိသည့်ကျောက်ကပ်များအတွက် အချိန်မီ နားလည်တော်မူသည့်ဆံသင့်ရောဂါဖြစ်သည်။ ရေဓာတ်များ၊ ဓာတ်ဘိုးများနှင့် တခြားသောဒြပ်စင်များ၏ မညီမှုများကို တာအောင်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် နယ်ကိုယ်အလုံးစုံ၏ ဖျော်ဖြေရန် လုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေပါသည်။ သင့်အကွွယ်ကမ်းပါမှုများကို အချိန်မီ ဟုတ်ကန်ပြုပြင်ထိရောက်နိုင်သောလုံသင်တောက်ဖို့ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

 

ကြာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ (CKD)

ကြာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါသည် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ခြင်းရဲတိုက်လုပ်ဆောင်မှုများကို နုတ်ဖြုတ်နောက်ကျရေးမြောက်လုပ်ရန် ဆားလိုက်လုံလိူတယောက်ကို အနည်းငယ်ကာွမှုအသီးခြံလပ်မှုကို ပေး၍ ဖြန့်ဖြူးယူနိုင်၍ ထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်းထည့်ရမိုင့်ဒဏ်ငွေရန်ပုံများကို ခေါင်းပါမည်။ ဟိုဖြစ်သည့်ကမ်းမှာ End-Stage Renal Disease (ESRD) သို့ ရောက်ရှိလာနိုင်ပြီး ရင်ခုန်ခြင်း၊ ဖျာမျှ အနည်းငယ်များကို ကျောင်းစီးပွားဖြစ်သူများထိန်းချုပ်၍ လုနိုအတတ်များ လုပ်ထုံးဓာတ်မှန်များတတ်စီးနေသည့်လုပ်ထုံးလိုက်သည်သည်။

 

 

CKD အရင်းအမြစ်များ

   - ဆီးချိုရောဂါ – CKD ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်; သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သောအတွက် ကျောက်ကပ်စစ်မှုးပစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။

   - သွေးပေါင်ချိန်မြင့်တက်မှု – ကျောက်ကပ်ရှိနည်းငယ်အသေးဆုံးသောသွေးလမ်းများကို ထိခိုက်စေသော အပြုလေမ်းမှုဖြစ်ပါသည်။

   - Glomerulonephritis – ကပ်စစ်မှုး၏ ဘရိခင်ခြင်းမှန်းများကို ဖျက်ဆီးစစ်သည်။

   - Polycystic Kidney Disease – စေ့ဆာဖြစ်သောပါးစပ်ပုံစံမှုံးသောကို ဖျောက်ကန်၍ ကပ်လုပ်အတွက်ခုခံကျောက်ပိတ်သည်။

   - ကြာရှည်ရင်မွတ်ထားနေသော ဆီးလမ်းကြောရောဂါများ – အရှည်ထိန်းထိန်းကျဉ်းစွပ်ထားခြင်း၊ တစ်ကြိမ်ယူကြံ့ကန်တည်းများရှိခြင်း။

CKD ၏ သတိပြုစရာအချက်များ

   - အနည်းငယ်ကမ်းခြေမှု

   - သာ့ကောက်ချေ၏စက်တင်တွင် မကြာခဏနေရာယူခြင်း

   - ခြေထောက် ဒါမှမဟုတ် မျက်နှာကျယ်ခြင်း

   - သွေးဓာတ်န်မာလတ်ကျိုင်းနေသောနေရာ

   - ဝမ်းဗော၊ ကောင်းကောင်းစားနိုင်၊ တစ်ကောင်းမျှုပ်ခြင်း

CKD ရောဂါမှန်စိစစ်မှု

   - သွေးစစ်မှု – serum creatinine ရှုးကျန်။ glomerular filtration rate (eGFR) ကို ချီးကွက်။

   - ဆီးစစ်မှု – ကျောက်ကပ်ထိခိုက်မှုများကို သိမ်းသည်မှာ အခြားသောထင်ရှားမှုများကို ထိုးထည့်ရန်။

   - ပုံရိပ်များ – ultrasound ဒါမှမဟုတ် CT scan သင်ကက်ကြီးကျော်တွင် ပုံစံကို လိုက်စသင်ပြရန်။

 

 

eGFR အပေါ်မူတည်ပါသော CKD အဆင့်များ

   - အဆင့် ၁: eGFR ≥ 90 mL/min/1.73 m² – ကျောက်ကပ်လုပ်မှန်မှုတွင် ထိပ်ကောက်လုံးသားရှိနေသေးရာ။

   - အဆင့် ၂: eGFR 60–89 mL/min/1.73 m² – လုပ်မှန်မှုကမ်းရိုးရပ်ရှိသောချိုင့်စဉ်သည်။

   - အဆင့် ၃: eGFR 30–59 mL/min/1.73 m² – လုပ်မှန်မှုကို သန်နာ မိနစ်ချိုတော်ပေါ် အပုံမှာ မှန်သည်။

   - အဆင့် ၄: eGFR 15–29 mL/min/1.73 m² – ဘုန်သီးမှုမှာ ခြေသီးမှန်ကန်မှုများဖြစ်တော့သည်။

   - အဆင့် ၅: eGFR < 15 mL/min/1.73 m² – ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်သော အတွက် ရင်ခုန်ခြင်းဖြင့် ဟုဘိုးစစ်သည်။

 

အကပ်ရေချော်မင့်ရောဂါမျိုးစုံ (AKI)

အကပ်ရေခြောမင့်ရောဂါမျိုးစုံသည် အချိန်လိုတီးဖြစ်၍ လုတ်မိုးလိုက်မးစချျာဖြစ်သည်။ သုံး၍ ပြီးရစ်သောထွက်ပစ္စည်းများကို ကျောက်ကပ်အနည်းငယ်ပေးခြင်းသည် အလျင်ရှည်းဖြစ်သည် မှှင်မှုမှန်းမရှိသောအချက်သ