ကိုယ်ခံအားနဲ့ကျခြင်း: အစောပိုင်းကိုင်တွန်းခြင်းသည်အပြုအမှုပြုခြင်းဖြင့်စတင်ပြီးအလေ့အကျင့်ကိုပိုမိုဖြစ်စေသည်

ဖျစ်ကြေခြင်းသည် လူအများစုက ခံစားဖူးကြသည့် ကျော့မွှေးအူလမ်းကြောင်းအဆင်မပြေခြင်းများထဲမှ အနက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူတစ်ချို့သည် တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ကြိမ်ခန့် ဖျစ်ကြေခြင်းကြုံတွေ့ရပေမယ့်၊ တစ်ချို့မှာ မကြာခဏဖြစ်လေ့ရှိသဖြင့် အကျင့်အ привыч ဖြစ်လာနိုင်သည်။ သို့သော် အချို့လူများကတော့ ၎င်းကို သာမန်ငယ်ငယ်လေး ပြဿနာတစ်ခုအနေနှင့် တွေးဆထားလေ့ရှိသည်။

ဖျစ်ကြေခြင်းသည် လူအများစုက ကြုံတွေ့ဖူးကြသည့် ကျော့မွှေးအူဆိုင်ရာ ပြဿနာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ချို့မှာ တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ကြိမ် ဖျစ်ကြေခြင်း ကြုံရနိုင်သကဲ့သို့၊ တစ်ချို့တွင်တော့ မကြာခဏဖြစ်ပြီး အကျင့်အ привыч ဖြစ်လာနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းကို သာမန်နေ့စဉ်ဘဝတွင် ဖြစ်နိုင်သည့် ငယ်ငယ်လေးပြဿနာအဖြစ် များစွာထင်မြင်ကြသည်။ တကယ်တော့ သဘာဝမဟုတ်သော ဝမ်းချုပ်အကျင့်များသည် လူအများအနက် ထင်မြင်ထားသည်ထက် ကျန်းမာရေးပေါ်သက်ရောက်မှုများလှသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ဒုတိယပါမောက္ခ ဒေါက်တာသက်တပုံ မနတ်စသစ်သည် ဖျစ်ကြေခြင်းအကြောင်းကို လူသုံးသူများ ထပ်ပြီးနားလည်သဘောပေါက်နိုင်စေရန်၊ လူသုံးစု အကျင့်ပေါ်မူတည်သည့်အကြောင်းအရင်းမှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာပြင်းထန်သော ရောဂါများအထိ ဆွေးနွေးပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ယောက္ခမအူကင်ဆာ စစ်ဆေးခြင်းအကြံပြုချက်များလည်း ပါဝင်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ပြဿနာအား ကြိုတင်ကာကွယ်မှုပေးနိုင်ရန်နှင့် ပိုမိုထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်စေသည်။

 

ဖျစ်ကြေခြင်း란 ဘာလဲ? ၎င်းသည် ဗိုက်ထွက်ခက်ရုံသာလား... သို့မဟုတ် အခြားအရာများပါလား?

     ဖျစ်ကြေခြင်းသည် ဘယ်အသက်အရွယ်မှာမဆို ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အသက်ကြီးလာသူများ၊ သို့မဟုတ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနေထိုင်မှု ပြောင်းလဲလာသူများမှာ ပိုမိုဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ဥပမာ အသစ်စက်စက်မိခင်ဖွားဖြစ်ခြင်း၊ လုပ်ရိုးလုပ်ထုံးပြောင်းလဲခြင်း၊ အလုပ်တူနေခြင်း၊ ရေဖြစ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်ပျက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းချုပ်အကျင့်အ привыч ခံယူခြင်းများ ရှိလျှင် ဖြစ်နိုင်သည်။

     "ဖျစ်ကြေခြင်း" ဟုဆိုသည်မှာ လူထုအတွင်း “နေ့တိုင်း သန့်စင်ခန်းသွားရမည်”, “စားသောက်သည့်အစားအစာအရေအတွက်ထက် နည်းသောအကြိမ်အလှည့်သာ အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုရှိမှု”, “နာရီကြာနေထိုင်နေပြီးမှသာ ဝမ်းထုတ်နိုင်ရခြင်း”, “ဝမ်းပူသောအခြေအနေနှင့် ကျစ်ကြုံသည့် ဝမ်းအကျယ်ဆိုင်းသွားခြင်း”, “မျက်နှာပြင်ငယ်သွားသော ဝမ်းအကြီး”, “ဝမ်းချုပ်ပြီးအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုကျန်သေးသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း”တို့ နားလည်သော်လည်း၊ ၎င်းများသည် ဆေးဘက်အရ သတ်မှတ်ချက်နှင့် တစ်ခုတည်းမဟုတ်နိုင်ပါ။

     ထို့ကြောင့် မိမိမြင်တဲ့အတိုင်းပဲ ဖျစ်ကြေခြင်းဖြစ်/မဖြစ် လုံးဝသေချာမရှိပါက ဆရာဝန်ထံသွား၍ ပိုမိုတိကျစွာ စစ်ဆေးခြင်း လုပ်ရန် အကြံပြုပါသည်။ အထူးသဖြင့် သွားခြင်းအခက်/မပျတ်မပြတ်ရှိပါက၊ တစ်ချို့သူများသည် သွားကင်ဆာကုသမှုအတွက် ဆရာဝန်ထံသွားကြပေမယ့် မူလဖျစ်ကြေပြဿနာကို ဖြစ်ပေါ်အောင် ရှင်းလင်းရန်အလေးမထားကြခြင်းများရှိသည်။

 

အကျင့်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဖျစ်ကြေခြင်းအကြောင်းရင်းများ

ဒုတိယပါမောက္ခ ဒေါက်တာသက်တပုံက ဖျစ်ကြေခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသောအကြောင်းအရင်းမဟုတ်ဘဲ၊ နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း လုပ်ဆောင်သည့် အကျင့်အပေါ် မူတည်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။

 - အစားအစာ: ယနေ့တွင်အားလုံးသည် ဖိုက်ဘာနည်းသည့်အစားအစာကိုရွေးစားမှုများ၊ ရေသောက်တာနည်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် အဆင်ပြေစွာလုပ်ထားသောအစားအစာများစားသုံးခြင်းများတွေ့ရသည်။ ထိုသို့သောအစားအစာများသည် အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးမရှိပါ။

 - အလုပ်ဆိုင်ရာပုံစံ: အထူးသဖြင့် အလုပ်ရုံးထိုင်သူများမှာ တစ်နေ့လုံးအနေအထားတစ်ခုတည်းအတိုင်းထိုင်သည်၊ ရှားရှားပါးပါးရွတ်ရွာခြင်းရှိသည်၊ သွားသုံးရန် ချရခြင်းမျိုးများရှိသည်။ ဝမ်းချုပ်ရန် ခဏခဏဖိထားခြင်းသည် အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကိုနှေးကွေးစေပြီး ထိရောက်မှုလျော့နည်းစေသည်။

 

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာရောဂါများကြောင့် ဖြစ်သော ဖျစ်ကြေခြင်းအကြောင်းရင်းများ

     ဖျစ်ကြေခြင်းဖြစ်စေနိုင်သော အခြားအတွက်မှာ မိမိသိကျွမ်း‌နေပြီးသား သို့မဟုတ် ကိုယ်ထဲတွင်ဝှက်ထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာရောဂါတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်ချို့အခါတွင် ဖျစ်ကြေခြင်းသည် ရောဂါတစ်ခု၏ ပထမဆုံးလက္ခဏာညွှန်းတစ်ခုဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ရောဂါတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဖျစ်ကြေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည့်အကြောင်းအရာများမှာ -

 - နာရီဝယ်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ (Neurological Disorders): Parkinson's disease, dementia, depression, stroke, နှင့် အနောက်ကျောအာရုံကြောရောဂါများက ဝမ်းချုပ်ထိန်းနိုင်မှုသက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။

 - မှန်ကန်ခြင်းမရှိသောအောက်ခံအန္တရာယ် (Endocrine Disorders): hypothyroidism, diabetes, hyperparathyroidism, adrenal insufficiency တို့က ဝမ်းချုပ်မှုနှေးကွေးစေနိုင်သည်။

 - အူလမ်းကြောင်းကျဉ်းမြောင်းသွားခြင်း/ လှုပ်ရှားမှုမကောင်းခြင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ: အူကင်ဆာ, ဝမ်းလုံးရောဂါ, chronic inflammatory bowel disease, hernia, အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုမမှန်ပါက၊ သို့မဟုတ် anal sphincter dysfunction ပါဝင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဖျစ်ကြေခြင်းကို ထင်ရှားသောလက္ခဏာတစ်ခု/ရောဂါနောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

 - ကိုယ်ဝန်: ကိုယ်ဝန်ကြီးလာသည့်အခါအူအပေါ်ကမ်းလှမ်းမှုတိုးလာသဖြင့် ဝမ်းချုပ်လှုပ်ရှားမှုထိရောက်မှုလျော့ကျလာသည်။ ကိုယ်ဝန်ကြီးလာသည့်အတိုင်း ဖျစ်ကြေခြင်းကို အတက်ကြီးစေနိုင်သည်။

 - ဆေးဝါးလက်ဖြစ်များ: အစဉ်တစိုက်သုံးစွဲရသော ဆေးဝါးများသည် ဖျစ်ကြေခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ပိုမိုထူးခြားသည်မှာ opioid အုပ်စုဖြစ်သော painkillers များ, iron supplements, calcium, နှလုံးဆေးဝါးများ, သွေးဖိအားဆေး, စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဆေး၊ anticonvulsants တို့ပါဝင်သည်။

 

ဖျစ်ကြေခြင်းအတွက် ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ထံသွားမလဲ

ဖျစ်ကြေခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အောက်တိုပ်အချက်လက္ခဏာအချို့သည် ဆရာဝန်ထံရွှေ့၍ အသေးစိတ်စစ်ဆေးမှု လုပ်ရန်လိုအပ်သည် -

 - ပုံမှန်အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုမှ ဖျစ်ကြေခြင်းဖြစ်လာပြီး ၃ လကျော်ကြာနေခြင်း။

 - ဖျစ်ကြေခြင်းအကြာကြီးမှ ရုတ်တရက် ပုံမှန်သို့/ဝမ်းလျှောသို့ ပြောင်းလဲပြီး ၃ လကျော်လာခြင်း။

 - ဖျစ်ကြေခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းကိုခဏခဏအလှည့်အပြောင်း ဖြစ်နေခြင်း။

 - ဝမ်းအောက်တွင် သွေးပါခြင်း။

 - မရှင်းနိုင်သော ကိုယ်အလေးချိန်လျော့နည်းခြင်း။

 - ဗိုက်နာသည့်အခါ အခြားလက္ခဏာများနှစ်ထပ်ပါဝင်ခြင်း။

 

ဖျစ်ကြေခြင်းသည် အူကြီးကင်ဆာနှင့် ပတ်သက်လား?

     လက်ရှိအကျိတ်တွင် အူကြီးကင်ဆာစစ်ဆေးရန် colonoscopy ဖြင့် ကြိုတင်ကိုင်တွယ်နိုင်ရေး ပြုလုပ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးပါသည်။ ဤသို့ သက်တမ်းပိုမိုတိုးလာသောသူများ၊ သို့မဟုတ် သက်သာအူကြီးကင်ဆာရောဂါသမိုင်းရှိသူများတင်မက၊ ဗိုက်ထွက်ပုံသက်သာစွာပြောင်းလဲနေသူများမှာ ချက်ချင်းစစ်ဆေးထားရန် သင့်တော်သည်။

 - အသက် ၄၅ နှစ်နှင့်အထက်ရှိသူများ

 - အနီးစပ်ဆုံး သူငယ်ချင်း သို့မဟုတ် မိသားစုအတွင်း အူကြီးကင်ဆာရောဂါသမိုင်းရှိသူများ

 - ပုံမှန်အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုမှ မကြာခဏဖျစ်ကြေခြင်းကို ပြောင်းလဲလုပ်နိုင်သူများ

 

ထို့ပြင် colonoscopy လုပ်ထားပြီးသားသူများအတွက်လည်း ဆရာဝန်များသည် အန္တရာယ်အခြေနေကိုပြန်လည်သတ်မှတ်ပြီး ၅ နှစ်တိုင်း ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် သို့မဟုတ် အချို့အခါ အလုပ်လုပ်မြန်ရတာများပေးနိုင်သည်။ ဉပမာကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို မှန်ကန်စွာသိရှိနိုင်သည်။

 

Colonoscopy လုပ်ခြင်းအကျိုးကျေးဇူးများ ကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည်

     Colonoscopy ဆိုသည်မှာ အူကြီးကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်းပြုလုပ်ရာတွင် သုံးသော ပရိုစီယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးခန့်မှတ်ထားသည့် မျက်မြင်စက်ဖြင့် အူခွဲအတွင်း အခြေအနေများကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်နွယ်သော အခြားမူတည်မှုမမှန်နှင့်ပတ်သက်သည့်အရာများကိုလည်း ရှာဖွေနိုင်သည်။

 - ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေရှိသော polyps များကို စောစောမူမနေကတည်းက သတိပြုဖော်ထုတ်နိုင်သည်။

 - ပရိုစီယာတစ်ခုတည်းတည်းတွင် Polyps ကို ဖယ်ရှား၍ သီးခြားခွဲစိတ်ရန် မလိုအပ်တော့သည်။

 - အနာဂတ်တွင် အူကြီးကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို ထိရောက်စွာလျှော့ချနိုင်သည်။

 - အူကြီးနှင့် ဒင်္ဂါးအူအတွင်း ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော အခြားရောဂါများ၊ ဥပမာ မျက်မြင်အနေဖြင့် ထိုင်ခုံအူတွင် သွေးယိုမှု၊ အူနှင့် ဒင်္ဂါးအူအတွင်း ချို့ယွင်းချက်၊ အျကြင်းကြံသော ကျော့မွှေးရောဂါများကို သိရှိကုသရန် အသုံးဝင်သည်။

 

Colonoscopy ဖြင့် အူကြီးကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်း - လူတိုင်းအတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုရွေးချယ်ခွင့်

    MedPark ဆေးရုံက အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို လူအနောက်ကျောဆီမှ ကူးစက်မှုမရှိပါသည်။ Colonoscopy ဖြင့် အူကြီးကင်ဆာ စစ်ဆေးခြင်းပရိုဂရမ်ကို လူနာဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ တတ်တောက်လွယ်ရေး၊ သက်သာချက်အတွက် အနာဂတ်ယူဆထားသည်။

 

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် ကိုယ်ပိုင်အကျင့်ပြုမှုနှင့် ကိုယ်ပိုင်လေ့လာမှုမှ စတင်သည်

     အူကျန်းမာရေးက ဦးတည်တည်ရှိသော ကျန်းမာရေးအရည်အသွေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ Colonoscopy လုပ်ခြင်းသည် စိုးရိမ်စရာမရှိဘဲ၊ အနာဂတ်တွင် အူကြီးကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့ချရန် အထူးအရေးပါသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

 

 

ရင်းမြစ် : MedPark Hospital

**ဘာသာပြန်နှင့် စုစည်းတင်ပြသူ - ArokaGO Content Team