အိမ်ရှေးအမိန်းမများအတွက် COVID-19 တိုက်ပွဲကာကွယ်ဆေးမီး

လက်ရှိတွင်၊ COVID-19 တာဝန်ယူစရာရောဂါထက် ပိုမိုလေးစားစေသောရောဂါသည် မရှိပါ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအတွက်ဆိုလျှင် COVID-19 ဖြစ်သောအခါ ပိုမိုစိုးရိမ်စရာဖြစ်လာသည်။ မိခင်မှ ဗီဇတိုင်အထိ ကူးစက်သည့်အခြေအနေများမှာ အလွန်ရှားပါးပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင် COVID-19 ရောဂါခံရသူများအနက် ၉၀% ထက်ပိုသည် ပြင်းပြမှုမရှိနိုင်၊ သက်သာသက်သာလက္ခဏာသာဖြစ်ပြီး ပြန်လည် ကျန်းမာသောကြောင့် စိုးရိမ်စရာနည်းပါသည်။ သို့သော် ကိုယ်ဝန်ကြီးအဆင့် (နောက်ဆုံးပိုင်း)ရှိသော မိခင်များတွင် အသက်တူ မကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပြင်းထန်ပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်ကြရဖို့လိုအပ်မှုရှိစေနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဟောင်းမတိုင်ခင်ပျက်ကွက်ခြင်း (miscarriage) သို့မဟုတ် သက်မွေးကျပ်ချောင်ခြင်း (preterm birth) ဖြစ်နိုင်မှုလည်း နှစ်ဆတိုးလာနိုင်သည်။

 

အထက်ပါအခြေအနေကြောင့် ကမ္ဘာတစ်လွှားသက်ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီများသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များအတွက် COVID-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးနိုင်ရေးအကြံပြုချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အားလုံးသည် ကာကွယ်ဆေးနှင့် ချိတ်ဆက်ရရှိနိုင်ရန် အကြံပေးထားသည်။ ကိုယ်ဝန်မိခင်အတွက် COVID-19 ကူးစက်လူနည်းသောဒေသများတွင် ကိုယ်ဝန်သက်တမ်း ၁၂ ပတ်ကျော်မှ စတင်၍ ကာကွယ်ဆေးထိုးနိုင်သည်။ ကူးစက်လူများသောဒေသတွင် မကြာခဏရန်မလိုဘဲ ချက်ချင်းထိုးပေးနိုင်သည်။ သည်ပင် အရွယ်လိုလားသူ သို့မဟုတ် နို့တိုက်မိခင်များတွင်လည်း ကာကွယ်ဆေးထိုးမှုကို အချိန်ရပ်ထားရန်မလိုပါ။ အခြားကာကွယ်ဆေးများကို ယခင်ကထိုးထားခဲ့ပါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွင် COVID-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း မပြုမီ အနည်းဆုံး နှစ်ပတ်အကြာ မျှော်လင့်ရန် အကြံပြုသည်။

 

ကာကွယ်ဆေးထိုးရန်ရရှိသောအကျိုးကျေးဇူးများမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွင် ကိုယ်ထူကူးစက်မှုနှင့် သက်မွေးကျပ်ချောင်ခြင်း (preterm labor) သို့မဟုတ် ဟောင်းမတိုင်ခင်ပျက်ကွက်ခြင်း နှင့်တစ်ပြိုင်နက် သက်သာစေခြင်းများဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် နောက်ခံရောဂါရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တို့တွင်ပါဝင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း mRNA vaccine ကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်ထိုးပေးခြင်းအားဖြင့် ကလေးသို့ထိန်းချုပ်ခံနေရရှိသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုးကာကွယ်လုပ်ငန်းရှင်ဓာတ် (immunity) ကို သားအိမ်တလင်းမှတစ်ဆင့်ဖြစ်စေ၊ နိုတ်တိုက်မှုမှတစ်ဆင့်ဖြစ်စေ ကလေးသို့ရနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ Vaccine ၏အခြားအမျိုးအစားများတွင် အထောက်အထားနည်းပါးသေးသည်။ သို့သော် World Health Organization (WHO) နှင့် Royal Thai College of Obstetricians and Gynaecologists နှစ်ဦးလုံးမှရရှိနိုင်သော COVID-19 vaccine မည်သည့်အမျိုးအစားမဆို အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ကြံပြုထားသည်။

 

ဒီတစ်ခါမှာတောင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များသည် အန္တရာယ်များကို သတိထားသင့်သည်။ vaccine များသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အတွက် အထူးသီးသန့် အကျိုးဆက်သက်မှုကို လေ့လာမှုများနည်းပါးပြီး များသောအားဖြင့် အချို့ vaccine အမျိုးအစားများအတွက်သာရှိသည်။ သားသို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အခြေအနေသို့ ဘေးထွက်မှုများဆိုသည့်အကြောင်းကြားချက်မရှိသော်လည်း ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ထိုးသွင်းထားသောနေရာ နာကျင်မှု၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပင်ပန်းမှု၊ အဖျားတက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ Viral vector vaccine များတွင်လည်း ကာလကြာသည့်လက်နက်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည့် သွေးခွဲမှုမမှန်မှု (abnormal blood clotting) ကို ရှားပါးသော်လည်း တွေ့ရနိုင်သည်။ သို့သော် ထိုမျိုးသောဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် မရှိသလောက်နည်းပြီး အသက်နှင့်တူ မကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများနှင့် မတတ်သလောက်မျှသာ ဖြစ်ပေါ်သည်။

 

ကာကွယ်ဆေးထိုးဖို့ဆုံးဖြတ်ရန် အခြေခံဂုဏ်သတ္တိနှစ်ခု ထည့်သွင်းစဥ်းစားသင့်သည်။ ပထမအားဖြင့် ကူးစက်မှု အန္တရာယ်အဆင့်— ဥပမာ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းနှင့်အတူနေထိုင်ခြင်း၊ အန္တရာယ်မြင့်အသိုက်အဝန်းတွင်နေထိုင်ခြင်း၊ လူအများနှင့် မကြာခဏဆက်သွယ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်အမြောက်အများရှိခြင်း။ ဒုတိယတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ပြင်းထန်သော ရောဂါဖြစ်ခြင်းအန္တရာယ်— ဥပမာ၊ ကိုယ်ခံအားချို့ယွင်းမှု (immunodeficiency), ဆီးချိုရောဂါ (diabetes), သွေးတိုးရောဂါ (hypertension), နှလုံးရောဂါ (heart disease), သံလွန် (asthma), ကိုယ်အလေးချိန်ပို, အသက် ၃၅ နှစ်ကျော်, သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန် ၂၈ ပတ်ကျော်ရှိခြင်း။ အထက်ပါအန္တရာယ်နှစ်ခုလုံးရှိခဲ့ပါက COVID-19 ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းအား အထူးအကြံပြုပါသည်။

 

 

ရင်းမြစ် :Samitivej Chonburi ဆေးရုံ

Samitivej Chonburi ဆေးရုံ

**ArokaGO Content Team မှဘာသာပြန်၍စုစည်းထားပါသည်