ကလေးများတွင် Croup: လက္ခဏာများ၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ နှင့် ကုသခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်း နည်းလမ်းများ

ကလေးတွင် ကျယ်လောင်စွာ ချောင်းဆိုးနေပါသလား? Croup ကို သတိပြုပါ

Croup (Acute laryngotracheobronchitis) သည် အပေါ်ပိုင်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၏ ပြင်းထန်သော ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပြီး ကလေးငယ်များတွင် အတွေ့ရများသည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး larynx မှ small bronchi အထိ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဖောရောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ခွေးဟောင်သံကဲ့သို့ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူသံ မမှန်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

Croup ၏ အကြောင်းရင်းများ

ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု
ဖြစ်ရပ်များ၏ 75-80% ကို တွေ့ရသည်။ အဖြစ်များသော ဗိုင်းရပ်စ်များတွင် Parainfluenza, Influenza, RSV, Adenovirus, Coronavirus, နှင့် Metapneumovirus တို့ ပါဝင်သည်။
ဘက်တီးရီးယားကူးစက်မှု
ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်ခြင်းထက် တွေ့ရနည်းသော်လည်း ပိုမိုပြင်းထန်နိုင်သည်။
ကူးစက်မှုမဟုတ်သော အကြောင်းရင်းများ
ဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများကြောင့် ရောင်ရမ်းယားယံမှုတို့ ပါဝင်သည်။

Croup ၏ လက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း?

သင့်ကလေးတွင် croup ၏ လက္ခဏာများ ပေါ်နေပါသလား? အောက်ပါ လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးကြည့်ပါ:
• ခွေးဟောင်သံကဲ့သို့ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ညအချိန်တွင်
• Stridor (အသက်ရှူဝင်စဉ် ဆူညံသော အသက်ရှူသံ)
• အသံကြမ်းခြင်း
• 1-3 ရက်အလိုတွင် အအေးမိသကဲ့သို့ လက္ခဏာများ: ဖျားခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း
• ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ ရင်ဘတ်အတွင်းဖိအားကျဆင်း၍ နောက်ပြန်ဆွဲခြင်း (chest retraction), လက်/ခြေပြာခြင်း၊ နှင့် lethargy တို့ ပါဝင်နိုင်သည်

Croup ကို မည်သို့ ရောဂါရှာဖွေသနည်း?

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း
အဓိကလက္ခဏာများတွင် ခွေးဟောင်သံကဲ့သို့ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် stridor တို့ ပါဝင်သည်။ လည်ချောင်းတွင် epiglottis နီရဲရောင်ရမ်းနေခြင်းကို တွေ့နိုင်သည်။

ထပ်မံစစ်ဆေးမှုများ
• ရင်ဘတ်/လည်ပင်း X-ray တွင် “steeple sign” - အပေါ်ပိုင်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းမြောင်းခြင်း ကို ပြနိုင်သည်
• ပြင်းထန်မှုကို အကဲဖြတ်ရန် Oxygen saturation
• Influenza ကဲ့သို့ ဗိုင်းရပ်စ်အကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေရန် Nasopharyngeal swab

Croup ကို မည်သို့ ကုသသနည်း?

အထောက်အကူပြု စောင့်ရှောက်မှု
• အနားယူစဉ် ကလေး၏ ခေါင်းကို မြှင့်ထားပါ
• Humidifier သုံးပါ သို့မဟုတ် လေထဲသို့ စိုထိုင်းဆ ထည့်ပါ
• နွေးထွေးသော အရည်များနှင့် လုံလောက်သော ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းမှု ပေးပါ
• ကလေးကို ငြိမ်သက်စေပြီး အနားယူစေပါ
• လိုအပ်ပါက ဖျားကျဆေးများ သုံးပါ
• ပြင်းထန်သော အသက်ရှူကျပ်မှုတွင် Oxygen therapy သို့မဟုတ် intubation

ဆေးဝါးများ

• လေကြောင်းရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချရန် Steroids (ပါးစပ်မှ၊ ရှူသွင်း၊ သို့မဟုတ် ထိုးဆေး) — ပထမတန်းကုသမှု

• ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် ယာယီသက်သာစေရန် Nebulized epinephrine
ကလေးအများစုသည် 3-7 ရက်အတွင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကြသည်။ သို့သော် ချောင်းဆိုးခြင်းသည် 1-2 ပတ်အထိ ဆက်လက်ရှိနေနိုင်သည်။
ဖြစ်နိုင်သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများတွင် လေကြောင်းပိတ်ဆို့မှု၊ ဒုတိယ ဘက်တီးရီးယားကူးစက်မှုများ၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊ နှင့် electrolyte imbalance တို့ ပါဝင်သည်။ မွေးကင်းစကလေးများ သို့မဟုတ် immunocompromised ကလေးများတွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

Croup ကို မည်သို့ ကာကွယ်မည်နည်း

• လက်သန့်ရှင်းရေးကို မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်ပါ
• Influenza ကာကွယ်ဆေး ထိုးခြင်းက ပြင်းထန်မှုကို လျှော့ချရန် အထောက်အကူပြုသည်
• ကူးစက်ခံထားရသူများနှင့် နီးကပ်စွာ ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ပါ

 

 

Reference :