ပိန်သူများတွင် အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ: အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ပါသလား

Chularat 9 Airport ဆေးရုံ၏ Gastroenterology and Hepatology Clinic တွင် ဆရာဝန်များသည် အသည်းကျန်းမာရေးကို အကဲဖြတ်နိုင်ပြီး FibroScan စမ်းသပ်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ အသည်းအဆီစုဝေးမှုနှင့် အသည်း fibrosis ဖြစ်နိုင်ခြေကို နှစ်မျိုးလုံး အကဲဖြတ်နိုင်သည်။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver Disease ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?

ပိန်သောသူများတွင် Fatty liver disease ဆိုသည်မှာ ကိုယ်အလေးချိန်ညွှန်းကိန်း (BMI) ပုံမှန်ဖြစ်နေသော်လည်း သို့မဟုတ် အဝလွန်နေသည့်ပုံမပေါ်သည့် ကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံရှိနေသော်လည်း အသည်းတွင် အဆီပိုလျှံစွာ စုပုံနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

ဆေးဘက်ဝေါဟာရအရ ဤအခြေအနေကို lean MASLD ဟု ခေါ်နိုင်သည်။

MASLD သည် Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease ကို အတိုကောက်ဖြစ်သည်။

ဤအသစ်သော ဝေါဟာရကို fatty liver သည် metabolic abnormalities နှင့် ဆက်နွယ်နေသည့်အခါ Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) အစား ပိုမိုအသုံးများလာသည်။

ပိန်နေခြင်းသည် ကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၏ အချက်တစ်ခုသာ ကိုယ်စားပြုသည်။

ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ရှိသူတစ်ဦးတွင်လည်း အောက်ပါအရာများ ရှိနိုင်သေးသည်။

• visceral fat သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီ ပိုလျှံခြင်း။

• ကြွက်သားပမာဏ နည်းပါးခြင်း။

• သွေးတွင်း cholesterol မြင့်မားခြင်း။

• Insulin resistance ရှိခြင်း။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း။

ထို့ကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန် တစ်ခုတည်းဖြင့် အသည်းကျန်းမာရေးကို ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် အညွှန်းတစ်ခုအဖြစ် မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။

Fatty liver disease သည် metabolic dysfunction မဟုတ်သည့် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် အခြားအကြောင်းရင်းများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

• အရက်သောက်သုံးခြင်း။

• အချို့သော ဆေးဝါးများ။

• လျင်မြန်စွာ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း။

• အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း။

• အချို့သော အခြေခံဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများ။

အသည်းတွင် အဆီစုဝေးမှု၏ အကြောင်းရင်းကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ဆရာဝန်များသည် ဤအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။

ကိုယ်ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် စမ်းသပ်မှုရလဒ်တစ်ခုတည်းကိုသာ အခြေခံ၍ ကိုယ်တိုင်ရောဂါရှာဖွေခြင်းကို မအကြံပြုပါ။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver Disease ဖြစ်နိုင်ပါသလား?

ဟုတ်ပါသည်။ Fatty liver disease သည် ပိန်သူများ သို့မဟုတ် ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ရှိသူများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

Fatty liver သည် အဝလွန်ခြင်းနှင့် အလွန်အမင်း ကိုယ်အလေးချိန်ရှိခြင်းတို့နှင့် မကြာခဏ ဆက်နွယ်နေသော်လည်း အဝမလွန်သူများ သို့မဟုတ် ဆီးချိုမရှိသူများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်သည့် အချက်များမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

• မျိုးရိုးဗီဇ။

• လူမျိုးနွယ်နောက်ခံ။

• ကိုယ်ဖွဲ့စည်းပုံ။

• ပြင်ပမှ မမြင်ရနိုင်သည့် metabolic abnormalities များ။

အရေးကြီးသည့် အချက်မှာ တစ်ဦးတစ်ယောက် ပိန်နေခြင်း သို့မဟုတ် အဝလွန်နေခြင်းသာ မဟုတ်ပါ။

ပြည့်စုံသော ကျန်းမာရေးအကဲဖြတ်မှုတွင် အောက်ပါအချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။

• ခါးလုံးပတ်။

• သွေးဖိအား။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်အဆင့်။

• Triglyceride အဆင့်။

• Cholesterol အဆင့်။

• စားသောက်အလေ့အထ။

• ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု။

• အိပ်စက်မှုပုံစံ။

• အရက်သောက်သုံးခြင်း။

• ဆေးဝါးများ။

• မိသားစုဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်။

အန္တရာယ်အချက်များ အများအပြား တပြိုင်နက် ရှိလာပါက ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်အတိုင်း ရှိနေသော်လည်း fatty liver disease ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်နိုင်သည်။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver Disease ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ ဘာလဲ?

ပိန်သူများတွင် Fatty liver disease သည် အစားအစာတစ်မျိုးတည်း သို့မဟုတ် လူနေမှုအလေ့အထတစ်ခုတည်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း မဟုတ်ပေ။

အစားအစာစွမ်းအင်ရယူမှု၊ အဆီဖြန့်ဝေမှု၊ insulin တုံ့ပြန်မှု၊ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် စုစုပေါင်း metabolic ကျန်းမာရေးတို့ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

1. ဝမ်းဗိုက်အဆီ ပိုလျှံခြင်း

အချို့သူများတွင် ကိုယ်အလေးချိန် နည်းပါးသော်လည်း ခါးလုံးပတ် ပိုကြီးနေတတ်သည်။

Visceral fat စုပုံခြင်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ဖြစ်နေသော်လည်း metabolic abnormalities များကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

2. Insulin Resistance

Insulin resistance သည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ဆဲလ်များသည် insulin ကို တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာသောအခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။

ဤအခြေအနေသည် ဆီးချိုမဖြစ်မီပင် သွေးတွင်း သကြားဓာတ်နှင့် အဆီဓာတ် metabolism ကို ပုံမှန်မဟုတ်စေနိုင်သည်။

3. သွေးတွင်း Lipid အဆင့် မမှန်ခြင်း

Fatty liver disease သည် အောက်ပါတို့နှင့် ဆက်နွယ်နိုင်သည်။

• Triglyceride မြင့်မားခြင်း။

• Cholesterol အဆင့် မမှန်ခြင်း။

• High-density lipoprotein (HDL) cholesterol နည်းပါးခြင်း။

ဤမမှန်ကန်မှုများသည် MASLD နှင့်အတူ တပြိုင်နက် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

4. သကြားပါသော အဖျော်ယမကာများနှင့် ကယ်လိုရီမြင့် အစားအစာများ

ထပ်တိုးသကြား၊ အချိုပွဲများ၊ ဆီကြော်အစားအစာများနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများကို မကြာခဏ စားသုံးခြင်းသည် လူမသိလိုက်ဘဲ စုစုပေါင်း ကယ်လိုရီရယူမှုကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။

ဤသည်က metabolic abnormalities နှင့် အသည်းအဆီစုဝေးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

5. ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မလုံလောက်ခြင်း

အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေခြင်းနှင့် ကြွက်သားများကို မကြာခဏ မအသုံးပြုခြင်းတို့သည် metabolic ကျန်းမာရေးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်နိုင်သည်။

ဤသက်ရောက်မှုများသည် ကိုယ်အလေးချိန် သိသာစွာ မပြောင်းလဲသော်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

6. ကြွက်သားပမာဏ နည်းပါးခြင်း

တစ်ဦးတစ်ယောက်တွင် ကိုယ်အလေးချိန် နည်းသော်လည်း ကြွက်သားပမာဏ မလုံလောက်နိုင်သည်။

ကြွက်သားပမာဏ နည်းခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်က glucose ကို မည်သို့ လုပ်ဆောင်သလဲ၊ စွမ်းအင်ကို မည်သို့ အသုံးပြုသလဲဆိုသည့်အပေါ် သက်ရောက်နိုင်သည်။

7. မျိုးရိုးဗီဇနှင့် မိသားစုရာဇဝင်

အချို့သော မျိုးရိုးဗီဇအချက်များသည် အသည်းတွင် အဆီစုဝေးရန် လွယ်ကူစေနိုင်သည်။

အသည်းရောဂါအန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် မိသားစုဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်သည်လည်း အရေးကြီးသော အချက်အလက်ကို ပေးနိုင်သည်။

8. အရက်၊ ဆေးဝါးများနှင့် အခြားအခြေအနေများ

အရက်သောက်သုံးခြင်း၊ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသော ဆေးဝါးများ၊ herbal products နှင့် supplements များအပြင် အချို့သော ရောဂါများသည်လည်း fatty liver ကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် လူနာများသည် ဤအချက်များကို ဆရာဝန်အား အသိပေးသင့်သည်။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver Disease ၏ လက္ခဏာများမှာ ဘာတွေလဲ?

အစောပိုင်းအဆင့်တွင် fatty liver disease သည် မကြာခဏ လက္ခဏာမပြဘဲ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ အထူးမပြင်းထန်သည့် လက္ခဏာများကို ဖြစ်စေသည်။

အချို့သူများတွင် အောက်ပါအရာများ ခံစားရနိုင်သည်။

• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း။

• ညာဘက် အထက်ဝမ်းဗိုက်တွင် အနည်းငယ် မအီမသာဖြစ်ခြင်း။

သို့သော် ဤလက္ခဏာများ တစ်ခုတည်းဖြင့် fatty liver disease ရှိသည်ဟု အတည်မပြုနိုင်ပါ။

ထိုနည်းတူစွာ လုံးဝကျန်းမာသည်ဟု ခံစားရခြင်းသည် အသည်းအဆီ စုပုံနေမှု မရှိကြောင်း မဆိုလိုပါ။

အဆင့်မြင့် အသည်းရောဂါ၏ လက္ခဏာများ

အသည်းရောဂါ အလွန်အမင်း တိုးတက်လာပါက cirrhosis သို့မဟုတ် အခြားနောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် လက္ခဏာများ ပေါ်လာနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သည့် သတိပေးလက္ခဏာများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

• အရေပြား အဝါရောင်ပြောင်းခြင်း။

• မျက်လုံး အဝါရောင်ပြောင်းခြင်း။

• ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း။

• ခြေထောက်ဖောင်းခြင်း။

• သွေးယိုလွယ်ခြင်း။

• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း။

• အားအင်အလွန်နည်းခြင်း။

ဤလက္ခဏာများအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုကို အမြန်ဆုံး ခံယူရမည်။

လူနာများသည် ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်မပါဘဲ supplements သို့မဟုတ် herbal products များကို ဝယ်ယူသောက်သုံး၍ ဤလက္ခဏာများကို ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ရန် မကြိုးစားသင့်ပါ။

ပုံမှန် အသည်းအင်ဇိုင်းအဆင့်ရှိသော်လည်း Fatty Liver ဖြစ်နိုင်ပါသလား?

ဟုတ်ပါသည်။

ပုံမှန် အသည်းအင်ဇိုင်းအဆင့်ရှိခြင်းသည် fatty liver disease မရှိကြောင်း အပြည့်အဝ မဆိုလိုပါ။

ဆရာဝန်များသည် အောက်ပါတို့အပါအဝင် အချက်အလက်အရင်းအမြစ်များစွာကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။

• ဆေးဘက်ရာဇဝင်။

• ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု။

• သွေးစစ်ဆေးမှုရလဒ်များ။

• ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ။

alanine aminotransferase (ALT) သို့မဟုတ် aspartate aminotransferase (AST) အဆင့်များကိုသာ အခြေခံ၍ ရောဂါအဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ပါ။

Fatty Liver Disease ကို စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ရန် ဘယ်သူတွေ စဉ်းစားသင့်သလဲ?

သက်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များရှိသူများသည် အသည်းအကဲဖြတ်မှု လိုအပ်မလို ဆုံးဖြတ်ရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။

အထူးသဖြင့် အောက်ပါတို့ထဲမှ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုရှိသူများအတွက် ပိုမိုအရေးကြီးသည်။

• ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ရှိသော်လည်း ခါးလုံးပတ် တိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီ ရှိနေခြင်း။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်မြင့်ခြင်း၊ prediabetes၊ type 2 diabetes သို့မဟုတ် insulin resistance ရှိခြင်း။

• Triglyceride မြင့်ခြင်း၊ cholesterol အဆင့် မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် hypertension ရှိခြင်း။

• သကြားပါသော အဖျော်ယမကာများ၊ အချိုပွဲများ၊ ဆီကြော်အစားအစာများ သို့မဟုတ် ကယ်လိုရီမြင့် စားသောက်ဖွယ်များကို မကြာခဏ စားသုံးခြင်း။

• မလှုပ်ရှားသော လူနေမှုပုံစံ သို့မဟုတ် ကြွက်သားပမာဏ နည်းပါးခြင်း။

• အရက်ကို ပုံမှန်သောက်သုံးခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများ၊ herbal products များ သို့မဟုတ် supplements များ အများအပြား အသုံးပြုခြင်း။

• အသည်းရောဂါ၊ ဆီးချို၊ cholesterol မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် metabolic disorders တို့၏ မိသားစုရာဇဝင် ရှိခြင်း။

• အသည်းအင်ဇိုင်း ရလဒ် မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားစစ်ဆေးမှုအတွင်း အသည်းအဆီကို မတော်တဆ တွေ့ရှိခြင်း။

ဤအန္တရာယ်အချက်များ မရှိသူများသည် မိမိတွင် fatty liver disease ရှိသည်ဟု အလိုအလျောက် မယူဆသင့်ပါ။

စိတ်ပူပါက ယေဘုယျ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုမှ စတင်ပြီး ဆက်လက်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်မှုကို ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးနိုင်သည်။

Fatty Liver Disease ကို မည်သို့ ရှာဖွေသိရှိသနည်း?

gastroenterology and hepatology clinic တွင် အကဲဖြတ်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဆေးဘက်ရာဇဝင်၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုနှင့် သွေးစစ်ဆေးမှုများဖြင့် စတင်သည်။

ထို့နောက် လူနာ၏ တစ်ဦးချင်း အန္တရာယ်အချက်များအပေါ် မူတည်၍ ပုံရိပ်ဖော်စမ်းသပ်မှုများ သို့မဟုတ် အသည်း fibrosis အကဲဖြတ်မှုများကို အကြံပြုနိုင်သည်။

1. ဆေးဘက်ရာဇဝင်နှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု

ဆရာဝန်သည် အောက်ပါတို့ကို အကဲဖြတ်သည်။

• ရှိပြီးသား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများ။

• စားသောက်အလေ့အထ။

• လေ့ကျင့်ခန်းပုံစံ။

• အရက်သောက်သုံးမှု။

• လက်ရှိသုံးနေသော ဆေးဝါးများနှင့် supplements များ။

• ကိုယ်အလေးချိန်။

• ခါးလုံးပတ်။

• အသည်းရောဂါ လက္ခဏာများ။

2. သွေးစစ်ဆေးမှုများ

သွေးစစ်ဆေးမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

• အသည်းအင်ဇိုင်းအဆင့်များ။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်အဆင့်များ။

• သွေး lipid အဆင့်များ။

• Platelet အရေအတွက်။

• လက်တွေ့လက္ခဏာများအပေါ် မူတည်သော အခြားစမ်းသပ်မှုများ။

အချို့ရလဒ်များကို advanced liver fibrosis အန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ကူညီသည့် Fibrosis-4 Index (FIB-4) ကို တွက်ချက်ရန်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။

3. ဝမ်းဗိုက် Ultrasound

ဝမ်းဗိုက် ultrasound သည် အသည်းအတွင်း အဆီစုဝေးမှုကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် ၎င်း၏ စုစုပေါင်းဖွဲ့စည်းပုံကို စစ်ဆေးရန် ကူညီနိုင်သည်။

သို့သော် ultrasound တစ်ခုတည်းဖြင့် အသည်းရောင်ရမ်းမှု သို့မဟုတ် fibrosis အဆင့်ကို အမှုအားလုံးတွင် အပြည့်အဝ မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။

4. အသည်းတင်းရင်းမှု အကဲဖြတ်ရန် FibroScan

FibroScan ကို vibration-controlled transient elastography ဟုလည်း ခေါ်ပြီး အသည်းတင်းရင်းမှုကို တိုင်းတာရန် အသုံးပြုသော non-invasive စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အသည်းတင်းရင်းမှု တိုင်းတာချက်များသည် fibrosis ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ဆရာဝန်များအား ကူညီနိုင်သည်။

FibroScan စနစ်အချို့တွင် Controlled Attenuation Parameter (CAP) တိုင်းတာမှုကိုလည်း ပေးပြီး အသည်းအဆီစုဝေးမှုကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

Chularat 9 Airport Hospital တွင် FibroScan

Chularat 9 Airport Hospital ၏ Gastroenterology and Hepatology Clinic တွင် အသည်းကျန်းမာရေး အကဲဖြတ်မှုများနှင့် FibroScan စစ်ဆေးမှုများကို ပံ့ပိုးပေးသည်။

FibroScan ကို ဆေးထိုးအပ်မသုံးဘဲ အရေပြားအပြင်မှ ပြုလုပ်သည်။

ဤစစ်ဆေးမှုသည် fibrosis နှင့် ဆက်နွယ်သော အသည်းတင်းရင်းမှုကို အကဲဖြတ်ရန် ကူညီပြီး စက်ကိရိယာက ပံ့ပိုးပါက CAP တိုင်းတာမှုများကို အသုံးပြု၍ အသည်းအဆီကိုလည်း ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

ဆရာဝန်များသည် ဤရလဒ်များကို လူနာ၏ ဆေးဘက်ရာဇဝင်နှင့် သွေးစစ်ဆေးမှုရလဒ်များနှင့်အတူ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ကာ သင့်တော်သော ကုသမှုနှင့် နောက်ဆက်တွဲစောင့်ကြည့်မှုအစီအစဉ်ကို ပြုလုပ်သည်။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver Disease ကို မည်သို့ ထိန်းချုပ်သင့်သနည်း?

Fatty liver disease ရှိသော ပိန်သူများအတွက် အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ ကိုယ်အလေးချိန်ကို အများဆုံး လျှော့ချရန် မဟုတ်ပေ။

အစား အပိုအဆီလျှော့ချခြင်း၊ ကြွက်သားပမာဏကို ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် တိုးမြှင့်ခြင်း၊ metabolic အန္တရာယ်အချက်များကို ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကို အဓိကထားသည်။

ပုံမှန် သို့မဟုတ် နည်းပါးသော ကိုယ်အလေးချိန်ရှိသူများသည် ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်မပါဘဲ အလွန်တင်းကျပ်သော diet များ သို့မဟုတ် weight loss products များကို ရှောင်သင့်သည်။

ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့် ကြွက်သားဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်နိုင်သည်။

1. မျှတသော အစားအစာကို ထိန်းသိမ်းပါ

အောက်ပါတို့ ပါဝင်သော အစားအစာများကို ရွေးချယ်ပါ။

• ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ။

• Whole grains။

• သင့်တော်သော protein အရင်းအမြစ်များ။

• မပြည့်ဝဆီများ။

အောက်ပါတို့ကို မကြာခဏ စားသုံးခြင်းကို ကန့်သတ်ပါ။

• ဆီကြော်အစားအစာများ။

• ပြည့်ဝဆီများ။

• ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အသားများ။

• အချိုပွဲများ။

• သကြားပါသော အဖျော်ယမကာများ။

2. Aerobic exercise နှင့် Strength training ကို ပေါင်းစပ်ပါ

Aerobic exercise နှင့် resistance training နှစ်မျိုးလုံးသည် metabolic နှင့် အသည်းကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

သင့်တော်သော လှုပ်ရှားမှုများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

• လျင်မြန်စွာ လမ်းလျှောက်ခြင်း။

• စက်ဘီးစီးခြင်း။

• ရေကူးခြင်း။

• ကြွက်သားအားကောင်းစေသော လေ့ကျင့်ခန်းများ။

ကိုယ်အလေးချိန် အလွန်အမင်း မလျော့သော်လည်း ဤလုပ်ဆောင်မှုများသည် အသည်းကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိနိုင်သည်။

3. အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေခြင်းကို လျှော့ချပါ

လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

လွယ်ကူသော ပြင်ဆင်မှုများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။

• ပုံမှန် ထရပ်ခြင်း။

• တိုတောင်းသော လမ်းလျှောက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်း။

• တစ်နေ့တာလုံး လှုပ်ရှားနေခြင်း။

• နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများအတွင်း ကြွက်သားများကို ပိုမိုအသုံးပြုခြင်း။

ပုံမှန် လှုပ်ရှားမှုသည် တစ်ကြိမ်တည်းသော လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်ကို အစားမထိုးဘဲ ဖြည့်စွက်ပေးသင့်သည်။

4. အရက်ကို ကန့်သတ် သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ပါ

အရက်သောက်သုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်များကို လိုက်နာပါ။

သင့်တော်သော အကြံပြုချက်သည် အသည်းရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထန်မှုအပြင် အခြားဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများအပေါ် မူတည်သည်။

5. ရှိပြီးသား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ထိန်းချုပ်ပါ

အောက်ပါတို့ကို သင့်တော်စွာ ထိန်းချုပ်ထားပါ။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်။

• သွေးဖိအား။

• Cholesterol နှင့် triglyceride အဆင့်များ။

သတ်မှတ်ထားသော ကုသမှုအစီအစဉ်ကို လိုက်နာပြီး ဆရာဝန်နှင့် မဆွေးနွေးဘဲ ဆေးဝါးများကို မရပ်ပါနှင့်။

6. ဆေးဝါးများနှင့် supplements များကို ပြန်လည်စိစစ်ပါ

သင်အသုံးပြုနေသော ဆေးဝါးများ၊ herbal products များနှင့် dietary supplements များအားလုံးကို ဆရာဝန်အား အသိပေးပါ။

အသည်းသန့်စင်ခြင်း သို့မဟုတ် detoxification treatment ဟု ကြော်ငြာသော ထုတ်ကုန်များတွင် လုံလောက်သည့် အထောက်အထား မရှိနိုင်ပါ။

အချို့ထုတ်ကုန်များသည် အသည်းထိခိုက်မှုကိုပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ပိန်သောသူများတွင် Fatty Liver အကြောင်း မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

1. ပိန်သော်လည်း ဝမ်းဗိုက်အဆီရှိပါက Fatty Liver ဖြစ်နိုင်ပါသလား?

ဟုတ်ပါသည်။

ဝမ်းဗိုက်နှင့် visceral fat များသည် ကိုယ်အလေးချိန် စုစုပေါင်း ပုံမှန်ရှိနေသော်လည်း insulin resistance နှင့် ဆက်နွယ်နိုင်သည်။

ဆရာဝန်များသည် ခါးလုံးပတ်ကို အောက်ပါအရာများနှင့်အတူ အကဲဖြတ်နိုင်သည်။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်အဆင့်။

• သွေး lipid အဆင့်များ။

• သွေးဖိအား။

• လူနေမှုပုံစံဆိုင်ရာ အချက်များ။

2. ပုံမှန် အသည်းသွေးစစ်ရလဒ်များသည် Fatty Liver မရှိကြောင်း ဆိုလိုပါသလား?

မသေချာပါ။

Fatty liver disease ရှိသူများတွင် အသည်းအင်ဇိုင်းအဆင့်များ ပုံမှန်အတိုင်း ရှိနေနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်မလို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အခြားအန္တရာယ်အချက်များနှင့် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။

အန္တရာယ်အချက်များ သိသာထင်ရှားစွာ ရှိနေသူတစ်ဦးတွင် သွေးစစ်တစ်ခု ပုံမှန်ဖြစ်သည့်အချက်တစ်ခုတည်းကို အခြေခံ၍ အသည်းရောဂါမရှိဟု မဆုံးဖြတ်သင့်ပါ။

3. FibroScan သည် နာကျင်ပါသလား၊ Ultrasound ကို အစားထိုးနိုင်ပါသလား?

FibroScan သည် ဆေးထိုးအပ်မသုံးဘဲ အရေပြားမှတဆင့် ပြုလုပ်သော non-invasive စစ်ဆေးမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပုံမှန်အားဖြင့် အချိန်တိုတောင်းပြီး အနည်းငယ် vibration ခံစားမှုသာ ဖြစ်နိုင်သည်။

သို့သော် FibroScan သည် အသည်းစစ်ဆေးမှု အမျိုးအစားအားလုံးကို အစားမထိုးနိုင်ပါ။

FibroScan သည် အဓိကအားဖြင့် အသည်းတင်းရင်းမှုကို တိုင်းတာပြီး CAP တန်ဖိုးများကို အသုံးပြု၍ အသည်းအဆီကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

ဝမ်းဗိုက် ultrasound သည် ဝမ်းဗိုက်ဖွဲ့စည်းပုံများ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပုံရိပ်များကို ပေးသည်။

ဆရာဝန်များသည် တစ်ဦးချင်း လက်တွေ့လိုအပ်ချက်များအပေါ် မူတည်၍ သင့်တော်သော စစ်ဆေးမှုကို ရွေးချယ်သည်။

4. Fatty Liver Disease ရှိသော ပိန်သူများသည် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့သင့်ပါသလား?

Fatty liver disease ရှိသော ပိန်သူအားလုံးအတွက် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ခြင်းကို အလိုအလျောက် ရည်မှန်းချက်အဖြစ် မထားသင့်ပါ။

ဆရာဝန် သို့မဟုတ် dietitian သည် အောက်ပါတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။

• ခါးလုံးပတ်။

• အပိုကိုယ်အဆီ။

• ကြွက်သားပမာဏ။

• အာဟာရအခြေအနေ။

အချို့သူများအတွက် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချခြင်းထက် အစားအစာအရည်အသွေး တိုးတက်စေခြင်းနှင့် ကြွက်သားပမာဏ တိုးမြှင့်ခြင်းက ပိုမိုသင့်တော်နိုင်သည်။

နိဂုံးချုပ်: Fatty Liver Disease သည် ကိုယ်အရွယ်အစား မရွေး သက်ရောက်နိုင်သည်

ပိန်သည့်ပုံပေါ်သူများ သို့မဟုတ် ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းထားသူများတွင်ပင် fatty liver disease ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

ကိုယ်အလေးချိန် တစ်ခုတည်းက အောက်ပါအရေးကြီးသည့် ကျန်းမာရေးအချက်များကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။

• ဝမ်းဗိုက်အဆီ။

• ကြွက်သားပမာဏ။

• သွေးတွင်း သကြားဓာတ်။

• Cholesterol။

• မျိုးရိုးဗီဇ။

• လူနေမှုပုံစံအလေ့အထများ။

Fatty liver disease သည် မကြာခဏ ထင်ရှားသော လက္ခဏာများ မရှိသောကြောင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ရာတွင် လက်တွေ့ရာဇဝင်၊ သွေးစစ်ဆေးမှုများနှင့် သင့်တော်သော ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် fibrosis အကဲဖြတ်မှုများ ပေါင်းစပ်၍ စဉ်းစားသင့်သည်