အကြိမ်ကြိမ် မူးယစ်ခြင်းမရှိခြင်းများကို မဖြစ်နိုင်အောင် လုံလောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ရန် ယေဘုယျမဲ မေးခြင်းကို မူလတန်းကသိရှိပါ။

အိပ်မပျော်ခြင်း (Insomnia): မကြာခဏဖြစ်လေ့ရှိခြင်းသည် ကျန်းမာရေးပြဿနာများအတွက် သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည် စိတ်ကျေနပ်သော ကျန်းမာရေးနှင့် နေ့စဉ်ဘဝအတွက် လုံလောက်သောအိပ်စက်ခြင်းသည် အရေးကြီးသောအချက်တစ်စုံတစ်ရာဖြစ်သည်။ လိုအပ်သော အိပ်စက်ချိန်မှာ အသက်အရွယ်ပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြားတတ်သည်။ အရွယ်ရောက်သူများအတွက် တစ်ညလျှင် စုစုပေါင်း ၇-၈ နာရီခန့်အိပ်စက်ရန် လိုအပ်သည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင်အိပ်ပျော်မှုအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သောအကြောင်းအရာများစွာကြောင့် လူအတော်များများမှာ အိပ်မပျော်ခြင်း (insomnia) ကို ခံစားနေရသည်။ အကြောင်းရင်းအတိအကျကို မသိဘဲဖြစ်တတ်သည်။ ကိုင်တွယ်မပြုပါက အိပ်မပျော်ခြင်းကို တာရှည်ခံစားနေရခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အနာဂါတ်တွင် ပြင်းထန်သည့် ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ဆက်စပ်နိုင်သည့်ဆိုးကျိုးများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းအချက်များကို ရှင်းပြသွားမည်ဖြစ်သည်။

 

အိပ်မပျော်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ

      အိပ်မပျော်ခြင်းသည် ကိုယ္ခန္ဓာအား ဘယ်လိုထိခိုက်စေနိုင်သည်ကို မနှိုင်းယှဉ်မောင်း၊ ၎င်းဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းရင်းများကို အရင်ဆုံး ကြည့်ပါစို့။ တကယ်နဲ့ အိပ်မပျော်ခြင်းသည် အကြောင်းရင်းမျိုးစုံကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ၎င်းအကြောင်းရင်းများကို အဓိက ၇ ခုခန့်ခွဲခြားနိုင်သည်။ အိပ်မပျော်ခြင်းကို တာရှည်ခံစားရပါက ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ်တွင် ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်ရှိသော ဆိုးကျိုးများမျှော်လင့်ရသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ထိုအကြောင်းအရာများကို အကြောင်းပြုထားသည်။

 - အိပ်စက်ခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော ပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်းအရာများ
အိပ်စက်ရာအခန်းရှိ ပတ်ဝန်းကျင်ပြဿနာများ၊ ဥပမာ အသံကျယ်ဝိုင်းခြင်း၊ မီးမောင်းတောက်လင်းခြင်း သို့မဟုတ် အပူဒဏ်/အအေးဒဏ် ပြင်းထန်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် အိပ်ရာဝင်ရခက်လှပါတယ်။

 - ကျန်းမာရေးပြဿနာများ
အိမ်အူအောင့်ခံရခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအောင့်ခြင်း၊ အိပ်စက်ဆိုင်ရာအနာအဆာများ၊ အသက်ရှုစနစ်ပြဿနာများသည် အိပ်စက်ခြင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

 - စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ
စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်ပူစိတ်လွန့်မှု သို့မဟုတ် စဉ်ဆက်မပြတ် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတို့သည်လည်း အိပ်စက်အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေသည်။

 - ဆေးဝါးနှင့်ယောကျာ်းမသုံးခြင်း
အရက်သောက်ခြင်း၊ ကော်ဖီ၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်စက်ပျက်စေသော ဆေးဝါးတချို့ကို သုံးစွဲခြင်းတို့ကို လုံလောက်စွာ အနားယူနိုင်ခြင်းကို ချိုးဖောက်စေနိုင်သည်။

 - ဗိုက်ဗိုက်သံသယ သို့မဟုတ် များလွန်းသောအစားကြီးစားခြင်း
ညအကြား ဗိုက်ဗိုက်သံသယဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာများလွန်းစွာစားခြင်းများသည် မအီမှု၊ အစာပိုက်မအီမှုဒဏ် (indigestion) များဖြစ်စေနိုင်သည်။

 - အိပ်စက်ဆိုင်ရာ အရိုးအမြစ်ရောဂါများ
အိပ်တုန်းသွားထွက်သည့်ပြဿနာများ၊ အိပ်မက်ဆိုးများ သို့မဟုတ် တာရှည်တလေးတလျာဖြစ်နေသော အိပ်မပျော်ခြင်းများသည် အိပ်စက်စနစ်ကျနော့ခြင်း habitual sleep disturbances ဖြစ်နိုင်သည်။

 - အိပ်စက်ချိန်ဇယား မတိကျခြင်း
အိပ်စက်ချိန်မတည့်ခြင်း သော်လည်းပါသည်။ လှည့်ပြောင်းအလုပ်လုပ်ရသူများ၊ ဥပမာ သူနာပြု၊ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းတို့အတွက် အိပ်စက်အရည်အသွေးထိခိုက်စေနိုင်သည်။

 

အထူးသဖြင့် ယောကျာ်းလေးများတွင် အိပ်မပျော်ခြင်းသည် ပိုမိုပြင်းထန်သောကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သော benign prostatic hyperplasia (BPH) နှင့်သက်ဆိုင်နိုင်သည်။ BPH ဆိုသည်မှာ Prostate gland အကျယ်အဝန်းကြီးလာပြီး သမုဒ္ဓာရေအကြောင်းကြောင့် တင်လိုက်ပေါက်ရှု့ေးပြီး ဆီးမလုံလောက်စွာထွက်ခြင်း၊ မြဲမြဲတမ်းတမ်း ဆီးချင်လှုပ်ရှားခြင်း၊ ဆီးထွက်စဉ် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးတွင်သွေးပါခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသဘောတူရသည့်အသွင်အပြင်များက အိပ်စက်ခြင်းကို ချိုးဖောက်တတ်သဖြင့် အိပ်စက်အရည်အသွေးနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မလုံလောက်စွာအိပ်စက်ရခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။

 

အိပ်မပျော်ခြင်း၏အမျိုးအစားများ

အိပ်မပျော်ခြင်းသည် အိပ်စက်ထိခိုက်မှုအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ အဓိကသုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။

 - Initial Insomnia (အစအိပ်မပျော်ခြင်း) သည် လူနာအိပ်စာရင်နှောင့်ယှက်မှုအနည်းငယ်ကြာမြင့်ပြီးမှသာအိပ်စက်နိုင်ခြင်းအခြေအနေဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် စိတ်ပူကိုက်မှုနှင့်ဆက်စပ်သည်။

 - Maintenance Insomnia (အလယ်ပိုင်းအိပ်မပျော်ခြင်း) သည် လူနာသည် အိပ်ခန်းတွင်အချိန်တစ်ကြာကြာ အိပ်စက်ထားနိုင်ခြင်းမရှိပဲ၊ ညအတွင်း နာရီတိုင်းနီးပါး အဖောက်အဖျားနိုးကြားသည်။ သည်အဖြစ်အပျက်သည် အခြားကိုယ်ခန္ဓာရေးပြဿနာကြောင့်ဖြစ်တတ်သည်၊ ဥပမာ Sleep Apnea (အိပ်တုန်းအသက်ကြပ်ဆိုင်ရာရောဂါ) စသည့်ပြဿနာ။

 - Terminal Insomnia (အဆုံးပိုင်းအိပ်မပျော်ခြင်း) သည် လူနာနာရီကြိုနိုးကြတတ်ခြင်း၊ ဗျည်းသီးသော စိတ်ဖိစီးမှုအတွက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် သွေးဓာတ်ကျစက်မှုကြောင့် အိပ်မပျော်သောသူများတွင် တွေ့ရနိုင်သည်။

ထို့ပြင် အိပ်မပျော်ခြင်းအမျိုးအစားများကို နှစ်ခုခွဲခြားကြသည်။ ၎င်းမှာ ယာယီ (Short-term) နှင့် တာရှည် (Chronic) ဖြစ်သည်။

 - Adjustment Insomnia (လေ့လာခက်အိပ်မပျော်ခြင်း) - ဤအမျိုးအစားသည် စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင် ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် တစ်ချိန်တည်းအိပ်မပျော်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အကြောင်းပြချက်များမရှိတော့သော်လည်း, အလိုအလျောက်တဖြည့်ဖြစ်ပြီး ပြန်သက်သာတတ်သည်။

 - Chronic Insomnia (တာရှည်အိပ်မပျော်ခြင်း) - ဤအခြေအနေသည် တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၃ ကြိမ်၊ တစ်လလျှင် အနည်းဆုံး ၃ လခန့် အိပ်ရာဝင်ခက်ခက်၊ အိပ်စက်ခက်ခက် ခံစားရခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက မလက်ခံသင့်ပါ။ မကြာသေးခင် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ချက်ပြုပါ။

 

အိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ်သက်ရောက်မှု — ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ကို သွားသင့်သလဲ?

      မကြာခဏအိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် ကိုယ်တွင်းအသိအမြင်၊ အပြင်အနက်တွင် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်လာလျှင် သတိထားပါ။ သင့်လက္ခဏာများ စာရိုက်ပြီးတာနဲ့ သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးတိုင်ပင်ပြီး ဖြေရှင်းချက်ရှာဖွေသင့်သည်။ အိပ်မပျော်သောလူနာများတွင် တွေ့ရနိုင်သည့်လက္ခဏာများမှာ -

  - စွမ်းအားပျော့ပျင်းခြင်းနှင့် စိတ်အားနည်းခြင်း

  - အာရုံစိုက်ခက်ခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်ပြောင်းလဲမှု

  - အလုပ်ထပ်တိုးလုပ်နိုင်စွမ်းလျော့နည်းခြင်း

  - စိတ်တိုခြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှား ခြင်း၊ မီးပျက်ခြင်း

  - နေ့အခါအားလုံး အိပ်ချင်ကြိမ်ပေါများလာခြင်း

  - သက်သာမှုမရှိခြင်း၊ နှဲနင်ခြင်းခံစားရခြင်း

  - အိပ်စက်ပြဿနာများဆက်တိုက်ဖြစ်နေမလားစိုးရိမ်ခြင်း

 

အိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့်ပြင်းပြသောကျန်းမာရေးပြဿနာများ

      အိပ်မပျော်ခြင်းကို သာမန်အဖြစ်ယူလို့မရပါ။ လူအများစုက အိပ်မပျော်ခြင်းကို အလိုအလျောက်ပြေလိမ့်မယ်လို ထင်ကြပေမယ့် တစ်ပတ်တလုံးတစ်လလုံး မပြေလျှင် ကိုယ်နှင့်စိတ်နှစ်ခုစလုံးကျန်းမာရေးအပေါ် မကြာခဏ ရာဇဝင်ဆိုးထွက်နိုင်သည်။ မှတ်ဉာဏ်နှင့်သင်ယူမှုကျဆင်းခြင်း၊ မောခုန်စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ စိတ်ပူစိတ်ဖိစီးခြင်း၊ စိတ်ထိတ်လန့်ခြင်း၊ တက်ကြွပြင်းထန်ခြင်း၊ စိတ်တိုအလွယ်တကူအမျိုးအစားကဲ့သို့ စိတ်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် မတော်တဆကျဆင်းမှုများစွာရနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် တာရှည်အိပ်မပျော်ခြင်းသည် အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်ပွားလာစေနိုင်သည် -

  - နှလုံးရောဂါ

  - သွေးပေါင်မြင့်

  - ဆီးချိုရောဂါ

  - နှစ်သက်မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းရောဂါ (Dementia)

  - အကြောအဆစ်ကျဉ်းရောဂါ (Stroke)

  - နေ့လည်အိပ်ချင်မှုထပ်တိုးခြင်း

  - လိင်တည်မြဲမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာ (Sexual dysfunction)

  - အစားအသောက်လွန်ကဲခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်း

 

အိပ်မပျော်ခြင်း ကိုင်တွယ်နည်းနှင့် ကုသနည်းများ

      အထက်ဖော်ပြပါအတိုင်း အိပ်မပျော်ခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာထိခိုက်မှုများစွာ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ချက်ချင်းစတင်ဖြေရှင်းရန်အတွက် အိပ်စက်စနစ်ကောင်းမွန်စေရန်အခြေခံ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများပြုပြင်နိုင်သည်။ ဥပမာ အချိန်တစ်ခုတည်းအိပ်၍ နိုးခြင်း၊ အိပ်ခန်းသည် တိတ်ဆိတ်အေးချမ်းမှုရှိစေရန်၊ အိပ်ရာဝင်မပြုမီ ဖုန်း သို့မဟုတ် အင်တာနက်သုံးစွဲခြင်း ရှောင်ရှားခြင်း၊ ပုံမှန်အားကစားခြင်း စသည်တို့ပါဝင်သည်။

 

      သို့သော် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများပြုပြင်မြဲခဲ့သည်ထက် ရလဒ်မရပါက ဘေးလျောက်လျင်ပါစေလှ်င် ထည့်စားမခံပါနှင့်။ ဆရာဝန်ထံတွင် ကျန်မည့် အချိန်မီကုသမှုဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။ EEU CLINIC ထံ တိုင်ပင်နိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်များသည် ယောကျာ်းနှင့် မိန်းမ နှစ်ဖက်သို့ ကျန်းမာရေးနှင့် မျှော်လင့်မှု တိုင်ပင်ပေးရန် အသင့်ရှိသည်။ ခေတ်မှီပညာရပ်၊ သဘာဝဆေး၊ အစားအသောက်အဆာအခံနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အလှူများအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသောက်သုံး နည်းလမ်းများရှိသည်။ ကျန်းမာရေးပြဿနာများကြုံတွေ့နေရပါက ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဆက်သွယ်၍ ကုစားလမ်းညွှန်ချက်ယူနိုင်ပါသည်။

 

 

ရင်းမြစ် : EEU United Clinic

**ဘာသာပြန်ပြီးစုစည်းသည် - ArokaGO Content Team