အကြေကြာနှင့် ဦးနှောက်ခွဲစိတ်သေဆုံးမှု: မသေချာ သော ဆက်ဆံရေးزه

အသက်အရွယ်အမျိုးမျိုးရှိသောလူတွေကြားမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်းဆိုတာအထွေထွေတွေ့ရတဲ့လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အရမ်းများသောအားဖြင့် ဦးခေါင်းခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် မိုက်ဂရိန်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ သို့မဟုတ်သွေးပေါင်မြင့်ခြင်းလို အထွေထွေအခြေအနေနှင့်ဆက်စပ်လေ့ရှိပါတယ်။ သို့သော် ခေါင်းကိုက်မှုအမျိုးအစားအချို့မှာ hemorrhagic stroke ကဲ့သို့ အလေးအနက်ထက်သာသောရောဂါတစ်ခုဖြစ်နိုင်သော သတိပေးချက်တစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အချိန်မီခွဲခြားကုသမှုမပေးရင် ဒီလိုအခြေအနေက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။

 

ဦးနှောက်သွေးထွက်ခြင်း ဆိုတာဘာလဲ?

 

ဦးနှောက်သွေးထွက်ခြင်း (brain hemorrhage) ကို intracerebral hemorrhage လည်းခေါ်ပါတယ်။ ဦးနှောက်ထဲရှိသွေးကြော တစ်ခုကြေစီးပြီး သွေးဟာ ဦးနှောက်လျှပ်တန်ဖိုးအတွင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်သော နေရာများထဲ သွေးယိုထွက်လာသောအခါ ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးခေါင်းအတွင်းဖိအားတက်ခြင်းနှင့် ဦးနှောက်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မှတ်တမ်းအလျင်အမြန်ပျက်စီးမှု ဖြစ်စေပါတယ်။

ဒီအခြေအနေက ထိုင်းနိုင်ငံတွင် stroke၊ ပညာမသိခြင်း (paralysis) နဲ့ သေဆုံးမှု ရှိလာခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းများထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

 

ခေါင်းကိုက်ခြင်း - အရေးကြီးသောသတိပေးချက်တစ်ခု

 

ဦးနှောက်သွေးထွက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ခေါင်းကိုက်မှုဟာ သာမန်ခေါင်းကိုက်ခြင်းနဲ့ မတူဘဲ အောက်ပါအတိုင်း လက္ခဏာမျိုးများနဲ့တင်ပြတတ်ပါတယ်-

๐ မျက်စိပြတ်ပြတ်ထဆုံး ခေါင်းကိုက်ခြင်း (Thunderclap Headache):

ခေါင်းကိုက်စားပြီးနောက်တစ်ခဏအတွင်း သုတ်သုတ်ဖြစ်နိုင်ပြီး မိမိဘဝမှာတွေ့ဖူးသမျှအထိ အဆိုးဆုံးခေါင်းကိုက်ခြင်းဟု ရောဂါသည်အနေနဲ့ဖော်ပြလေ့ရှိပါတယ်။

๐ နာနာခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့်အတူ ဦးနှောက်နဲ့ဆိုင်သော လက္ခဏာများပါရှိခြင်း:

မျက်နှာအာရုံပျောက်ခြင်း၊ ကိုယ်နဲ့တဖက်ချင်းကျရောက်စွမ်းအားလျော့ခြင်း၊ လက်သို့မရောက်ခြင်း သို့မဟုတ်ခြေဆည်းလျော့ခြင်း၊ စကားပြောခက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုပ်သံချို့ယွင်းမှုစသည်ဖြစ်နိုင်သည်။

๐ ခေါင်းကိုက်ပြီး အသားတင်အန်ခြင်းစဲခြင်း:

မအန်မီမူ သတိမထားပဲ အသည်းအန်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်।

๐ အသတိဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် သတိရောယားနိမ့်ကျခြင်း:

ဒီလက္ခဏာတွေ မိနစ်အနည်းငယ်နဲ့နာရီအတွင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

๐ လည်ပင်းတောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် meningeal signs:

ဦးနှောက်ရေကြား (cerebrospinal fluid) နေရာတွင် သွေးထွက်မှုရှိလျှင် အထူးသဖြင့်ဖြစ်တတ်သည်။

 

အန္တရာယ်များတိုးစေသော အကြောင်းအရင်းများ

 

ဦးနှောက်သွေးကြောပျက်နှောက်ပြီး သွေးထွက်ခြင်းကို တိုးတက်နိုင်စေလောက်တဲ့ အကြောင်းအရင်းများမှာ-

๐ ရေကျစ်မြင့်ခြင်း (Chronic high blood pressure, Hypertension)

๐ သွေးစီးနှေးစေသော ဆေးဝါးများသုံးစွဲခြင်း (anticoagulant medications)

๐ မွေးရာပါသွေးကြောပုံမှန်မဟုတ်မှုများ (ဥပမာ- AVM (Arteriovenous Malformation) သို့မဟုတ် aneurysm)

๐ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်ကို အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း

๐ အသက်အရွယ်ကြီးလာခြင်း

 

ရောဂါခွဲခြားခြင်းနှင့်ကုသမှု

 

ဦးနှောက်သွေးထွက်ခြင်းဆိုပြီး သံသယဖြစ်လာနိုင်ခဲ့လျှင် ဦးနှောက်ပုံရိပ်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်း (ဥပမာ- CT scan သို့မဟုတ် MRI) ကိုမြန်မြန်ဆန်ဆန်ပြုလုပ်ပြီး သွေးယိုထွက်နေရတဲ့ တည်နေရာ၊ အရွယ်အစားကို သိရရန်လိုအပ်ပါတယ်။

ကုသမှုမှာ-

๐ ဦးခေါင်းအတွင်းဖိအားကိုလျှော့ချပေးသော ဆေးဝါးများ

๐ သွေးအူတုံးကို ချိတ်ယူခြင်း (surgical removal of the blood clot)

๐ သွေးကြောပျက်နေရာကို ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် embolization ပြုလုပ်ခြင်း

๐ ပြုလုပ်ရန်ကုသလမ်းကြောင်းမှာ သွေးထွက်နေတဲ့နေရာနှင့် ပြင်းထန်မှုအပေါ်မူတည်ပါတယ်။

 

အရေးကြီးသတိပေးချက်

 

ခေါင်းကိုက်မှုဟာ လူတိုင်းမှာအများကြီးတွေ့ရပေမယ့် မျောမျောပြင်းပြင်း သို့မဟုတ် သာမန်မဟုတ်တဲ့ ခေါင်းကိုက်မှု တစ်ခါတစ်လေ အန္တရာယ်ရှိသူတွေမှာတော့ လုံးဝ အလေးမထားဘဲ မဖြစ်သင့်ပါ။

အရေးပေါ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကူအညီယူတာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဦးနှောက်သွေးထွက်ခြင်းကို အချိန်မီခွဲခြားကုသနိုင်ရင် ယန္တရားများနည်းလာစေပြီး အသက်ရှင်မဲ့နှုန်းတိုးတတ်စေပါတယ်။

 

ဒေါက်တာ ပေါင်းစခန်း ပေါင်းစပတ်စ် (Pongsakorn Pongsapas M.D.)

ရင်းမြစ် : princ hospital suvarnabhumi

**ဘာသာပြန်စုစည်းတင်ပြသူ - ArokaGO Content Team