အန်မန်အာရုံကြောကြောရက်ချောဖ်ကြောေု့အဲြးားုုု့ဖြစ်ပါတယ်လဲ?

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု ဖြစ်ပျက်လာသောအခါ၊ လက်ကြွက်သည်သာမက မိမိတို့၏ လက်ကြွက်သည် ပြန်လည်ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နိုင်ရေးနှင့် ထိုဒဏ်ရာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော 합병증များမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် အထူးကုဆရာဝန်ထံမှ သင့်တင့်သောကုသမှုကို လက်ခံရရှိရန် လိုအပ်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုကို ပိုမိုနားလည်စေရန်နှင့် ကောင်းမွန်စွာ စီမံထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ကုသခြင်းအကြောင်းပြောပြသွားမည်ဖြစ်သည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုဆိုသည်မှာ အနီးစပ်ဆုံးနေရာနှစ်ခုတွင်ဖြစ်ပွားသော အရိုးပြတ်ကျိုးမှုကို ရိုးရိုးအရ ခေါ်ဆိုသည်-

 - Carpal bones (လက်ကြွက်အရိုးများ)

 - Forearm အရိုးများ၏ distial အစိတ်အပိုင်း၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် distal radioulnar joint ၏ ပတ်ဝန်းကျင်

ဤနေရာသည် လူ့ခန္ဓာတွင် အရိုးကျိုးမှုပြုနိုင်မှု တော်တော်များများသောဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။

 

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်းရင်းများ?

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုများသည် တော်တော်အားဖြင့် မတော်တဆမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်၊ သို့သော် မတော်တဆမှုအမျိုးအစားကို နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်-

၁. နေ့စဉ်ဘဝ မတော်တဆမှု သေးငယ်များ

ဤအမျိုးအစားသည် နေ့စဉ်ဘဝတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော တော်တော်သာ အသုံးတွေ့သော မတော်တဆမှုများ - ခြေချော်ချာခြင်း၊ ပြုတ်ကျခြင်းများဖြစ်သည်။

 - အသက်အရွယ်ကြီးသူများတွင် ပိုမို တွေ့ရခြင်း

 - Osteoporosis သို့မဟုတ် အရိုးသိပ်သည်းမှု နည်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ခြင်း

 - အရိုးအားနည်းမှုကြောင့် အနည်းငယ်ရုံသာ ပြုတ်ကျရုံနဲ့ အရိုးကျိုးစေနိုင်ခြင်း

 

၂. အင်အားကြီးသော မတော်တဆမှုများ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော မတော်တဆမှုများ

မတော်တဆမှု ပြင်းထန်သူသည် ပိုမိုများသည့် အင်အားကြီးသော သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော မတော်တဆမှုအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

 - မိမိလက်ဖြင့် ပြုတ်ကျတားကြပ်ရန် အလိုအလျောက်ကြိုးစားသောအခါttes occur

 - ခက်ခဲသည့်နှင့် ပြင်းထန်သည့် အရိုးကျိုးပုံစံများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း

 - ဖြစ်ပေါ်နိုင်သောအကြောင်းရင်းများမှာ-

     - အမြင့်ထံမှ ပြုတ်ကျခြင်း

     - လမ်းပေါ် ယာဉ်မတော်တဆမှုများ

     - အားကစားဒဏ်ရာများ

ဤဒဏ်ရာအမျိုးအစားသည် အသက်ငယ်သူများတွင် နေ့စဉ် မတော်တဆမှုသေးငယ်အမှုများထက် ပိုမိုတွေ့ရသည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုနှင့် Ligament တင်လွဲတာ (Wrist Sprain) အကြား ကွာခြားချက်

လက်ကြွက်ဒဏ်ရာ ရပြီးနောက် နာခြင်းရှိသည့်အခါ အဓိကအကြောင်းအရင်းနှစ်ခုရှိသည်- လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု သို့မဟုတ် လက်ကြွက် ligament တင်လွဲမှု။

 - လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုမှာ အရိုးပြတ်ကျိုးမှုကို X-ray ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

 - Wrist sprain သည် နာခြင်းနှင့် ပါတ်ဝန်းကျင်မှာ ရောင်ပြန်ခြင်း တို့ရှိရပေမယ့် X-ray တွင် အရိုးကျိုးချက် ရှိမနေပါ။ ဤဒဏ်ရာအမျိုးအစားသည် လက်ကြွက်အနီး ligaments ချိုးကွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။

လက္ခဏာများ ဆင်တူနိုင်သဖြင့်လည်း ဒဏ်ရာရပြီးနောက် လက်ကြွက်နာခြင်း၊ ကြာရှည်ရောင်ပြန်ခြင်းရှိပါက တိကျမှုရှိစွာ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပေးနိုင်မည့်ဆရာဝန်ထံသို့ သွားရောက်ပြခြင်း အရေးကြီးသည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု၏ လက္ခဏာများ

အရမ်းပြင်းထန်သော လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုမှာ ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်ပြီး လက်ကြွက်သည် ပုံပျက်၊ ထုံးစံမဟုတ်သည့် ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်နိုင်သည်။

သို့သော် စိတ်မရှည်သည့် ဒဏ်ရာဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် အရိုးခွဲကွဲသွားမှု အနည်းငယ်သာရှိပါက ပုံပျက်ပုံမမြင်နိုင်ပါ။ အစားတစ်ခြားလက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်-

 - အနာကြေး (Bruising)

 - အလျင်အမြန် ရောင်ပြန်ခြင်း

 - နာကျင်ခြင်း၊ နှိပ်သိမ်းရင်တွေ့ရခြင်း

ဒဏ်ရာသည် ပြင်းထန်ပြီး ဝမ်းဖွင့်ရန်လိုအပ်သော wound ပါဝင်ပါက ကိုယ်တိုင်ကုသရန် မကြိုးစားသင့်ပါ။ ယင်းဒဏ်ရာသည် အရေအတွက်မသိနိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ သင့်လျော်သောကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်သည်။

တချို့အခြေအနေများတွင် wound သည် အောက်ရှိအရိုးကျိုးမှုနှင့် ဆက်သွယ်မူရှိပါက၊ နောက်ဆုံး အရိုးပိုးလွန်ဒဏ်ရာ (Osteomyelitis) ဖြစ်နိုင်သည်။ သေချာစွာကုသမရပါက ဖြစ်နိုင်သည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည့် 합병증များ

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုကို မမှန်မကန် ကုသခဲ့ပါက လက်ရှိအဖြစ်အပျက်များ ဖြစ်နိုင်သည်-

 - မမှန်မှန်မကန် ရောမကျိုးခြင်း (Malunion)၊ အရိုး မမှန်မကန် ပြန်ကောင်းသည်။

 - ဆက်လက်နာကျင်ခြင်းနှင့် လက်ကြွက်အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းနည်းခြင်း

 - လက်ကြွက်နှင့် လက်ချောင်းအဆစ်များ တင်းကြပ်ခြင်း၊ တစ်လျှောက်လျှောက်မလှုပ်နိုင်ချွတ်ခြင်း

 - ရေရှည် အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းပျောက်ပျက်မှု၊ နေ့စဥ်ဘဝပြုလုပ်စရာများ ပိုဆည်းနည်းခြင်း

Joint surface များ ပြည့်စုံစွာ ပြန်ကောင်းခြင်း မရှိပါက နောင်တွင် degenerative joint disease (Osteoarthritis) ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

 

အရိုးကျိုးမှုသည် Osteoporosis ရှိရာကို ပြသနိုင်သည်

အနိမ့်သည်းခံမှုရှိသော ဒဏ်ရာများကြောင့် လက်ကြွက်အရိုးကျိုး ဖြစ်ပါက၊ ဥပမာ ရပ်နေရာတွင် ကျနေလျှင် တောင် အရိုး သည်းထန်မှုနည်းခြင်း သို့မဟုတ် Osteoporosis ရှိနိုင်သည်။

ထိုသို့ ဖြစ်ပါက ဖျက်သိမ်းကုသမှုတွင် အရိုးကျိုးအတွက်သာမက အရိုးသိပ်သည်းမှု စစ်ဆေးခြင်း လည်း လိုအပ်သည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု စစ်ဆေးရာတွင် ဘယ်လိုလုပ်သလဲ?

စစ်ဆေးမှုအစမှာ-

 - ဆွေးနွေးခြင်း (Medical history taking)

 - ကိုယ်တွင်း စစ်ဆေးခြင်း (Physical examination)

အရိုးကျိုးမှု ခန့်မှန်းရပါက ဆရာဝန်သည် X-ray ခိုင်းခိုင်းထုတ်နိုင်သည်။

ပိုမိုရှုပ်ထွေးသောအမှုများ- အထူးသဖြင့်-

 - Intra-articular fracture (လက်ကြွက်အဆစ်ဝင် အရိုးကျိုး)

 - Carpal bone fracture

CT Scan (Computed Tomography) လိုနေရင် ပိုမိုသေချာစွာ ခွဲခြားပြနိုင်သည်။

တိကျစွာ စစ်ဆေးခြင်းမှာ ကုသမှုမှန်ကန်ရေးနှင့် လက်ကြွက်ကို ပုံမှန်အပေါ်ကပ်အောင် ပြုလုပ်နိုင်စေရန် အရေးကြီးသည်။ များသောအားဖြင့် လက်ကြွက်နှင့်လက်အထူးကု (orthopedic surgeon) မှ ပိုမိုထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်သည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုအတွက် ကုသမှုများ

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုကုသမှုကို အခြေခံနည်းလမ်း (Non-surgical) နှင့် ခွဲစိတ်နည်းလမ်း (Surgical) ဆိုပြီး နှစ်မျိုး ခွဲနိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အရိုးအညီအကို မလျဉ်းဘူးလား၊ ဒဏ်ရာအနက်အနားပေါ်တွင် မူတည်သည်။

 

အခြေခံနည်းလမ်း (Surgical မဟုတ်သော)

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုအများစုကို ခွဲစိတ်မလိုဘဲ အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့်ကုသနိုင်သည်-

 - အရိုးပြန်ညှိပေးခြင်း (Reduction)

 - လက်ကြွက်ကို cast (သို့မဟုတ်) splint ဖြင့် တင်းကြပ်ထားခြင်း

အရိုးပြန်ညှိပြီးနောက် အခွင့်အလမ်းကို ဆရာဝန်မှ တွက်ချက်သည်။ တည်ငြိမ်နေပါက ၅-၆ ပတ်ခန့် တင်းကြပ်ထားသည်။

Cast ဖြင့် ပြုသောအခန်းပြီးသည်နှင့် သွေးလှုပ်ရှားမှု ပြုပြင်ခြင်း (physiotherapy) လည်း လိုအပ်သည်။

အားသာချက်များ

 - ခွဲစိတ် လိုအပ်မှု မရှိပါ

အားနည်းချက်များ

 - တင်းကြပ်ထားချိန် လက်ကြွက်နှင့်လက်ထောက်လှုပ်ရှားမှု ကန့်သတ်ခံရခြင်း

 - Cast ထားခြင်းအတွက် သေချာပြုစုစောင့်ရှောက်ရအောင် လိုအပ်သည်

 

ခွဲစိတ်ကုသမှု (Surgical Treatment)

အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ခွဲစိတ်စရိတ်အကြံပြုသည်။

 - တည်ငြိမ်မှုမရှိသော်လည်း သို့မဟုတ် အရိုးချက်တင်းပြည့်ကြားမှုအလွန်လွန်လာပါက

 - Joint surface မညီညာဘူး (Intra-articular fracture)

 - သို့မဟုတ် အရိုးကျိုးမှု ငြိမ်သက်စွာ ပြန်ညှိ၍ မရနိုင်သည့် ချောင်ချားမှုများ

ခွဲစိတ်ကုသမှု၏ရည်ရွယ်ချက်သည် အရိုးပြန်ညှိနိုင်ရန်နှင့် တည်ငြိမ်စေရန် fixation devices ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

အသုံးအများဆုံးနည်းလမ်းတစ်ခုမှာ သံပplates နှင့် ချည်တံများ (metal plates and screws) အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။

အားသာချက်များ៖

 - ပိုမိုအမြန် လက်ကြွက်အလုပ်ဖော်နိုင်စေရန်

 - လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် physiotherapy လေ့ကျင့်မှုကို စောစောစမနိုင်ခြင်း

ဆောင်ရွက်နည်း steps များ

၁. အခြေခံနည်းလမ်း (non-surgical) မသင့်လျော်ကြောင်း ဆရာဝန်ထံမှ သတ်မှတ်ခြင်း

၂. ခွဲစိတ်ပြုလုပ်ပြီး အရိုးကို internal fixation device များဖြင့် မျှတအောင် ပြန်ညှိပေးခြင်း

၃. ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လက်ကြွက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း လှုပ်ရှားနိုင်စေခြင်း

သင့်လျော်စွာ ကုသမှု ခံယူခြင်းသည် ပြန်ကောင်းရာ ရလာဒ်နှင့် ရေရှည် stiff ပါးခြင်း၊ ပုံပျက်ခြင်း၊ လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းခြင်းများ မဖြစ်စေရန် အခြေခံဖြစ်သည်။

 

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှု၏ ရေရှည်ထိခိုက်မှုများ

Joint surface ညီညာမှုမရှိသော်လည်း သို့မဟုတ် အရိုး alignment မှန်ကန်စွာ ပြန်မညီပါက လက်ကြွက်အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းရေရှည်ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာ - လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်း၊ ရေရှည်နာကျင်ခြင်း၊ Osteoarthritis (degenerative joint disease) မ်ားဖြစ်နိုင်ခြင်း။ ထို့ကြောင့် ကုသစဥ် ၊ သီးသန့် အထူးကုဆရာဝန်မှ ခွဲစိတ်စီမံခန့်ခွဲမှု လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် physiotherapy တိုးတက်စွာ ခံယူနိုင်စေပြီး လက်ကြွက်ကို ပုံမှန်နီးပါး ချောမွေ့စွာ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်သည်။

 

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးကုသမှုအတွက် ဘာကြောင့် KDMS ဆေးရုံကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

KDMS ဆေးရုံတွင် လက်ကြွက်အရိုးကျိုးသူများကို လက်နှင့် လက်ကြွက်အထူးကု ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ မှ ဝေဖန်လေ့လာနိုင်သော အတွေ့အကြုံပြည့်ဝမှုဖြင့်ကုသပေးသည်။

ဆရာဝန်များသည် အနူးအညွတ်နည်းပညာ နှင့် ခေတ်သစ်အထောက်အကူပစ္စည်းများကို အသုံးပြုကြသည်- ဥပမာ-

 - Arthroscopic-assisted surgery (joint surface ကို အသေးစိတ်ကြည့်နိုင်သော ခွဲစိတ်နည်းပညာ)

 - လိုအပ်လျှင် ligament ဒဏ်ရာများစစ်ဆေး၊ ကုသနိုင်ခြင်း

ထိုတိုးတက်သော နည်းလမ်းပေါင်းစပ်မှုသည် လူနာ၏ လုံခြုံရေး၊ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပြန်လည်သက်သာမှုကို အာမခံပေးနိုင်သည်။ နေ့စဉ်ဘဝသို့ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပြန်လည်သွားနိုင်မှုအပြည့်အဝ အထောက်အကူပြုသည်။

 

အကျဉ်းချုပ်

လက်ကြွက်အရိုးကျိုးမှုများသည် သေးငယ်သောမတော်တဆမှုပြုနိုင်သကဲ့သို့ အလွန်ပြင်းထန်သော မတော်တဆမှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည့်အပြင် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်ခဲနက်တစ်ခါမှာလည်း Osteopenia သို့မဟုတ် Osteoporosis ကဲ့သို့ အခြေခံရောဂါများကိုလည်း ပြသနိုင်သည်။

ထိုသို့တိုင်အောင် လက်နှင့်လက်ကြွက်အထူးကု ဆရာဝန်ထံမှ တိကျသည့် စစ်ဆေးမှုနှင့်ကုသမှု ခံယူခြင်း အဓိကသဖြင့် ဗျည်းရိုးများသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသည့်နေရာများတွင်လည်း ပါဝင်နိုင်သည်။ မကုသခဲ့ပါက သို့မဟုတ် မမှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲခဲ့ပါက အရိုးမမှန်ပုံစံ ပြန်ကောင်းလာပြီး Joint irregularities ပေါ်ပေါက်ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့ လက်ကြွက်၏ အလုပ်ဖော်နိုင်စွမ်းများ သက်သာလာရန် အရေးကြီးသည်။

 

 

ရင်းမြစ် : KDMS Hospital

KDMS Hospital

**ArokaGO Content Team မှ ဘာသာပြန်လည်ရေးသားပါသည်