ထိမိနေသော ဉာဏ်သွား (impacted wisdom teeth) အမျိုးအစား မည်မျှရှိပါသလဲ? မည်သည့်အမျိုးအစားများသည် အန္တရာယ်ရှိပြီး ချက်ချင်းကုသမှု လိုအပ်ပါသလဲ?

ဒါကြောင့် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား (impacted wisdom teeth) အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိပါသလဲ? ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့ကို ပေါက်ထွက်သည့် ထောင့်နှင့် ထိခိုက်တိမ်မြုပ်မှုအနက်အပေါ် မူတည်၍ အမျိုးအစားခွဲနိုင်ပါသည်။ အဓိကအမျိုးအစားများတွင် vertical impaction, mesioangular impaction, distoangular impaction နှင့် horizontal impaction တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ထို့အပြင် သွားဖုံးအတွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ထိခိုက်နေခြင်း သို့မဟုတ် မေးရိုးအတွင်း လုံးဝထိခိုက်နေခြင်းကဲ့သို့ မည်မျှနက်နက် ထိခိုက်မိနေသည်ကိုလည်း အခြေခံ၍ ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ အမျိုးအစားတစ်ခုချင်းစီသည် ကုသမှုခက်ခဲမှုနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုကို မတူညီစွာ သက်ရောက်စေပါသည်။

“ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား” ဟူသော စကားလုံးကို ကြားလိုက်သည်နှင့် လူအများစုသည် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိသလဲ၊ မိမိ၏ အခြေအနေသည် ပြင်းထန်သလား ဆိုသည်ကို ချက်ချင်း စဉ်းစားမိတတ်ကြပါသည်။ ဤအမျိုးအစားများကို နားလည်ခြင်းက လူနာများအား မိမိတို့၏ ခံတွင်းကျန်းမာရေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အကဲဖြတ်နိုင်စေပါသည်။ ဉာဏ်သွားများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် 17–25 နှစ်အတွင်း ပေါက်ထွက်သည့် တတိယမိုးလားသွားများ ဖြစ်သော်လည်း မေးရိုးနေရာမလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ထွက်သည့် ထောင့်မမှန်ခြင်းကြောင့် အပြည့်အဝ ထွက်မလာနိုင်ခြင်း မကြာခဏ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ အမျိုးအစားကွဲပြားမှုများကို သိရှိခြင်းဖြင့် သွားဆေးခန်းသို့ မသွားမီ စိုးရိမ်စိတ်လျော့နည်းစေပြီး ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုသမှုအတွက် လူနာများကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်စေပါသည်။


သွားအနေအထားအပေါ် မူတည်သော ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစားများ
သွားဆရာဝန်များသည် ကုသမှုခက်ခဲမှုကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်သောကြောင့် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွားများကို ၎င်းတို့၏ ပေါက်ထွက်သည့် ထောင့်အပေါ် အခြေခံ၍ အများအားဖြင့် အမျိုးအစားခွဲကြပါသည်။ ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိသလဲဟု သင်စဉ်းစားနေပါက X-ray တွင် အများဆုံးတွေ့ရသော ပုံစံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။

1. Mesioangular Impaction (ဒုတိယမိုးလားသွားဘက်သို့ စောင်းနေခြင်း)
ဤသည်မှာ အများဆုံးတွေ့ရသော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ဉာဏ်သွားသည် ရှေ့ဘက်သို့ စောင်းကာ ဒုတိယမိုးလားသွားဘက်သို့ လှည့်နေပါသည်။ ၎င်းကြောင့် ဖိအား၊ နာကျင်မှုနှင့် အစာညပ်ခြင်းတို့ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အနီးအနားရှိ ကျန်းမာသော သွားတွင် သွားပိုးစားခြင်း ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ရေရှည်ဖိအားကြောင့် အနီးအနားရှိ မိုးလားသွား၏ အမြစ်ကိုပင် ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။

2. Vertical Impaction
ဤအခြေအနေတွင် သွားသည် မှန်ကန်သော ဒေါင်လိုက်ဦးတည်ချက်အတိုင်း ရှိသော်လည်း အပြည့်အဝ မပေါက်ထွက်နိုင်ပါ။ ၎င်းသည် သွားဖုံး သို့မဟုတ် အရိုးဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖုံးအုပ်နေတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဘက်တီးရီးယားနှင့် အစာအကြွင်းအကျန်များ စုပုံနိုင်သည့် နေရာဖြစ်လာပြီး သွားဖုံးရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ တိုးလာစေပါသည်။

3. Distoangular Impaction (ခံတွင်း၏ နောက်ဘက်ဘက်သို့ စောင်းနေခြင်း)
သွားသည် မေးရိုး၏ နောက်ဘက်သို့ နောက်ပြန်စောင်းနေပါသည်။ ဤအမျိုးအစားသည် ခံတွင်း၏ နောက်ဆုံးထောင့်နားတွင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း တည်ရှိနေသောကြောင့် ခွဲစိတ်ပြီး ဖယ်ရှားရန် ပိုမိုခက်ခဲပြီး ခွဲစိတ်ဝင်ရောက်ရမည့် အပိုင်းလည်း ပိုမိုရှုပ်ထွေးပါသည်။

4. Horizontal Impaction
ဤအမျိုးအစားကို အရှုပ်ထွေးဆုံးနှင့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အမျိုးအစားအဖြစ် မကြာခဏ သတ်မှတ်ကြပါသည်။ သွားသည် 90 ဒီဂရီ ထောင့်ဖြင့် ဘေးတိုက်လုံးဝ လဲနေပြီး ဒုတိယမိုးလားသွား၏ အမြစ်ကို ဖိနေပါသည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရိုးအတွင်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း မြုပ်နေပြီး သွားကို ဘေးကင်းစွာ ဖယ်ရှားနိုင်ရန် သွားဆရာဝန်မှ ခွဲစိတ်ကာ အစိတ်အစိတ် ခွဲထုတ်ရန် (သွားကို အပိုင်းငယ်များအဖြစ် ခွဲခြင်း) မကြာခဏ လိုအပ်ပါသည်။

ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား၏ နက်ရှိုင်းမှု: ကုသမှုခက်ခဲမှုကို သတ်မှတ်ပေးသော နောက်ထပ် အရေးကြီးအချက်
သွား၏ ထောင့်အပြင် ထိခိုက်မိနေသည့် နက်ရှိုင်းမှုသည် ကုသမှုရှုပ်ထွေးမှုအရ ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိသလဲကို ရှင်းပြရာတွင် အရေးကြီးသည့် နောက်ထပ်အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သွားသည် သွားဖုံး သို့မဟုတ် အရိုးအတွင်း မည်မျှနက်နက် မြုပ်နေသလဲပေါ် မူတည်၍ ခွဲစိတ်မှု ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်သက်သာရာရမှုတို့ ပိုမိုခက်ခဲလာခြင်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။

Soft Tissue Impaction
ဤအမျိုးအစားတွင် ဉာဏ်သွားသည် အရိုးအဆင့်အထက်သို့ ပေါက်ထွက်ပြီးသားဖြစ်သော်လည်း သွားဖုံးတစ်ရှူးဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖုံးအုပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။
ဤအခြေအနေသည် အစာညပ်ခြင်းနှင့် သွားဖုံးရောင်ရမ်းခြင်းကို မကြာခဏ ဖြစ်စေပါသည်။ သို့သော် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ထိခိုက်မိမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဖယ်ရှားရန် ပိုမိုလွယ်ကူလေ့ရှိပြီး ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုလည်း ပိုမိုသက်သာတတ်ပါသည်။

Partial Bony Impaction
ဤတွင် သွား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် မေးရိုးအရိုးအတွင်း မြုပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။
၎င်းကို ဖယ်ရှားရန် သွားဆရာဝန်သည် သွားကို လုံးဝဖော်ထုတ်နိုင်စေရန် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရိုးအနည်းငယ်ကို ဖယ်ရှားရန် မကြာခဏ လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အလယ်အလတ်အဆင့် ရှုပ်ထွေးပြီး ရောင်ရမ်းမှုနှင့် ပြန်လည်သက်သာရာရရန် အချိန် အနည်းငယ်ပိုကြာနိုင်ပါသည်။

Complete Bony Impaction
ဤအရှုပ်ထွေးဆုံး အမျိုးအစားတွင် သွားသည် မေးရိုးအရိုးအတွင်း လုံးဝပိတ်မိနေပြီး X-ray မရိုက်ဘဲ မမြင်နိုင်ပါ။
ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်းသည် ပိုမိုအဆင့်မြင့်ပြီး ဖယ်ရှားမီ သွားကို အပိုင်းငယ်များအဖြစ် ခွဲရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ဤအမျိုးအစားသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကုသရန် ပိုမိုကြာမြင့်ပြီး အနာကျက်ရန်လည်း ပိုမိုကြာရှည်တတ်ပါသည်။
 

ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွားများက အနီးအနားရှိ သွားများကို မည်သို့ သက်ရောက်စေသနည်း

လူအများစုက ဒေါင်လိုက်တည်နေသော ဉာဏ်သွားများသည် အန္တရာယ်မရှိဟု ထင်တတ်ကြပါသည်။ သို့သော် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိရှိ၊ မကုသဘဲထားပါက အားလုံးသည် ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သည့် အလားအလာရှိပါသည်။

ထောင့်စောင်းနေသော သို့မဟုတ် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွားများသည် သန့်ရှင်းရေးကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်သည့် နက်ရှိုင်းသော အကွာအဝေးများကို ဖြစ်စေပြီး ဒုတိယမိုးလားသွားတွင် သွားပိုးစားနိုင်ခြေကို တိုးစေပါသည် - မကြာခဏ အမြစ်အဆင့်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ထိုနေရာတွင် ကုသမှု ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာကာ နောက်ဆုံးတွင် သွားနှစ်ချောင်းလုံး ဆုံးရှုံးရနိုင်သည့် အခြေအနေအထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ထို့အပြင် ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား၏ ဖိအားကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သွားများသည် တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားသွားနိုင်ပြီး မေးရိုးတွင် နေရာမလုံလောက်မှုကြောင့် ရှေ့သွားများ ကျပ်တည်းခြင်း၊ တန်းမညီခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပတ်ရွေ့လျားခြင်းများ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

သင်၏ ဉာဏ်သွားအမျိုးအစားကို စစ်ဆေးသင့်သည့် သတိပေးလက္ခဏာများ
ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိသလဲကို နားလည်ပြီးနောက် နောက်တစ်ဆင့်မှာ သွားဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်ကြောင်း ညွှန်ပြသော သတိပေးလက္ခဏာများကို သိရှိရန် ဖြစ်ပါသည်။

မေးရိုး၏ နောက်ဘက်တွင် မရှင်းမလင်း ပြန်ပြန်ဖြစ်သော နာကျင်မှု
ရှင်းလင်းသော အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ဆက်တိုက် ခံတွင်းနံ့ဆိုးခြင်း
နောက်ဆုံးမိုးလားသွား ပတ်လည်တွင် နီရဲခြင်း၊ ဖောရောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိမိနာကျင်ခြင်း
မေးရိုး တင်းကြပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပါးစပ်ကို အပြည့်အဝ မဖွင့်နိုင်ခြင်း

ဉာဏ်သွား ဖယ်ရှားခြင်းက နာကျင်ပါသလား? စိုးရိမ်မှုကို ရှင်းလင်းခြင်း
လူနာအများစုအတွက် အဓိက စိုးရိမ်ချက်မှာ ထိခိုက်မိနေသော ဉာဏ်သွား အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိသလဲ ဆိုခြင်းထက် ဖယ်ရှားခြင်းက နာကျင်မနာကျင် ဆိုသည်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

တကယ်တမ်းတွင် မေ့ဆေးကို အသုံးပြုပြီး အဲဒီနေရာကို လုံးဝထုံစေသောကြောင့် လုပ်ငန်းစဉ်ကိုယ်တိုင်က နာကျင်မှုမရှိပါ။ လူနာများသည် ဖိအား၊ တုန်ခါမှု သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုကိုသာ ခံစားရနိုင်ပြီး နာကျင်မှုကို မခံစားရပါ။

လုပ်ငန်းစဉ်ပြီးနောက် မေ့ဆေးအကျိုးသက်ရောက်မှု လျော့သွားသည့်အခါ နာကျင်နူးညံ့မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသော နာကျင်သက်သာဆေးဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ ထိခိုက်မိသောသွား၏ နက်ရှိုင်းမှုနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုအပေါ် မူတည်၍ ပြန်လည်သက်သာရာရရန် ပုံမှန်အားဖြင့် 3 - 7 ရက်ခန့် ကြာတတ်ပါသည်။ အစောပိုင်းတွင် ကုသခြင်းက များသောအားဖြင့် အနာကျက်မြန်စေပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကိုလည်း လျော့နည်းစေပါသည်။

�