တိတ်ဆိတ်သော အဆုတ်ပျက်စီးမှု— ဆေးလိပ်နှင့် အီ-စီးကရက်များ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော အန္တရာယ်များ
စီးကရက်သောက်ခြင်းနှင့် e-cigarette (vaping) အသုံးပြုခြင်းတို့သည် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် အသံမထွက်သော အဆုတ်ထိခိုက်မှု ၏ အဓိက အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။ အဆုတ်တွင် နာကျင်မှုကိုခံစားသည့် အာရုံကြောအမျှင်များ မရှိသောကြောင့် ဆေးလိပ်သောက်သူများသည် အဆုတ်တစ်ရှူးအများအပြား ပျက်စီးသွားပြီးနောက်မှသာ အသက်ရှူမဝခြင်း ပြင်းထန်စွာ ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို သတိမထားမိတတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်၏ 50% ထက်ပိုပြီး အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးပြီးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည့် လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ဤအသံမထွက်သော အန္တရာယ်ကို နားလည်ထားခြင်းဖြင့် အချိန်မီ ကိုယ်တိုင်စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဆေးလိပ်နှင့် Vaping ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော အသက်အန္တရာယ်ရှိ အဆုတ်ရောဂါ 4 မျိုး
1 Emphysema: အဆိပ်ဖြစ်စေသော ဓာတုပစ္စည်းများကြောင့် alveoli နံရံများ ပျက်စီးကာ အဆုတ်၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ elasticity လျော့နည်းသွားသည်။
2 Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD): နာတာရှည် bronchial ရောင်ရမ်းမှုနှင့် emphysema ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်သော အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှု ဖြစ်စေသည်။
3 EVALI (E-cigarette or Vaping Product Use-Associated Lung Injury): E-cigarette အရည်များအတွင်းရှိ ဓာတုပေါင်းစပ်ပစ္စည်းများကြောင့် အဆုတ်တစ်ရှူးကို ပြင်းထန်စွာ အရေးပေါ်ထိခိုက်စေသည်။
4 Lung Cancer: ဆေးရွက်ကြီးမီးခိုးတွင် ပါဝင်သော ကင်ဆာဖြစ်စေသည့် ဓာတုပစ္စည်းများသည် ပုံမှန် အဆုတ်ဆဲလ်များကို ကင်ဆာအကျိတ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။
သတိထားရမည့် "ပျက်စီးနေသော အဆုတ်" ၏ သတိပေးလက္ခဏာများ
သင် သို့မဟုတ် သင့်အနီးကပ်သူတစ်ဦးက ဆေးလိပ်သောက်နေပါက (secondhand smoke ထိတွေ့သူများလည်း ပါဝင်သည်) အောက်ပါ သတိပေးလက္ခဏာများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ပါ:
- 2 ပတ်ထက်ပို၍ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေသော နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း
- ပုံမှန် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်စဉ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူမဝခြင်း
- အသက်ရှူစဉ် ဝီဇီသံ (wheezing) ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တင်းကျပ်သည့် ခံစားချက်
- သွေးစက်ပါသော ချွဲအညစ် ချောင်းဆိုးထုတ်ခြင်း
- အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း မကြာခဏ ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားသော pneumonia
အဆုတ်ကျန်းမာရေးကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပြီး ထောက်ပံ့ရန် လက်တွေ့လမ်းညွှန်ချက်များ
အဆုတ်စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် အင်အားကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် လုပ်ဆောင်နိုင်သော အကြံပြုချက်များ:
- ချက်ချင်း ဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ: ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် အဆုတ်များသည် ပထမအပတ်မှ စ၍ ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ပြုပြင်မှု စတင်နိုင်သည်။
- နက်ရှိုင်းစွာ အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ပါ: alveolar sacs ကို ချဲ့ထွင်ရန် ကူညီပြီး အဆုတ်၏ အောက်ဆီဂျင်စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
- aerobic exercise လုပ်ပါ: အမြန်လမ်းလျှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြေးခြင်းက အဆုတ်နှင့် နှလုံးသွေးကြောစနစ်၏ စုစုပေါင်း လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
- လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ရှောင်ပါ: PM 2.5 ဖုန်မှုန့် သို့မဟုတ် အဆိပ်ဖြစ်စေသော စက်မှုလုပ်ငန်းမီးခိုးငွေ့များနှင့် ထိတွေ့ရပါက ကာကွယ်ရေးမျက်နှာဖုံး ဝတ်ဆင်ပါ။
- နှစ်စဉ် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပါ: ပုံမှန် ဆေးလိပ်သောက်သူများသည် နှစ်စဉ် စစ်ဆေးရေး spirometry စမ်းသပ်မှုများအတွက် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။
အနှစ်ချုပ်: အဆုတ်စွမ်းရည် 50% မဆုံးရှုံးမီ ကာကွယ်ပါ
ဆေးလိပ်နှင့် vaping ကြောင့် ဖြစ်သော အဆုတ်ထိခိုက်မှုသည် အစောပိုင်း နာကျင်မှုသတိပေးလက္ခဏာများ မပြဘဲ တိတ်တဆိတ် တိုးတက်လာသည်။ နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း သို့မဟုတ် wheezing ကဲ့သို့သော အစောပိုင်း လက္ခဏာများကို သတိထားမိခြင်း၊ ချက်ချင်း ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် နှစ်စဉ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် အချိန်မီ အဆုတ်ကာကွယ်မှုနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုကို သေချာစေသည်။
ကိုးကားချက် :
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
သိုင်းရိုက်ဟော်မုန်းနည်းခြင်း (Hypothyroidism): အဘယ်နည်း? လက္ခဏာများ၊ အကြောင်းရင်းများနှင့် ကုသနည်းများ
အစာစားပမာဏတူညီနေသော်လည်း အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် အလွယ်တကူ တက်လာခြင်း၊ အအေးဒဏ်ကို လွယ်ကူစွာ ခံစားရခြင်း၊ နှင့် နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့သည် hypothyroidism (Hypothyroidism) သို့မဟုတ် hypo-thyroid ၏ လက္ခဏာများဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းမှ ခန္ဓာကိုယ်၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် လုံလောက်သော ဟော်မုန်းများ မထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် စွမ်းအင်ဇီဝဖြစ်စဉ်နှင့် ကိုယ်အင်္ဂါအမျိုးမျိုး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှေးကွေးသွားနိုင်သည်။ အခြေအနေ ဆိုးရွားမသွားမီ ကုသမှုခံယူရန် ဆရာဝန်ကို အမြန်ဆုံး တွေ့ဆုံသင့်သည်။
လျှပ်စစ်ကြောင့် ထိခိုက်ခံရသူတစ်ဦး ခံစားရသည့်အခါ ဘာလုပ်ရမလဲ - အရေးပေါ်ကူညီမှုနှင့် အရေးပေါ်ခြေလှမ်းများ
လျှပ်စစ်ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်များ (လျှပ်စစ်ဒဏ်ရာ) သည် အထူးသဖြင့် မိုးရာသီတွင် ရေလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် လျှပ်စစ်ထိတွေ့မှုအန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးသည့် အချိန်ဖြစ်သောကြောင့် အန္တရာယ်များထဲမှ အများဆုံးတွေ့ရသည်။
Meningioma အကြောင်း လေ့လာပါ—အဖြစ်အများဆုံး primary brain tumor ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ risk factors၊ warning symptoms၊ surgical options နှင့် radiation therapy တို့ကို သိရှိပါ။
မင်ဂျီအိုမာဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးကို အကာအကွယ်ပေးထားသည့် အမြှေးပါးများ (meninges) မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်သည့် အကျိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်တစ်ရှူးဖွဲ့စည်းပုံများမှ ပေါက်ဖွားသည့် မူလဦးနှောက်အကျိတ်များအနက် အများဆုံး စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မင်ဂျီအိုမာများသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အများအားဖြင့် အသက် ၄၅ နှစ်နှင့်အထက်ရှိ အရွယ်ရောက်သူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။